Кіріспе

Америкалық-британдық адвокат, саясаткер, бизнесмен және меценат Уильям Уолдорф Астор, 1-ші виконт Астор (31 наурыз 1848 – 18 қазан 1919) – американдық-ағылшын адвокаты, саясаткер, бизнесмен (қонақүйлер және газеттер саласында) және меценат. Астор Нью-Йорк қаласындағы өте бай Астор әулетінің мүшесі болды. Ол 1891 жылы Англияға көшіп, 1899 жылы британдық азаматтыққа қабылданды, ал 1916 жылы Барон Астор, 1917 жылы Виконт Астор титулымен марапатталды, бұл соғысқа арналған қайырымдылық қорларға қосқан үлесі үшін жасалды. Мэриленд штатындағы Уолдорф елді мекені оның құрметіне аталған.

Ерте өмір және білім

Уильям Уолдорф Астор Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Ол қаржыгер және қайырымды Джон Джейкоб Астор III (1822–1890) мен Шарлотта Огуста Гиббстің (1825–1887) жалғыз баласы болды. Ол Германия мен Италияда жеке репетиторлар мен тәрбиешінің күтімінде оқыды. Ересек болғаннан кейін Астор АҚШ-қа оралып, Колумбия құқық мектебін бітірді, 1875 жылы заң ғылымдарының бакалавры (LL.B.) дәрежесін алды. 1875 жылы АҚШ адвокатурасына қабылданды. Ол қысқа мерзімге заңгерлік тәжірибемен және әкесінің қаржылық және жылжымайтын мүліктерінен тұратын мүлігін басқарумен айналысты.

Саясат

Біршама заңгерлік тәжірибеден кейін Астор өзінің нағыз шақыруын тапқанын және отбасының байлығынан тыс өзін таныстыру мүмкіндігін саяси аренаға қадам басу арқылы тапқанын ойлады. 1877 жылы, АҚШ Конгресіне үміткерлік етіп, Астор республикашыл ретінде Нью-Йорк қаласының саясатына қатысты. Ол 1878 жылы Нью-Йорк штатының Ассамблеясына (Нью-Йорк округінің 11-ші сайлау округі) мүше болып сайланды, ал 1880 және 1881 жылдары Нью-Йорк штатының Сенатына (10-шы сайлау округі) сайланды. Асторға Нью-Йорк штатының республикалық партиясының жетекшісі Роско Конклинг қолдау көрсеткен болуы мүмкін, оның отбасы осы партиямен байланыста болған. 1880 жылы Мэриленд штатының Бас Ассамблеясы Чарльз округіндегі Беантаун қаласын оның құрметіне "Волдорф" деп атауға шешім қабылдады. 1881 жылы Астор Розуэлл П. Флауэрден АҚШ Конгресіне кандидат ретінде жеңіліске ұшырады. 1882 жылы президент Честер А. Артур Асторды Италиядағы өкілдік етуші министр етіп тағайындады, ол 1885 жылға дейін осы қызметте болды. Президент Асторға: "Барып, өміріңді ләззаттап өткіз, жанымдағы балам" деді. Римде тұрғанда Астор өнер мен мүсінге өмір бойы бойын толыққанды берді.

