Кіріспе

Соломон аралдарының жаңбырлы ормандары – Соломон аралдары архипелагын қамтитын құрлықтық экожүйе.

География

Экорегион Соломон аралдары архипелагын қамтиды, ол Соломон аралдары мен Папуа-Жаңа Гвинея елдері арасында бөлінген. Архипелагтың солтүстік аралдары – Бугенвиль мен Бука – Папуа-Жаңа Гвинеяның құрамына кіреді. Архипелагтың қалған бөлігі Соломон аралдары мемлекетінің ішінде орналасқан. Экорегионға Соломон аралдары мемлекетінің шығыс аралдары – Санта-Крус аралдары кірмейді, олар Вануату жаңбырлы ормандары экорегионында, көршілес Вануату архипелагымен бірге жатыр. Архипелаг шамамен 1450 км-ге созылып, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 5° және 12° оңтүстік ендікте орналасқан. Бугенвиль – ең ірі арал, ұзындығы шамамен 200 км, ені 50-60 км және ауданы 9000 км²-ға жуық. Аралдың орталық жерінде тау жотасы бар, оның солтүстік бөлігі Император жотасы деп аталады, ал оңтүстік бөлігі, төмен жатқан қыратпен бөлінеді, Тақ Мұрагері жотасы деп аталады. Император жотасындағы Балби тауы, 2715 метр биіктікте, архипелагтың ең биік нүктесі болып табылады. Вулканизмге байланысты тау жыныстары кең таралған, олардың жасы шамамен 30 миллион жылға жетеді. Қазіргі уақытта жабық тұрған Пангуна кені – жер бетіндегі ең ірі мыс кен орындарының бірі. Бугенвильдің солтүстік-батысындағы, Балби тауынан оңтүстіске қарай орналасқан Кериака платосы – төменгі миоценге дейінгі форминифералы әктастардан құралған карсттық плато. Төменгі орманды 35 метрге дейінгі биіктіктегі ағаштар құрайды, олар тығыз жапырақ шатырын жасайды, ал Vitex cofassus және Pometia pinnata, Ficus, Alstonia, Celtis, Elaeocarpus, Canarium, Syzygium, Calophyllum, Didymocheton, Dysoxylum, Terminalia және Sterculia түрлерімен бірге шатыр ағаштарының құрамына кіреді. Төменгі қабаттағы өсімдіктерге Licuala, Caryota және Areca пальмалары, бамбук, ағаш папоротниктері (Cyathea sp.), Pandanus және алып шөптер жатады. Банан, имбирь, лианалар және ратан өсімдіктері орманның ашық жерлерінде, күн сәулесі шатырдан өтетін жерлерде өседі. Орман ағаштарында, әсіресе папоротниктер мен орхидеялар, эпифиттер көптеп кездеседі.

Адамдар

Архипелагта адамдар қоныстанғандығының алғашқы дәлелі 29 000 жыл бұрынғы Плейстоцен дәуірінде Бука аралындағы Килу үңгірінде табылды. Осы қоныс аударушылар, әдетте, теңіз арқылы Бисмарк архипелагынан келген болуы керек. Сол кезде теңіз деңгейі төмен болғандықтан, Жаңа Ирландия Соломон аралдарынан 180 км қашықтықта жатыр. Теңіз деңгейінің төмен болуы Бука, Бугенвилл, Шоисеул, Санта-Изабель және Флорида аралдары сияқты бірнеше аралдарды біріктіріп, Ұлы Бугенвилл немесе Ұлы Букида деп аталатын бір ғана аралды құрады. Алғашқы қоныс аударушылар, көшпенді аңшы-терішілер болғанға ұқсайды. Килу үңгірінен алынған мәліметтер ертедегі тұрғындар кем дегенде алты түрге жататын жартастар, бауырымен жүретін жәндіктер, егеуқұйрықтар және құстарды (көгершіннің бірнеше түрі, мегапода және рельс) аулағанын көрсетеді. Сонымен қатар, жағалауда балық аулауға арналған теңіз қабықшалары мен балық сүйектері де табылған. Тұрғындар таро (Colocasia esculenta) және Alocasia sp. түрлерінен крахмал да жеген. Жаңғақ өндіретін Canarium indicum және Canarium salomonense ағаштары шамамен 10 000 жыл бұрын Жаңа Гвинея құрлығынан Соломон аралдарына әкелінген. Теңіз деңгейі 5500 және 6000 жыл бұрынғы уақыттан (Б.П.) қазіргі деңгейге жуықтап көтерілді. Бүгінгі мұхиттық австронезиялық халықтардың ата-бабалары болып саналатын Лапита қоныс аударушылары 3400 жылға дейін келді және аралдарға сұр кускусты (Phalanger orientalis) енгізді. Экоаймақтың 1,2% қорғалатын аумақтарда орналасқан.