Кіріспе

Финляндия аймағы Пирканмаа (; Birkaland; Birkaria), сондай-ақ үкіметтік құжаттарда Тампере аймағы деп аталады, Финляндияның аймағы. Ол Сатакунта, Оңтүстік Остроботния, Орталық Финляндия, Пейят-Хяме, Канта-Хяме және Оңтүстік-Батыс Финляндия аймақтарымен шектеседі. Көкемяки өзенінің су алабының көп бөлігі Пирканмаа аймағында орналасқан, бірақ Ванаявеси көлі ішінара Канта-Хяме аймағында жатыр. Аймақ өзінің атын орта ғасырларда қазіргі Пирканмааның көп бөлігін құраған Пирккаладан алған. Тампере – Пирканмааның аймақтық орталығы және астанасы, сонымен қатар аймақтың ең ірі қаласы. 2022 жылдың 30 маусымында Пирканмааның жалпы халқы 529 100 адамды құрады, бұл оны Финляндияның аймақтары арасында Уусимаадан кейін екінші орындағыға шамалайды. Халық тығыздығы фин халқының орташа көрсеткішінен екі еседен астам, ал халықтың көп бөлігі Тампере қалалық аймағында шоғырланған.

Тарих

Пирканмаада мыңдаған жылдар бойы адам өмір сүрген. Қола дәуірінде ауыл шаруашылығы аңшылықты алмастырды, ал темір дәуірінде Еурайокиден Ленгельмекиге дейін қоныстар жайылды, бұл 8-ғасырдан бастап Финляндияның ең солтүстік шаруа мәдениетінің аймағы болды. 11 ғасырда елді мекендер Көкемеенжоки өзені мен Пыхаярви көлі бойында орналасқан. 14 ғасырда қазіргі Пирканмаа тарихи Сатакунтаның бір бөлігі болды, оның негізгі бөлігі Жоғарғы Сатакунта және оның кішкентай бөлігі Төменгі Сатакунта болды. Шөлдік кезеңнен кейін қалалардың болмауы дамуды баяулатты. 1775 жылы патша Густав III Тампере қаласын құрды, ал 1840 жылдары ол Финляндияның ең маңызды өнеркәсіптік орталығы болды. Жаңа өнертабыстар, мысалы, пилорама, целлюлоза және қағаз жасау, дамуды күшейтті. Өнеркәсіп салалары, басқалары, Валкеакоски, Нокиа және Мэнттада құрылды. Тампере провинцияның орталығы және темір жол торабы болды. Азамат соғысы кезінде Пирканмаа қызылдар бақылауында болды, ал Тампере қызылдардың орталығы болды. Соғыстан кейін индустрияландыру қарқынды дамыды. Қысқы соғыс кезінде Тампере және басқа қалалар бомбаға ұшырады. Пирканмаа округі 1956 жылы құрылған. Ауданның атауы Тамермаа болып саналды, бірақ біртіндеп Пирканмаа аймақтың атауы болды. 1950 жылдары провинцияның жалғыз қаласы Тампере болды, бірақ 1963 жылдан 1977 жылға дейін муниципалитеттер қалаларға айналдырылды. 20-ғасырдың екінші жартысында муниципалитеттер саны азайды, ал муниципалитеттер біріктірілген кезде ескі жер атаулары қайта енгізілді. 1994 жылы Финляндия 20 функционалдық экономикалық провинцияға бөлінді, олардың бірі Пирканмаа болды.

Қалалық округтер

Пирканмаа аймағы 23 муниципалитеттен тұрады, олардың 12-сі қала статусына ие (қалың әріппен көрсетілген).

Экономика

2016 жылы аймақтың жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 18,3 миллиард евроны құрады, бұл Финляндияның экономикалық өнімінің 8,5%-ын білдіреді. Сатып алу қабілетіне сәйкес түзетілген жан басына шаққандағы ЖІӨ сол жылы 36 040 евроны құрады, бұл ЕО-27 орташа көрсеткішінің 92%-ына тең. Пирканмааның жан басына шаққандағы ЖІӨ аймақтар арасында екінші, ал он тоғыз аймақтың ішінде жетінші орында тұрды. Пирканмааның экономикалық құрылымы көбінесе пост индустриалдық қоғамға қажетті қызметтерге бағытталған. Тампереде ұлттық маңызы бар ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (АҚТ) шоғырланған. Халық санының көптігіне байланысты, қала ірі сауда орталығы болып табылады. Пирканмаадағы өнеркәсіптің құндылығы мен жұмыс орындарының үлесі Финляндияның орташа көрсеткіштерінен жоғары. Аймақ Финляндияның негізгі өндіріс орталықтарының бірі болып табылады, өнеркәсіптік қызметтерде ұзақ тарихы бар және жақсы білім беру жүйесіне ие. Өнеркәсіп көбінесе Тампереде және оның төңірегінде, мысалы, Нокиа және Валькаоски қалаларында орналасқан. Мэнтта-Вилпула да маңызды өнеркәсіптік орталық болып табылады. Ауыл шаруашылығы экономикалық белсенділіктің шағын бөлігін құрайды. Аймақтың батыс бөлігінде сүт шаруашылығы, оңтүстігінде дәнді дақылдар, ал солтүстігінде орман шаруашылығы басым.

Облыстық кеңес

Облыстық кеңес аймақтың басты басқару органы болып табылады және негізгі назары қала құрылысына шоғырланған. Барлық облыстық кеңестердей, ол заңмен міндеттелген.