Кіріспе
Трифль – ағылшын текті қабатты десерт. Оның құрамында әдетте шери немесе басқа да күшті шарапқа малынған жұқа губка саусақтары немесе губка торт, жеміс (жаңа немесе желе), құймақ және қайнатылған қаймақ болады, осы ретпен шыны ыдысқа қабатталады. Трифльдің құрамы әртүрлі, көптеген түрлері бар, кейбіреулері жемістен толығымен бас тартып, оның орнына шоколад, кофе немесе ваниль сияқты ингредиенттерді пайдаланады. Жеміс және губка қабаттары жемістің дәмі бар желеде ерітілуі мүмкін, ал ингредиенттер әдетте үш немесе төрт қабатты құрайды. Дайын десерт үстіне қайнатылған қаймақ немесе дәстүрлі түрде силлабуб салынуы мүмкін. "Трифль" атауы он алтыншы ғасырда жеміс пудингі сияқты десерттерге қолданылған, ал он сегізінші ғасырда Ханна Гласс желатиннен жасалған желе қосылған, қазіргі заманғы трифльдің рецептін жазды.
Trifle is a layered dessert of English origin. The usual ingredients are a thin layer of sponge fingers or sponge cake soaked in sherry or another fortified wine, a fruit element (fresh or jelly), custard and whipped cream layered in that order in a glass dish. The contents of a trifle are highly variable and many varieties exist, some forgoing fruit entirely and instead using other ingredients, such as chocolate, coffee or vanilla. The fruit and sponge layers may be suspended in fruit flavoured jelly, and these ingredients are usually arranged to produce three or four layers. The assembled dessert can be topped with whipped cream or, more traditionally, syllabub. The name trifle was used for a dessert like a fruit fool in the sixteenth century; by the eighteenth century, Hannah Glasse records a recognisably modern trifle, with the inclusion of a gelatin jelly.
Тарих
Трифл 16-ғасырда аспаздық кітаптарда пайда болды. "Трифл" атауы алғаш рет 1585 жылы Томас Доусонның ағылшын аспаздық кітабында – қант, имбирь және раушан суы қосылған қою қаймақ рецептінде кездеседі. Бұл дәмді қою қаймақ "күшті қыздырылып, десерт сияқты пісіріліп, күміс табада ұсынылатын деңгейде" болған. Трифл осы "ақымақтардан" (fools) дамыды, ал бастапқыда екі атау да бір-бірін алмастырып қолданылды. 1750 жылдарға дейін ғана трифл бүгінгі таныс формасын алды. Англияның Кембридж қаласынан шыққан "Динаның кремі" Ханна Глассенің нұсқасымен шамалас уақытта жасалды және шериге малынған губка торттары, джем, макарун және ратафиямен жағылып, үстінен силлабубпен жабылған. 18-ші және 19-шы ғасырдың басындағы трифл сияқты десерттерге Король пудингі, Пасха пудингі, Виктория пудингі немесе Колчестер пудингі жатады. Ағылшын аспазшысы Джейн Григсон өзінің "Ағылшын тағамдары" кітабында (алғаш 1974 жылы жарық көрген) трифл рецептін келтіреді және өзінің нұсқасын – макарун, Фронтиньян шарабы, бренди, жұмыртқа, малина джемі және мәңгілік силлабуб қосылған – "жеуге тұрарлық пудинг, сары, қаптамалы губка торттармен, нашар шери және ұнтақталған креммен жасалған жалған нәрсе емес" деп сипаттайды. Азық-түлік тарихшысы Энни Грейдің сөзіне қарағанда, 19-ғасырдың соңы трифл үшін "нағыз гүлдену кезеңі" болды. Ұлыбританияның Саутпорт қаласынан Джемма Мелвин жасаған лимонды швейцар рулеті мен амареттиден жасалған трифл, Фортнум мен Мейсон өткізген "патшайымға лайық пудинг жасау" конкурсында жеңіске ие болды. 2023 жылы король Карл III-нің таққа отыруына арнап Адам Хэндлинг "Coronation Trifle" жасады. Ол Паркин, имбирь кремі және клубника желесінен тұрады.
Вариациялар
Трифлдерде порт, пунш, кішмештен жасалған шарап немесе курасао сияқты түрлі спирттік сусындар болуы мүмкін. Шотландтарда трифлге ұқсас, драмбуи немесе вискимен дайындалған «майысқан лорд» деп аталатын тағам бар.
Дәл осындай десерттер
Италияда трифльге ұқсас және одан шыққан десерт zuppa inglese, яғни "ағылшын сорпасы" деп аталады. Тирамису трифль сияқты дайындалады, бірақ оған жеміс қосылмайды және түпнұсқа рецепт бойынша савойарди (ледифингер) бисквитін спирт емес, кофеге мақсау керек.