Кіріспе

Сыр негізіндегі десерт – десерт.

Сыр тортасы – жұмсақ, жаңа сырдан (әдетте, ірімшік, кремді сыр, кварк немесе рикотта), жұмыртқа және қанттан жасалған десерт. Оның негізіне ұнтақталған печенье (немесе ас қорыту бисквиті), грахам крекерлері, қамыр немесе кейде бисквит кіретін болуы мүмкін. Сыр тортасы пісіріле де, пісірілмесе де болады, және көбінесе тоңазытқышта сақталады. Басты сыр қабатына ваниль, хошқыштар, лимон, шоколад, тықсылқақ немесе басқа да дәмдер қосылуы мүмкін. Дайын десерттің дәмділігі мен көрінісін арттыру үшін үстіне жемістер, қайнатылған қаймақ, жаңғақтар, печенье, жеміс соусы, шоколад сиропы немесе басқа да ингредиенттер қосылуы мүмкін.

Ас үйге арналған сыныптама

Қазіргі заманғы сырлы торт, атында "торт" делінгенімен, көбінесе нағыз "торт" ретінде жіктелмейді (Бостон кремі "пирогы"мен салыстырыңыз). Кейбір адамдар оны көптеген жұмыртқалардың қолданылуына байланысты торт деп санайды, себебі жұмыртқалар ашытудың жалғыз көзі болып табылады. Ал басқалары оның жалпы құрылымы – жеке қабығы, жұмсақ ішкі толтыруы және ұнның болмауы негізінде оны құйма пирог деп есептейді. Тағы да басқа дереккөздер оны флан немесе тарт деп атайды.

Дәмді ірімшік торттары

Темекіленген ласось сыр торты – ащы дәмді нұсқасы, құрамында темекіленген ласось бар. Көбінесе ол алдын ала дастарқанға қойылатын тағам ретінде немесе швед столында ұсынылады. Темекіленген ласось сыр торты 1996 жылы Better Homes and Gardens' Prize Tested Recipe Contest байқауында жүлделі орын алған рецепт болды. Рецептте швейцар ірімшігі, сыр торттары үшін дәстүрлі рикоттамен бірге қолдану көзделген.

Тарих

Сыр торттың ежелгі түрі ежелгі Грецияда римдіктер Грецияны жаулап алғанға дейін де танымал тағам болған болуы мүмкін. Сыр торттары туралы ең ерте жазба грек дәрігері Эгимус (б.з.д. 5 ғасыр) жасаған, сыр торт жасау өнері туралы кітабында (πλακουντοποιικόν σύγγραμμα—plakountopoiikon sungramma). Ең ерте сақталған сыр торт рецепттері Катон Ескінің "Де Агри Культура" еңбегінде кездеседі, онда діни мақсаттарға арналған үш торт рецептісі бар: либум, савиллум және плацента торт. Олардың арасында плацента торт қазіргі сыр торттарына ең көп ұқсайды: оның қабығы жеке дайындалып, пісіріледі. 1390 жылы жарық көрген ағылшын тағамдық кітабы "Forme of Cury"-да қарағай гүлдері мен раушан суы қосылған самбокада деп аталатын одан да заманауи нұсқасы табылады. Осыған сүйене отырып, ағылшын шефі Хестон Блюментал сыр торттың ағылшын өнертабысы екенін айтады.

