Кіріспе

Футбол стадионы

Прайд Парк стадионы – Англияның Дерби қаласында орналасқан, толығымен орындықтармен жабдықталған футбол стадионы. Ол Англия футбол лигасының «Дерби Каунти» клубының үй стадионы болып табылады. 32 956 адамға сыйымдылығы бар бұл стадион Англиядағы 16-шы ең үлкен футбол алаңы. Прайд Парк – Дерби қаласы орталығының шетіндегі бизнес-парк. Стадион 1990 жылдары аймақтың коммерциялық дамуының аясында салынған. «Дерби Каунти» клубы 1997 жылы ашылғаннан бері осы стадионда ойнап келеді, ол бұрынғы «Бейсбол Граунд» стадионының орнына салынған. Прайд Парк екі толық халықаралық матчты қабылдады: 2001 жылы Англия – Мексика және 2010 жылы Бразилия – Украина ойындары, сондай-ақ бірнеше Англияның 21 жасқа дейінгі құрама командасының матчтары мен 2009 жылғы Әйелдер Футбол Кубогының финалы өтті.

Жоспарлау және дамыту

Прайд Парк стадионына көшуден бұрын, «Дерби Каунти» клубы 1895 жылдан бері «Бейсбол Граунд» стадионында ойнаған. Стадион өзінің шарықталу кезеңінде 40 000-нан астам көрерменді қабылдай алған (1969 жылы «Тоттенхэм Хотспур» клубымен өткен матчта рекордтық 41 826 көрермен жиналған), бірақ 1989 жылғы «Хиллсборо» трагедиясынан кейін жасалған Тейлор есебінің нәтижесінде, ағылшын футбол стадиондары 1994–95 маусымына дейін толыққанды орындықтармен жабдықталуы тиіс болды. Бұл, сыйымдылығының 1990-жылдардың ортасына қарай 17 500-ге дейін төмендеуіне әкелді, бұл сол кездегі амбициялы екінші лига клубы үшін жеткіліксіз болды. Стадион құны 10 миллион фунт стерлингті құрады. «Дербидің» жоспарлары негізінен «Риверсайд» стадионының жоспарларына ұқсас болды, алғашқы кезеңде негізгі трибуна, қалған үш жағымен біріктірілген жалғасы бар ат сияқты құрылым салынды. Бұрыштар кейіннен толықтырылып, қажет болған жағдайда ат сияқты құрылымның төбесін көтеру арқылы стадионның сыйымдылығы арттырылуы мүмкін еді. «Мен бұл аймақты жастығымда теміржол тұйықтары мен қоқыс полигоны ретінде ғана есімде сақтаймын, ал Прайд Паркте болған өзгерістер «Дерби» үшін керемет. Біз көшіп келгеннен кейін көптеген кәсіпорындар осы жерге тартылды. Үй матчына келгенде әлі де қозғынмын – бұл керемет көрініс, нағыз графтық ескерткіш». Лионель Пикеринг. Ашылу салтанатына дейін екі апта өткен соң, 1997 жылдың 4 тамызында «Прайд Парк» стадионында алғашқы матч италиялық «Сампдория» клубына қарсы өтті. Матч 1:0 есебімен аяқталды, Винченцо Монтелла ойынның жалғыз голын соқты. 29 041 көрермен жиналды, бұл «Дерби Каунти» клубының үй матчында 20 жыл ішіндегі ең көп көрерменді матч болды. Бұл матч стадионда Еуропалық командалармен маусымалдық жолдастық матчтарды өткізу дәстүрін қалыптастырды, алдағы алты жылда «Барселона» (екі рет), Мәскеудің «ЦСКА» клубы, «Атлетик» (Бильбао), «Лацио», «Аякс» және «Мальорка» клубтары стадионды аралады. Бұл жаңа стадионның жалғыз үлкен мәселесі болды, ол уәде етілгеннің бәрін орындады және халықаралық деңгейде танылды. Кейін банкротқа ұшырап, бірден Джон Слейтхолм, Джереми Кит және Стив Хардингтен тұратын жаңа директорлар кеңесі құрылды, олардың әрқайсысы 1 фунт төледі. Қаржылық жағдай нашарлап, қарыз 30 миллион фунт стерлингтен асып, танымал емес қайта қаржыландыру схемасы іске асырылды, нәтижесінде стадион «күдікті» Панамадағы ABC Corporation компаниясына сатылды, ал клуб стадионда ойнау үшін жылына 1 миллион фунт стерлинг төледі. Жергілікті журналист Джеральд Мортимер мұны «[стадионды] салуға бар күштерін салғандарға жасалған әрекет» деп сипаттады. Үш жылдан кейін Мурдо Маккей, Джереми Кит және қаржы директоры Эндрю Маккензи клубтан 440 625 фунт стерлингке тең құпия комиссия алғаны үшін айыпталды және барлығы жеті жарым жылға бас бостандығынан айырылды. 2009 жылдың тамызында клуб «Прайд Парк» стадионының ипотекасы бойынша әлі де 15 миллион фунт стерлинг берешегі бар еді, ол кейіннен 2016 жылы төленуі керек болды.