Англияға көшу

1890 жылғы ақпанда әкесі қайтыс болғаннан кейін, Астор жеке мүлкін мұраға алып, Америкадағы ең бай екінші адамға айналды. Экономистер көпшілігі Джон Д. Рокфеллер сол кездегі ең бай америкалық болғанымен келіседі. 1890 жылы Астор бұрынғы резиденциясының орнында сәнді Уолдорф қонақ үйін салуды бастады. 13 қабатты биіктігімен ол әпкесі, қоғамдық өмірге белсенді қатысушы Каролина "Лина" Шермерхорн Астордың көршілес сарайынан биік көрінді. Лина көршілес сауда орындан қатты наразылық білдірді. Алайда, 1897 жылы оның ұлы Джон Джейкоб Астор IV оны көшіп кетуге көндірді және олардың сарайын биіктігі мен ені жағынан сәл үлкен Астория қонақ үйімен алмастырды, ол Уолдорфтың бөлігі ретінде жұмыс істеді; осылайша кешен Уолдорф Астория қонақ үйіне айналды. Осы аралықта, қарым-қатынастағы шиеленіс үлкен дауға ұласты. Лина әпкесі Уильямның әйелі Мэри емес, Нью-Йорк қоғамындағы миссис Астор екенін қатыстыра берді, дәл сол атақ бұрын күйеуінің ағасының әйелі Шарлотта Асторға тиесілі болғанда тірі кезінде болғандай. Осы қақтығыстың салдарынан Астор әйелі мен балаларымен Англияға көшіп кетті. Ол 1893 жылға дейін Лондондағы Лансдаун үйін жалға алды. Сол жылы ол Вестминстер герцогынан Бэкингемширдегі Таплоу қаласындағы Кливеден елілік үйін сатып алды. 1899 жылы Уильям Уолдорф Астор британдық азаматтық алды, бұл оны американдық тарихтан одан да алыс қылды. 1892 жылғы жазда Астор жұртшылықтан жасыру үшін өзінің өлімін сахналады, қызметкерлеріне американдық журналистерге пневмониядан қайтыс болғаны туралы хабарлауды тапсырды. Алайда, бұл әрекет тез ашылып, Астор баспасөзde келемеждеуге ұшырады. 1895 жылы ол Лондонның Виктория жағалауында Темза өзеніне қарап тұрған екі ғибадатхана алаңында готикалық сарай салдырды. Ол сәулетші Джон Лафборо Пирсонға 1,5 миллион долларлық ғимаратты жобалауды тапсырды, ол "батырылған Тюдор бекінісі" болды, оны ол өзінің кең иеліктерін басқаруға арналған кеңсе ретінде пайдаланды. Астор Лондонда тұрған кезінде бірнеше бизнес сатып алды. 1892 жылы ол Pall Mall Gazette газетін сатып алды, ал 1893 жылы Pall Mall Magazine журналын құрды. 1911 жылы ол ұлттық газетті "The Observer" сатып алды. 1912 жылы ол журналды сатты, ал 1914 жылы Газетті және Обсерваторды Ньютон көшесіндегі ғимаратпен және оның мазмұнымен бірге ұлы Уолдорф Асторға сыйға берді. 1906 жылы ол өзінің үлкен ұлы Уолдорф Асторға және оның жаңа келіні Нэнси Витчер Лангхорнға Cliveden мүлкін, сондай-ақ Санси бриллиантын үйлену сыйлығы ретінде берді. Нэнси Астор (некеге тұрғаннан кейін осылай аталды) Ұлыбритания парламентінің алғашқы отыратын әйел депутаты болды. 1908 жылы Нью-Йорктегі Уолдорф Астория қонақ үйінің жетістігіне сүйене отырып, Астор Лондонның Вест-Эндедегі Уолдорф қонақ үйін қаржыландырды.

Адамгершілік және жұртық

Астор 1899 жылы Ұлыбритания азаматы болды. Ол әкесі сияқты қайырымдылық қызметін жалғастырды. Ол қолдаған қайырымдылық ұйымдарының арасында: Ұлы Ормонд көшесіндегі Науқас балалар ауруханасы (1903 жылы 250 000 доллар берді); Лондон университетінің колледжі (1902 жылы профессорлық қызметтерге 20 000 фунт стерлинг сыйлықпен қоса); Қатерлі ісіктерді зерттеу қоры; Оксфорд университеті; Кембридж университеті; Балаларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі Ұлттық қоғам; Ұлыбритания Қызыл Крестінің қоғамы; Хартумдағы Гордон ескеретін колледжі; Әскер мен теңізшілердің отбасыларының қауымдастығы; және Виктория патшайымға арналған әйелдер ескерткіші. Оның соғысқа арналған қайырымдылықтарына: Уэльс принцінің Ұлттық жеңілдету қорына 125 000 доллар; Принцесса Луизаның офицерлер отбасылары қорына сомасы шамалас ақша; Ұлыбритания Қызыл Крестіне 200 000 доллар; Мэри патшайымның Жұмыспен қамту комитетіне 25 000 доллар; және Лорд-мэрдің Ұлттық музыкалық топтар қорына сомасы шамалас ақша берді. Ол 1897 жылы құрылғаннан бастап әр жыл сайын Король Эдуард ауруханасының қорына 5 000 доллар берді. Оның күлі Кливдендегі Асторлар отбасының ғибадатханасының (сонымен қатар Октагон ғибадатханасы деп аталады) мәрмәр еденінің астына жерленді.

Ұрпақтар

Ұлы Джон Джейкоб Астор, Хевердің 1-ші бароны Астор арқылы, ол Гарри Маркус Джордж Лопестің (т. 1977) шөбересі, ал ол Эндрю Паркер Боулз бен Камиланың екінші баласы Лора Роуз Паркер Боулзға үйленгендіктен, оны король Карл III-нің келіні қылып жасайды.