Кіріспе

Қызғылт қоңырдан қара түсті незосиликат минералы

Стауролит – қызғылт қоңырдан қара түсті, көбінесе мөлдір емес, ақ сызығы бар незосиликат минералы. Моноклиндық кристалл жүйесінде кристалданады, Моос шкаласы бойынша қаттылығы 7-7.5, химиялық формуласы: Fe2+2Al9O6(SiO4)4(O,OH)2. Магний, мырыш және марганец темір орнына, ал үш валентті темір алюминий орнына қосымша түседі. Қолдағы үлгілерде макроскопиялық тұрғыдан көрінетін стауролит кристалдары призма тәрізді болады. Минерал көбінесе порфиробласттар түзеді. Жұқа кесінділерде ставролит көбінесе қос кристалды болып келеді және кварцқа ұқсас төменгі бірінші реттік қос сыну көрсетеді, қос кристалды оптикалық үзділікті көрсетеді. Оны метаморфтық тау жыныстарында швейцарлық ірімшік сияқты (поикилитикалық кварцпен) және көбінесе мантиялық порфиробластық сипаттамасымен анықтауға болады.

Атауы

Атауы грек тілінен шыққан, "stauros" сөзі "айқыш", ал "lithos" сөзі "тас" деген мағынаны білдіреді, бұл олардың жиі қос түзілуімен байланысты.

Пайда болуы

Ставролит – орташа және жоғары дәрежелі аймақтық метаморфты минерал. Ол альмандин гранаты, микалар, кианит, сондай-ақ альбит, биотит және силлиманитпен бірге аймақтық метаморфтық жыныстардың гнейсі мен шистасында кездеседі. Бұл АҚШ-тың Джорджия штатының ресми мемлекеттік минералы және Швейцариядағы Лепонтин Альптерінде де табылады. Ставролит ең көп Джорджия штатының Фаннин округінде кездеседі. Ол сонымен қатар Вирджиния штатының Патрик округіндегі Фери Стоун мемлекеттік паркінде де кездеседі. Парк аймақтық аңыз бойынша ставролитке берілген жергілікті атаумен аталған. Үлгілері Айдахо штатының Хенри көліне жақын Айленд Паркі, Нью-Мексико штатының Таос қаласы, Миннесота штатының Бланшард тоғаны маңы және Норвегияның Селбу қаласында да табылған.

Қолдану

Ставролит – тау жынысының метаморфизмге ұшыраған кездегі температурасын, тереңдігін және қысымын анықтауға қолданылатын белгілі бір минералдардың бірі.