Прайд-плазаның қайта жаңартылуы және жер аумағының кеңейтілуі

2006–07 маусымда, «Дерби» бес жылдан кейін Премьер-лигаға қайта оралған кезде, клуб стадион төңірегіндегі аумақты 20 миллион фунт стерлингке дамыту жоспарының егжей-тегжейін жариялады. Бұл жоспарға 165 орындық қонақүй, барлар, мейрамханалар және кеңсе кеңістіктерін салу, сондай-ақ «Pride Park» бизнес-паркінде орналасқан жұмыс берушілер үшін жергілікті қызмет көрсету орталығын құру кірді. Клуб тарихындағы легендар тұлғалардың есімдерімен аталатын үш алаң да ашылатын болды – клубтың барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы Стив Блумер, клубтың ең ұлы жаттықтырушысы Брайан Клоу және 2006 жылы қайтыс болған бұрынғы төраға Лионель Пикеринг. Клуб бұл дамуға командадан қаржы алынбайтынын мәлімдеді. Алайда, клуб Премьер-лигадағы орнын сақтап қала алмады және 2008 жылдың қаңтар айында «General Sports and Entertainment» компаниясына сатылған кезде, плаза жоспары мен стадионды кеңейту бастамалары тоқтатылды. 2008 жылы 1967–1973 жылдар аралығында клубты басқарған Брайан Клоу мен Питер Тейлордың тоғыз фут биіктігіндегі қоладан жасалған мүсіні стадионның солтүстік-батыс бөлігін әшекейлеу үшін тапсырыс берілді, бұл алаң «Unity Plaza» деп аталады. Мүсінді Эндрю Эдвардс жасаған, онда Клоу мен Тейлор 1972 жылы клубпен жеңіп алған Лига Чемпионаты кубогын ұстап тұрған бейнеленген. Ол 2010 жылдың 27 тамызында ашылды.

2018 жылғы әлем чемпионаты мен 2012 жылғы Олимпиада ойындарына қатысуға өтінім

2009 жылы «Прайд Парк» ФИФА Әлем Кубогының мүмкін болатын алаңы ретінде қарастырылды, осы кезде «Дерби Каунти» Англияның 2018 жылғы Әлем Кубогы финалдарына қатысуға ниет білдірген қалалардың бірі болуға өтініш беруді жариялады. «Дербидің» бас атқарушы директоры Том Глик: «Біз білетініміз, «Дербиде» қала болу үшін қажетті негізгі элементтердің бәрі бар. Біз талаптардың қандай екенін анықтауға тырысамыз, бірақ кем дегенде 40 000 орын болуы керек екенін күтеміз. «Прайд Парк» стадионында мұндай мүмкіндік бар, жер де жеткілікті. Сондықтан, егер біз сәтті болсақ, мұны іске асыруға болады», – деді. Алаң стадион ретінде қабылдануы үшін кем дегенде 40 000 орынға дейін кеңейтілуі керек еді, ал клуб мұны іске асыру үшін үш әдіс бар екенін хабарлады, олардың екеуі стадионды тұрақты түрде кеңейтуге мүмкіндік береді. «A» нұсқасы бойынша, қосымша сыйымдылық әр қақпаның артына уақытша трибуналар орнату арқылы қамтамасыз етіледі, бұл ретте қазіргі шатыр алынып тасталып, болат конструкциялармен қолдау көрсетіледі. Әлем Кубогынан кейін барлық трибуналар демонтаждалып, бастапқы шатыр қайта орнатылады. Кейін клуб 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарын өткізу үшін Мидлендс футбол алаңы ретінде таңдаудан өте алмады, «Ковентри Ситидің» «Рико Аренасына» есе жіберіп, іріктеу комиссиясы «Ковентридегі» стадионмен салыстырғанда стадионда «шешіну бөлмелерінің аздығы және қонақүйдің болмауы» фактісін атап өтті.