Қазіргі заманғы сырлы торт

Ағылшын тіліндегі "cheesecake" атауы тек 15 ғасырдан бастап қолданыла бастады, ал сырлы торт қазіргі түріне 18 ғасырдың шамасында ғана жетті. Еуропалықтар ашытқыны алып тастап, оның орнына сырлы тортқа ұрылған жұмыртқалар қоса бастады. Ашытқының күшті дәмі жойылғаннан кейін, оның дәмді десерт сияқты болды. Мария Рунделлдің "Үй шаруашылығында тамақ дайындаудың жаңа жүйесі" атты кітабындағы 19-ғасырдың басындағы сырлы торт рецепттері ірімшік және жаңа майдан жасалған. Бір нұсқасы қайнатылған бадам, жұмыртқа және қаймақпен қоюлатылған, ал торттарға қарақат, коньяк, стақан шарап, мускат жаңғағы және апельсин гүлінің суы қосылған болуы мүмкін. Қазіргі заманғы коммерциялық американдық қаймақ ірімшік 1872 жылы Нью-Йорк штатының Честер қаласынан Уильям Лоуренс француздың жұмсақ "Нойфшатель" ірімшігін қайта жасау жолын іздеген кезде пайда болды. Ол салмағы ауыр және қаймағы мол "піспеген ірімшік" жасау тәсілін тапты; басқа да сүт өндірушілер де өздерінің ұқсас өнімдерін жасады. Қазіргі сырлы торттың екі түрі бар. Пісірілген сырлы торттан басқа, кейбір сырлы торттар пісірілмеген қаймақ ірімшігінен және печенье немесе "грахам" крекерінен жасалады. Осы сырлы торттың түрі АҚШ-та ойлап табылды.

Жапония

Жапондық сырлы торт, сонымен қатар суфле немесе мақта торт деп те аталады, қаймақ сыры, май, қант және жұмыртқадан жасалады. Оның ерекше қасиеті - шифон торт сияқты, дірілдейтін, ауалы текстурасы. Пісірмейтін сырлы торттар сирек сырлы торттар (жапонша: レアチーズケーキ) деп белгілі.

Филиппин

Филиппиндегі ірімшік торттың ең танымал түрі – убе ірімшік торт. Ол ұнтақталған грахам крекерлерінен жасалған негіз бен қаймақ ірімшігі және убе халаясынан (сүт, қант және май қосылған күлді қызыл түйін) тұратын жоғарғы қабаттан құралады. Оны пешке пісіріп немесе тоңазытқышта сақтап дайындауға болады. Филиппиндегі басқа убе десерттері сияқты, ол да ерекше күлгін түсті болады.

Италия

Crostata di ricotta – рикотта ірімшігі, шоколад ұсатылғандары және жұмыртқадан жасалған дәстүрлі итальяндық пісірілген торт. Сондай-ақ, көптеген торттар мен десерттер рикоттамен толтырылады, мысалы, Сицилиялық кассата және Неапольдік пастиера.

Польша

Краков сырлы торты ("sernik Krakowski") – кварк немесе жиын (cottage cheese) қолданылатын сырлы торттың немесе серниктің пісірілген түрі.

Испания

Баск сырлы торты 1990 жылы Испанияның Баск еліндегі «Ла Винья» мейрамханасының Сантьяго Риверасы жасаған. Испан шефі Нивес Барраган Мохачо оны лакрица соусымен ұсынады, ал осы соусты Лоусон өзінің рецептіне қосты.

Швейцария

Швейцариялық Chäschüechli (француз тілінде сөйлейтін аймақтарда рамекин деп аталады) – тәтті емес, тұзды кішкентай ірімшікті тортелер.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында сыр торттың әртүрлі рецептері бар, және бұл көбінесе торт қай аймақта пісірілгеніне, сондай-ақ оны пісіретін адамның мәдениетіне байланысты.

Чикаго

Чикаго стиліндегі сырлы торт – сырты қатты, ал іші жұмсақ әрі кремообразды текстуралы, пісірілген қаймақ сырдан жасалған торт. Мұндай торттар көбінесе майланған торт формасында пісіріледі және салыстырмалы түрде жеңіл текстураға ие. Бұл стильдегі сырлы тортқа жасалатын қамыр көбінесе ұнтақталған печенье, қант және май қосылып дайындалады. Кейбір мұздатылған сырлы торттар да Чикаго стилінде жасалады.

Нью-Йорк

Нью-Йорк стиліндегі қант тоқашы қымызды ірімшік негізінде жасалады, сонымен қатар қалың қаймақ немесе қышқыл қаймақ қосылады. Типикалық Нью-Йорк қант тоқашы бай және тығыз, тегіс және кремовый консистенцияға ие.