Кіріспе

Ағылшын заңгері, судья және дворян (1930–1997)

Питер Мюррей Тейлор, Госфорт бароны Тейлор (1 мамыр 1930 – 28 сәуір 1997) 1992 жылдан 1996 жылға дейін Англияның бас судьясы болды.

Отбасы

Тейлор литвалық текті яһуди тілінде сөйлейтін ата-аналардан – дәрігер Герман Луис Тейлордан және Райе Хелена Тейлордан (Шокеттен) туған. Отбасының бастапқы тегі Тейгер немесе Тейхер болған деген хабар бар. Оның әкесі Лидсте дүниеге келген, ал анасы 1895 жылы Лидске көшіп келген раввин Палтеровичтер отбасынан шыққан.

Ерте мансап

1951 жылы Тейлор Кембридждегі Пемброк колледжіне заң оқуға грант жеңіп алды. Ол сонымен қатар дарынды пианист болды және өмірінің соңына дейін ойнауын жалғастырды. 1953 жылы ол жоғары екінші дәрежелі дипломмен бітірді, содан кейін адвокаттыққа дайындалды және 1954 жылы адвокат атанды. Ол Ньюкасл маңындағы солтүстік-шығыс аймағында тәжірибе жинады және Норман Харпердің кеңсесіне қосылды. Ол негізінен қылмыстық істермен айналысты, көбінесе айыптау тарапынан, және 1967 жылы өте ерте жасында Корольдің кеңесшісі (Queen's Counsel) атанды; кейде қорғау тарапынан да өкілдік етті. Бір рет судья сэр Мелфорд Стивенсон оны әділеттіліктің сақталуына қауіп төндіретін тұлға деп есептеді.

Танымал істер

Тейлор 1973 жылдан бастап, жемқор сәулетші Джон Полсонмен байланысты бірнеше істе, соның ішінде Полсонның өзінің ісінде де айыптау тарапынан қатысып, назар аударды. Келесі үш жылдың ішінде қудалау сәтті аяқталды және көптеген кінәлілер түрмеге жабылды. 1974 жылы Тейлор IRA бомбалауларының бірнешесі үшін сотталған Джудит Уордты сәтті қудалады (бірақ көп жылдар өткен соң, үкімнің қате болғаны анықталды, көбінесе Уордтың өзінің кінәсіне сенуінен). Ол сондай-ақ 1976 жылдың шілде айында Стефан Кишконы сотқа тартты, бұл 20 ғасырдағы британдық құқықтағы ең танымал әділетсіздіктердің біріне айналды. Тейлор Блайт-Вэлли округінің еңбекші партиясының депутаты және заңгер Джон Райманды да қудалады, ол сайлау шығындарын алаяқтық жолмен ұсынған болатын. Тейлордың ең танымал ісі 1979 жылы өтті, онда айыпталушы – бұрынғы Либералдық партияның жетекшісі Джереми Торп, ол кісі өлтіруге қатысқан деген айып тағылды. Барлық қатысушылар ақталғанымен, көптеген сарапшылар бұл шешімді сот судьясының қорытындысына және айыптау куәгерлерінің қателіктеріне байланысты деп санайды; Тейлор істі жүргізуі үшін мақтау алды. Оның ашылу сөзі жиі цитаталанады; Тейлордың сөйлеу стилі қасаң және түсінікті болды, бірақ оның әдеби тілді шебер қолдану қабілеті болды.

Судья

Тейлор алғаш рет 1969 жылы рекордер (жартылай судья) болып тағайындалды және 1972 жылдан бастап Корольдік сотта рекордер болып қызмет етті. 1979–80 жылдары Адвокаттар кеңесінің төрағасы болғаннан кейін, ол Корольдік сот бөліміндегі Жоғары соттың толық құқықты судьясы болып тағайындалды, сондай-ақ дәстүрлі титулға ие болды. Оның алғашқы істерінің бірінде ол Бромли Лондон аудандық кеңесіне Үлкен Лондон кеңесінің қоғамдық көліктің бағасын төмендету саясаты – "Ақысы әділ" саясатына шағымдануға рұқсат берді. 1983 жылы Тейлор пакистандық ер адамның талақ айтып, Пәкістан билігіне хабарлағаны ағылшын заңы бойынша оның әйелімен ажырасқанын білдірмейтінін мәлімдеді. 1984 жылы Тейлор "Scum" (1979) фильмінің телеверсиясы бойынша Тәуелсіз телерадио хабар тарату органына қарсы сот процесін қозғаған Мэри Уайтхаус жағында болды; ол IBA бас директорының фильмді көрсетуге рұқсат беруде "өте ауыр қателік жасады" деді. Келесі жылы ол Ноттингемшир полициясының үйге өрт қаупі бар екенін біліп, өрт сөндіру машиналары дайын болмағанда CS газын атқандарына байланысты кінәлі екенін айтты. 1987 жылы ол судьяның министрдің әрекеттерін "ұлттық қауіпсіздік" деп ақтаған жағдайда одан әрі тергеу жүргізе алмайтынымен келіспейтінін мәлімдеді (бұл іс Джоан Руддоктың телефон сөйлесуін тыңдауға қатысты).

