Кіріспе

Томас М. Диштің 1972 жылы жарық көрген «334» романы – американдық жазушының антиутопиялық ғылыми-фантастикалық туындысы. Оқиға 2025 жылы Нью-Йорк қаласында өрбітеді, болашақ технологиялық прогрестің шектеулі болуымен, халық санының артуымен және қатал әлеуметтік теңсіздікпен сипатталады. Романның атауы кейіпкерлердің көпшілігі тұратын 334 East 11th Street мекенжайындағы тұрғын үй кешеніне, сондай-ақ Рим империясының құлдырау тарихындағы 334 жылға сілтеме жасайды; Римнің құлдырауы мен АҚШ-тың болашағы арасындағы көптеген параллельдер жүргізіледі. Алғашқы басылымның мұқабасын Майкл Хейстед жасаған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

334 жылғы болашақ жаңа медициналық техникалар мен ойын-сауық есірткілерінен басқа технологиялық жетістіктер әкелген жоқ. Ірі апаттар болған жоқ, бірақ халықтың тым көп болуы тұрғын үй және басқа да ресурстарды тапшы етуге алып келді; оған жауап ретінде міндетті түрде тууды бақылау және евгеника бағдарламасы енгізілді. Әлеуметтік мемлекет MODICUM деп аталатын барлық салаларды қамтитын агенттік арқылы негізгі қажеттіліктерді қамтамасыз етеді, бірақ әлеуметтік жәрдем алушылар мен мамандар арасында өте зор әлеуметтік жік бар. Роман ортақ оқиға ортасымен, бірақ әртүрлі кейіпкерлермен бес тәуелсіз повестьтен (бұрын жеке-жеке жарияланған) және "334" деп аталатын ұзын қосымша романнан тұрады, оның көптеген қысқа бөлімдері бір отбасының мүшелерінің уақыт бойынша алға және артқа қарайғы жолын баяндайды. Бөлімдер мыналар: "Сократтың өлімі": Жоғары сынып оқушысы Регенттік емтихандардағы нашар нәтижелері мен әкесінің денсаулық тарихына байланысты бала тууға тыйым салынғанын біледі; ол қосымша баға алудың жолдарын іздейді. "Денелер": Беллвью ауруханасының күзетшілері некрофилиялық бордельге қызмет ететін мәйіт ұрлаушылар ретінде жұмыс істейді. Олардың міндеті кейбір науқастардың болашақта криогендік сақтауға түсу тілегімен қиындатылады. "Кейінгі Рим империясындағы күнделікті өмір": Артықшылыққа ие мемлекеттік қызметкер ұлын қай мектепке жіберуді шешуге тырысып, 334 жылға орнатылған, галлюциногендерге негізделген рөлдік ойынға қатысып, параллель өмір сүруге ұмтылады. "Эмансипация: Келер шақтардың романтикасы": Жас кәсіби маман ер және әйел некелік жанжалдармен және бала туумен бетпе-бет келеді, сонымен қатар 2020 жылдарға тән ерекше жағдайлар орын алады. "Ангулем": Жоғары білімді, жасөспірімге дейінгі балалар тобы Баттери Паркте мағынасыз кісі өлтіруге шешім қабылдайды. "334": 2021 жылдан 2025 жылға дейінгі Хансон отбасының шағын очерктері.

Кейіпкерлер

Хансон ханым: 334-үйде тұратын қарт жесір. Лотти, Шримп және Боздың анасы. Лотти Хансон: 334-үйде тұратын жұмыссыз жалғыз ана. Шримп Хансон: Оның ерекше интеллекталдығы үшін генетикалық тұрғыдан бағалы саналады, сондықтан үкіметтен бала тууға рұқсат алады, бірақ шын мәнінде жасанды ұрықтандыруға құмар. Боз Хансон: Жұмыссыз, бұрын 334-үйде тұрған, Миллиге үйленіп кеткен. Милли Холт: Жоғары мектептерде секс-демонстрация жасайтын маман. Бірдидің бұрынғы қатыны, қазір Боздың әйелі. Эб Холт: Беллвью ауруханасының моргын басқарады. Миллидің әкесі. Бірди Лудд: 334-үйдегі баспалдақта "уақытша" тұратын орта мектеп оқушысы. Франсис Шаап: 334-үйде тұратын проститутка. 2020 жылдары көптеген адамдар сияқты, ол да қызыл жегіге шалдыққан. Алекса Миллер: MODICUM әкімшісі, Хансондарға жауапты. Танкред Миллер: Алексаның ұлы. Ампаро Мартинес: Лоттидің қызы. Билл Харпер, немесе Ұсақ ерін Kissy Lips: Телевизия басшысының ұлы, Танкред пен Ампароның сыныптасы.

Сыни қабылдау

334-ті Дэвид Прингл Екінші дүниежүзілік соғыстан бері жазылған 100 ең жақсы ғылыми-фантастикалық романның бірі деп таңдады. Сэмюэл Р. Деланидің "Америкалық жағалау" (1978) кітабы "Ангулем" повесіне арналған толыққанды сын-зерттеу еңбегі; Делани "Ангулемде" ғылыми тақырыптардың болмауына қарамастан, оның қияли ортасы оны өзінен ғылыми фантастикаға жатқызады деп санайды. Роман 1974 жылғы "Небюла" сыйлығына үміткер болды. Ал бұрын, 1973 жылы "334" повесі "Locus Poll Award" сыйлығын жеңіп алған.