Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Орналасқан жері
Вранов над Топлу Шығыс Словакия жазығының (Východoslovenská nížina) солтүстік-батыс бөлігінде, Топля және Ондава өзендері арасындағы Земплин аймағының жоғарғы жағында орналасқан.
Vranov nad Toplou occupies the northwest bulge of the Eastern Slovak Lowland (Východoslovenská nížina) in the upper part of the region called Zemplín between the rivers Topľa and Ondava.
Тарих
Қазіргі Вранов ауданында адамның болғандығы туралы ең ерте дәлелдер Палеолит дәуіріне дейін жетеді. Қала орталығында Римдік көшпенділер кезеңіне қатысты бірнеше артефакттар табылған. Ломницада (қазіргі Врановтың бір бөлігі) 7-10 ғасырларда кеңінен славян қоныстары болған, сондай-ақ славян қоныстары Чемерне және басқа да жерлерден белгілі. Ортағасырлық Вранов над Топлау елді мекені 1310 жылы салынған Чичва (Цсисьва) қамалының бір бөлігі болды. Епержес/Прешовтан өтетін маңызды сауда жолындағы қаланың қолайлы географиялық орналасуының арқасында Вранов над Топлау Ондава және Топла өзендерінің алабындағы аумақтың экономикалық және әлеуметтік орталығына айналды. Жергілікті саудадан өзге, мұнда қолөнер өндірісі де дамыды. Врановқа қала мәртебесі, шамамен, 1363 жылға дейін берілген (осы жылы ол алғаш рет "цивитас" деп аталады). Қазіргі түріндегі қаланың гербі 1622 жылдан бері қолданылып келеді. Алғашқы гильдиялар 16 ғасырда құрылды. Вранов аяқ киім шеберлерінің гильдиясы – Цемплин округіндегі ең көне гильдиялардың бірі. 16 ғасырда қалада гимназия ашылды. 1526 жылы Венгрияның көп бөлігін түріктер басып алған кезде, Врановға көп әсер етпеді, себебі Венгрияның солтүстік аймақтары түріктерге бағынбады, бұл қалаға Заполя әулеті мен 17 ғасырдың соңында Тхокёлилер билеген аймақта гүлденуге мүмкіндік берді. 19 ғасырдың екінші жартысында Вранов над Топлау 44 ауылдық округтің орталығы болды. Ғасыр соңында кең ауқымды эмиграция болды. 1903 жылы Вранов теміржолға қосылды, ал 1906 жылы электр жарығы мен телефон орнатылды. Чехословакия құрылғаннан кейін, венгрлік Varanno атауы Vranov nad Topľou деп өзгертілді және қала шағын аграрлық және қолөнерлік қала болып қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аймақта бірнеше партизандық топтар құрылды, ал қала антифашистік қарсылықтың орталығына айналды. 1942 жылы қалған венгрлердің көп бөлігі, өзін этникалық словак деп жарияламағандар Врановтан күштеп шығарылды, ал этникалық словактар аймаққа қоныстандырылды. 1945 жылдан кейінгі кезең – индустриалды даму, тұрғын үйлер салу және қала орталығын қайта жаңарту кезеңі болды.
The earliest evidences of the human presence in the area of today's Vranov dates back to Paleolithic Era. Several artefacts from the Roman Migration Period were unearth in the center of town. Extensive Slavic settlement (7th 10th century) existed in Lomnica (nowadays a part of Vranov), Slavic settlements are known also from Čemerné and other localities. The medieval settlement of Vranov nad Topľou was part of the castle estate Čičva (Csisva) which was built in 1310. Because of the advantageous geographical position of the town situated on the important trading path leading from Eperjes/Prešov, Vranov nad Topľou became an economic and social centre for the territory in the basin of two rivers, the Ondava and the Topľa. Besides the local trade, handicraft production has been developed here, too. Vranov was granted town status probably before 1363 (in this year it was firstly mentioned as "civitas"). The heraldic coat of arms in its present form has been used since 1622. The first guilds were founded here in the 16th century. The guild of Vranov shoemakers is one of the oldest guilds in the whole Zemplín county. A grammar school was founded in the town in the 16th century. When a large part of Hungary was conquered by the Turks in 1526, Vranov was mostly unaffected as the northern regions of Hungary were not conquered by the Turks and this allowed the city to prosper under the Zápolya house which ruled the area and the Thököly's in the late 17th century. In the second half of the 19th century, Vranov nad Topľou became the centre of a region of 44 villages. At the end of the century there was mass emigration. In 1903, Vranov got access to the railroad; electric lighting and the telephone were introduced in 1906. After the formation of Czechoslovakia, the Hungarian name Varanno was changed to Vranov nad Topľou and it remained a small agrarian and craft town. During the Second World War, some partisan groups were formed in the region, and the town became the centre of an anti fascist revolt. In 1942 most of the remaining Hungarians, those who would not declare that they were ethnic Slovaks, were forcibly deported from Vranov and ethnic Slovaks were moved into the area. The period after 1945 was a time of industrial development, building of housing estates and reconstruction of the town centre.