Кіріспе
1995 жылы Гарри Тертлдоув пен Ричард Дрейфустың "Екі Жорж" романы – ғылыми-фантастика жазушысы Гарри Тертлдоув пен Оскар жүлдесінің иегері, актер Ричард Дрейфустың бірлесіп жазған, тарихтың балама жолы және детективтік триллер жанрындағы романы. Алғаш рет 1995 жылы Ұлыбританияда "Ходер & Стоутон" баспасы, ал 1996 жылы АҚШ-та "Tor Books" баспасы оны жариялады. Бұл роман 1995 жылғы "Альтернативті тарих" сыйлығына ие болды.
The Two Georges is an alternate history and detective thriller novel co written by science fiction author Harry Turtledove and Oscar winning actor Richard Dreyfuss. It was originally published in 1995 by Hodder & Stoughton in the United Kingdom, and in 1996 by Tor Books in the United States, and was nominated for the 1995 Sidewise Award for Alternate History.
Өмірбаян
Екі ғасырдан астам уақыт бойы, болашақта континенттік АҚШ және Канада болатын аймақ Солтүстік Америка Одағы болып келді – Британ империясының ішіндегі өздігінен басқарылатын доминион. Аляска Ресей билігінде қалды, ал Гавай Ұлыбританияның протектораты болды. Романның атауы Джордж Вашингтон мен үшінші Жорж патша арасындағы келісімді бейнелейтін, ойдан шығарылған Гейнсбороу суретіне сілтеме жасайды. Бұл келісім Джордж Гренвилл премьер-министр болмағандықтан Америка революциясы бейбіт аяқталды дегенді білдіреді. Сурет ұлттық бірліктің символына айналды. Ирокездер мен черокилер сияқты американдық аборигендер өз жерлерінің көп бөлігін сақтап, автономияға ие болды, олардың мәртебесі Британ Үндістанындағы князьдік мемлекеттермен теңестірілді. Солтүстік Америка Одағы бейбіт келіссөздер нәтижесінде Британ империясында қалып қойғандықтан, француз революциясы Наполеон Бонапарттың Людовик XVI қызметіндегі әскерлерімен Бастилияға шабуыл жасау кезінде басып құйылды, осылайша Бурбон монархиясы сақталды. ХХ ғасырға келгенде Франция мен Испания француздық үстемдік құрған жеке одақта – Латын Америкасының көп бөлігі мен Солтүстік Африканы бақылайтын және Франсуа IV басқаратын Киелі Одақта өмір сүрді. 1833 жылы Британ империясында құлдықтан азат ету Солтүстік Америкадағы құлдарды да қамтыды. Бостандық алған афроамерикандықтар өркендеп, білім алып, ХХ ғасырға қарай қарқынды әлеуметтік өрлеуге қол жеткізіп, негізінен орта тапқа айналды. Керісінше, ирланд-американдық қауымдастық көбінесе кедей, жұмысшы табынан құралды және Солтүстік Америка Одағының энергиясын қамтамасыз еткен көмір өндіру сияқты ауыр физикалық еңбекпен күнекөрді. Бұл ирландтардың арасында ашу-ыза тудырды, олардың көпшілігі Американың Британ империясынан тәуелсіздік алуын қалаған, ашық түрде расистік және ксенофобиялық идеологияны таратушы "Азаттық ұлдары" террористік ұйымын қолдауға түсті. ХХ ғасырда Ұлыбритания, Киелі Одақ және Ресей империялары әлемнің ірі державалары болды, ал Австрия империясы Балқан аймағына құштарлық танытқан, Еуропадағы орташа қуатты держава болып саналды. Германия мен Италия біріккен ұлттық мемлекеттерге айналмады. Тарихымыздағы Мексика соғысында болғандай, ХІХ ғасырдың ортасында Ұлыбритания мен Солтүстік Америка Одағы Киелі Одақтан Жаңа Испанияның үлкен бөлігін (оның ішінде Баха Калифорния түбегін де) жаулап алды. Лос-Анджелес қаласы Жаңа Ливерпуль деп аталды және Солтүстік Америка Одағының және Жоғарғы Калифорния провинциясының ең ірі қалаларының біріне айналды.