Апелляциялық сот

1988 жылы Тейлор Апелляциялық сотқа тағайындалды. Ол 1989 жылғы 17 сәуірде, екі күн бұрын болған Хиллсборо трагедиясына қатысты тергеу жүргізу үшін үкіметтен тапсырма алғанда, көпшілікке белгілі болды. Ол дайындаған Тейлор есебінің нәтижесінде Англияның барлық жетекші футбол клубтарында толық отыру орындары бар стадиондар енгізілді және жанкүйерлер отыратын аймақтардағы қоршаулар алынып тасталды. Тұру мүмкіндігі «жапқыштардың» пайда болу қаупін арттырғандықтан қауіпті деп есептелді, ал Тейлор көрермендерді «соғыс тұтқындары» сияқты қарау деп сипаттаған қауіпсіздік қоршаулары да жапқыштардың себебі болды, себебі Хиллсборо трагедиясында өмірін жоғалтқан 97 адамның көпшілігі осылай қаза тапты; олардың 94-і трагедия болған күні, 95-і бірнеше күннен кейін, ал соңғы құрбан 1993 жылғы наурыз айында есін жоғалтып қайтыс болды. 1990 жылғы 29 қаңтарда жарияланған Тейлордың ұсыныстарында Бірінші және Екінші дивизионның (1992 жылы Премьер-лига және Бірінші дивизион болып өзгерген) барлық стадиондары 1994 жылғы тамызға дейін толық отыру орындарымен жабдықталуы керек екені, ал Футбол лигасының қалған бөлігі 1999 жылғы тамызға дейін осы талапқа сәйкес болуы керек екені айтылды. Бірақ, кейіннен Футбол қауымдастығы кіші клубтар, егер олардың стадиондары қауіпсіздік талаптарына жауап берсе, тұру орындарын сақтап қалуға құқылы екенін шешті, ал лиганың жоғарғы деңгейіне көтерілген клубтарға көтерілгеннен кейін үш жылға дейін өз стадиондарында тұру орындарын ұстауға рұқсат берілді. Тейлордың Адвокаттар кеңесінің бұрынғы төрағасы және британдық өмірдің барлық саласымен байланыста болған әділ судья ретіндегі беделі, Лорд Лейн Бас судья лауазымынан кеткен кезде, Лейнге тағылған әділетсіздіктерге байланысты оның зейнетке шығуы ықтимал болды. Лейн 1992 жылы лауазымынан кеткен кезде Тейлор тағайындалды, сонымен бірге 1992 жылғы 27 сәуірде Нортумберленд графтығындағы Эмблтонның Госфорт бароны Тейлор ретінде өмірлік пэр ретінде тағайындалды.

Бас судья

Лэйн сұхбат беруден қатты тартынса, Тейлор мүмкіндігінше ашық болуға бел буды. Ол қызметін бастағанда бұрын-соңды болмаған баспасөз конференциясын өткізді, сондай-ақ BBC телеарнасының «Сұрақ сағаты» бағдарламасына қонақ ретінде және «Desert Island Discs» радиошоуында кемеден құтылған адам рөлінде пайда болды. Бірнеше ай ішінде ол «Тоқсанды жылдардағы сот жүйесі» тақырыбындағы жылдық Димблби лекциясын оқуға шақыруды қабылдады, онда өзін реформатор ретінде көрсетті. Ол судьялардың сотта парикті киюіне тыйым салу шараларын қолдады. Бұрынғы лауазым иелерінен ерекшелене отырып, Тейлор сот төрешісі ретінде емес, негізінен апелляциялық істермен айналысты. Бұл, бір жағынан, істердің жиналуына байланысты болса, екінші жағынан, көптеген жылдар бойы жалғасқан және қате сот үкіміне әкелген бірқатар істерге байланысты алаңдаушылықтың күшеюіне байланысты болды. Тейлор өзінің тікелей алдыңғысынан айырмашылығы, бұл мәселені өте маңызды деп санады және Джудит Уорд пен Стефан Кишконы соттау тәжірибесінен тағы көптеген істердің ашылуы мүмкін екенін білді. Осыдан ол айыптау тарапының дәлелдерін толық ашуды ынталанды (сонымен қатар қорғаныс тарапының дәлелдерін ашуды да қолдады). Тейлор мас күйде көлік жүргізіп, адам өліміне себеп болғандарға қатаң жаза беруді қолдады, сондай-ақ отбасылық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендердің өзін қорғау құқығын кеңейтті. Ол кісі өлтіру ұғымын ананың жатырындағы нәрестені түсік жасатуға да қатыстырды. Оның ерекше ашықтығының арқасында оның пікірі саяси даулы мәселелерде жиі естілді: ол сотта жауап бергенде айыпталушының үндемеуінен жағымсыз қорытындылар жасауға рұқсат беру туралы өзгерістерге келісе білді, бірақ айыпталушының сот таңдауын шектеуге бағытталған әрекеттерге қарсы болды. 1995 жылы әйелі Айриннің қазасы Тейлорға қатты әсер етті. Одан кейін көп ұзамай оған ми ісігі деген диагноз қойылды. Ол естіген соңғы апелляция Розмари Уэсттің ісі болды, ол оны қабылдамады. 1996 жылы ол лауазымынан кетті, бірақ үнсіз қалған жоқ: келесі жыл ішінде Лордтар палатасында сөйлеген бірнеше сөзінде ол сол кездегі ішкі істер министрі Майкл Ховардтың міндетті түрде жазалауды енгізу туралы ұсыныстарын қатты сынады, бұл «әділетке қол сұғумен» тең екенін айтты. Тейлор айыпталушының үндемеуге құқығын қорғады, бұл күрес ақырында жеңіліске ұшырады, сондай-ақ әділетсіздіктерді тексеру үшін орган құруды кешіктірді, бұл 1993 жылғы Доксфорд виконты Рансиман басқарған Корольдік комиссия ұсынған болатын.