Қосымша жерді дамыту

2009 жылдың 17 қаңтарында Стив Блумердің бюсті үй командасының ойын алаңының жанында ашылды.

"Плаза @ Прайд Парк" жобасының құрылысы

2011 жылдың 3 қазанында «Дерби Каунти» клубы Дерби қалалық кеңесіне стадион сыртындағы жерді дамытуға бағытталған 7 миллион фунт стерлингтік жоспарларын ұсынғанын хабарлады, бұл жоба клуб тарапынан «Плаза @ Прайд Парк» деп аталды. Жоспарға бес кафе/ресторан, екі шағын дүкен және 2000 шаршы метр кеңсе кеңістігі кіреді. Бұл жоспар 2007 жылы ұсынылған 20 миллион фунт стерлингтік жобадан қысқартылған нұсқа. «Дерби Каунти» клубының бас директоры Том Глик бұл жоспарлардың 2012 жылдан бастап Футбол лигасына енгізілетін жаңа «Әділ ойын» ережелеріне бейімделуге көмектесетінін, себебі плазадан түсетін кіріс клубқа қайта инвестицияланатынын мәлімдеді. Том Глик клубтың дамудың келесі кезеңіне көшкенін, плазаны салу үшін даму компаниясы іздестіріліп табылғанын айтты. Велодром ашылғаннан кейін плазаның екінші кезеңі қарастырылады, ол «Прайд Парк» аймағының дамуына одан әрі серпін береді. «Дерби» қаласындағы FHP компаниясы жоба бойынша жалға беру агенті ретінде тағайындалды.

Стадионның атауы

2013 жылдың 7 желтоқсанында «Прайд Парк» стадионының атауы «iPro Stadium» деп өзгертілді, бұл үшін жаһандық спорт сусындарын өндіретін «iPro» компаниясымен 7 миллион фунт стерлингтік спонсорлық келісім жасалды. Клуб 2016 жылдың 18 қарашасында спонсорлық келісімді тоқтату туралы хабарлады, соның салдарынан стадионның атауы қайтадан «Прайд Парк» болып өзгерді.

Жазбалар

Прайд Парктегі Дерби Каунти командасының бәсекелестік матчындағы ең көп көрермен саны 2000 жылдың 18 наурызында Премьер-лигада «Ливерпульге» қарсы өткен ойында 33 378 адамды құрады. Тед Макминннің естелік матчында 2006 жылдың 1 мамырында «Дерби Каунти» және «Рейнджерс» командаларының бұрынғы ойыншылары «Дерби Каунтидің» Прайд Парк стадионында кездесіп, рекордтық 33 475 көрермен жиналды, олардың шамамен 10 000-ы «Рейнджерс» жанкүйерлері болды.

Футболдан басқа маңызды оқиғалар

Негізінен футболға арналған стадион болғанымен, «Прайд Парк» стадионында спорттан бөлек шаралар да өткізілген. Ол алғаш рет 2005 жылғы 26 маусымда әнші Род Стюартты қабылдады, ол «Stardust: The Great American Songbook, Volume III» альбомын насихадап концерт берді. Содан кейін 2006 жылғы 5 маусымда «Red Hot Chili Peppers» тобы «Stadium Arcadium» альбомының тұсаукесері аясында стадионда өнер көрсетті. «Monster Jam» 2011 жылғы 28 және 29 мамыр күндері «Прайд Парк» стадионына келді.