Сюжет
Жаңа Ливерпульде көрсетіліп жатқан "Екі Жорж" картинасы ұрланады, ал көпшіліктің назары "Адал" Диктің (ә.к.а. "Алаяқ" Дик), кемелер патшасы, жалпы елге танымал қолданылған автомобиль сатушысының өлтірілуіне аударылады. Оның орнына "Янки Дудл" әнінің жазбасы бар граммофон қалдырылады. Бұл ән – "Бостандық ұлдарының" әнұраны саналатын, жағымсыз саботаж әні ретінде танымал. Корольдік американдық атты полициясының полковнигі Томас Бушель картинаны іздеуге жетекшілік етеді, оған бұрынғы кураторы (және болашақ сүйіктісі) доктор Кэтлин Фланнери мен капитан Сэмюэл Стэнли ілеседі. Бірнеше күннен кейін "Бостандық ұлдарынан" келіп түскен талап қағазы алынады. Солтүстік Америка одағының генерал-губернаторы сэр Мартин Лютер Кинг, Бушельге картинаны император Карл III-нің мемлекеттік сапарына дейін қайтарып алу қажеттігін, әйтпесе үкімет "Бостандық ұлдарының" талап еткен елу миллион фунт төлеуге мәжбүр болады деп сенімді түрде хабарлайды. Іздеу Бушель, Фланнери және Стэнлиді елді кезіп, дирижабль (дирижабльдің жетілдірілген түрі), пойыз және кеме арқылы алып жүреді. Олар "Бостандық ұлдарының" көптеген мүшелерімен, соның ішінде "Ақылдың дауысы" газетінің редакторы Джон Ф. Кеннедимен де кездеседі. Көптеген жалған іздерді және дұрыс емес күдіктілерді қуғаннан кейін, Бушель және оның серіктестері Викторияға (ұлттың астанасы, Мэриленд штатының Джорджтаунынан Потомак өзенінің оңтүстік жағында) жетеді. Ресей елшілігінде өткен қабылдау кезінде Бушель өзінің бұрынғы әйелі Айринмен кездеседі, ол генерал-губернатор Кингтің бас штабының жетекшісі сэр Дэвид Кларкқа тұрмысқа шыққан еді. "Екі Жорж" картинасы патша келгенге бір сағат бұрын жеке сақтау қоймасынан табылған. Олар нағыз кінәлілерді де анықтайды: Киелі одақ пен Бушельдің жоғары офицері, сонымен қатар "Бостандық ұлдарының" жасырын оперативтігін жүзеге асырған генерал-лейтенант сэр Хорас Брэгг. Ол бостандықтың бұрынғы құлдарды ұстаған отбасына жасаған әділетсіздік деп санайды. Бушель кейін Брэггтың Патшаны өлтіру әрекетіне кедергі келтіреді, біріншіде оқ атып, содан кейін "Екі Жорж" картинасының жақтауына жасырылған бомба арқылы. Брэгг тұтқындалып, сотқа тартылғанда, ол Бушельмен Киелі одаққа қарсы болуға болатын соғыс және картина ұрлануынан туындаған американдық сепаратистік көтеріліс мүмкіндіктері туралы пікір таластырады. Кейін Бушель мен Стэнли екеуі де король Чарльз тарапынан жасаған еңбектері үшін рыцарь атағын алады.
Қабылдау
Хьюстон Хроникалы "Екі Жордж" романын қара нәсілділерді атқарушы биліктің басшысы етіп көрсеткен көптеген көркем шығармалардың бірі деп тізімдеді, осы жағдайда Солтүстік Американың генерал-губернаторы сэр Мартин Лютер Кинг. Publishers Weekly романың "таныс әрі керемет бұрмаланған" әлемін жоғары бағалады, онда "керемет кейіпкерлер қызықты және қанағаттандырарлық оқиғаны ойнатады". School Library Journal журналы романды "шапшаң және тартымды оқиға" деп сипаттады.
Басқа шығармалардағы ұқсас тақырыптар
Джон Барнстың "Уақыт сызығы соғыстары" сериясының бір бөлігі – "Вашингтонның Дирижаблісі" ұқсас тақырыпты қамтиды: тапқыр уақыт саяхатшысы Бенджамин Франклинді жас Джордж III-нің жетекшісі қылып тағайындауға жетеді, осылайша оны Солтүстік Америка отаршылдарына ықылас білдіретін, либералды көзқарастағы патшаға айналдырады. "Екі Жорж" романындағыдай, нәтижесінде Америка Тәуелсіздік соғысы болдырмайды және Солтүстік Америка Ұлыбритания империясының құрамында қалады, бірақ кең автономиямен.