Кіріспе
Ирандық ақын және ғалым Мұхаммед Тақи Бахар (محمدتقی بهار; 10 желтоқсан 1886 жылы Машхадта дүниеге келген – 22 сәуір 1951 жылы Тегеранда қайтыс болған), «Малек ош Шоара» (ملک الشعراء) және «Малек ош Шоара Бахар» («ақындардың лауреаты», сөзбе-сөз: «ақындардың патшасы») деген атпен кеңінен танымал, көрнекті ирандық ақын, ғалым, саясаткер, журналист, тарихшы және әдебиет профессоры болған. Ол 20 ғасырдың ақыны болғанымен, оның өлеңдері көбінесе дәстүрлі және күшті ұлттық сипатқа ие. Бахар – көрнекті ирантанушы, тіл білгісі, мифолог және парсы тарихшысы Мехрдад Бахардың әкесі.
Mohammad Taqi Bahar (محمدتقی بهار; also romanized as Mohammad Taqī Bahār; 10 December 1886 in Mashhad – 22 April 1951 in Tehran), widely known as Malek osh Sho'arā (ملکالشعراء) and Malek osh Sho'arā Bahār ("poet laureate," literally: the king of poets), was a renowned Iranian poet, scholar, politician, journalist, historian and Professor of Literature. Although he was a 20th century poet, his poems are fairly traditional and strongly nationalistic in character. Bahar was father of prominent Iranist, linguist, mythologist and Persian historian Mehrdad Bahar.
Өлеңдері
Бахар ХХ ғасырдың ақыны болғанымен, оның өлеңдері өте дәстүрлі және анық патриоттық сипатқа ие. Көптеген ғалымдар Бахардың жазу стилі мен поэзиясының көркемдігі, Иранға деген терең құштарлығы және фанатизмге қарсы тұруы оны қазіргі Иранның ең ұлы мәдени тұлғаларының біріне айналдырғанын батыл түрде атап көрсетті және құжаттады. Ол бір кездері дін қызметкері және уағызшы болып жұмыс істегенімен, оның басты құмарлығы әрқашан жазу, әсіресе поэзия, сондай-ақ тарихи зерттеулер жүргізу және оқыту болды. Бахардың "Академия журналы" (Majaleh ye Dāneshkadeh) атты әдеби журналы арқылы заманауи парсы поэзиясы мен әдебиетінің дамуына маңызды үлес қосты. Парсы поэзиясы мен әдебиетіндегі модернизмнің алғашқы жақтаушыларының көпшілігі Батыс әдебиетіндегі жаңа үрдістер мен өзгерістерден шабыттанды деген пікірді айтуға болады. Дегенмен, осындай шабыт Бахар сияқты тұлғалардың күш-жігері мен қолдауы болмаса, өзгерістерге оңай жете алмас еді, оның әдеби еңбектері Иран мәдениетімен үйлесімді болды және осылай болып қала береді. Бахардың өлеңдер жинағында парсы поэзиясының барлық дәстүрлерінде жазылған өлеңдерді кездестіруге болады. Мысалы, ол мақтау өлеңдері (Сетайеши немесе Мадихе), эпикалық (Хамаси), патриоттық (Михани), геральдикалық және мистикалық (Рамзи немесе Суфиане), романтикалық (Аашегане), этикалық (Ахлаги), дидактикалық (Амузеши немесе Панди), әңгімелік (Гофт о гуи) және сатиралық (Танзи немесе Хаджви) өлеңдер жазды. Бахардың ресми сайтында оның өлеңдерінен жасалған таңдау қоғамға ұсынылған, қызығушылық танытқан оқырман онымен таныса алады.
Түйінді ақ аң
"Тізгінталған Ақ Аң" - Бахардың 1922 жылы жазған өлеңі. Онда ол Ирандағы ең биік тау – Дамавандты мақтап, оны патриотизм символы ретінде көрсетеді. Ұлтшылдардың сөз сөйлеп, үкіметті сынау мүмкіндігі келді. Бахардың патриоттық көтерілістерді оятуға арналған символы – ирандықтарға бірнеше онжылдықтан бұрын енген ұлтшылдық идеясының дамуын көрсетеді. Бахар Дамавандты аң ретінде бейнелейді және одан көтеріліп, әділетсіздікті жоюға, нағыз Иранның гүлдеуіне көмектесуді сұрайды.