Қиянаткер Альбион: Ұлыбританияға қатысты аңыз

Кіріспе

Ұлыбританияға қатысты жеріксітетін есім "Perfidious Albion" журналы – халықаралық қатынастардағы дипломатиялық тілде Ұлыбритания (немесе 1801 жылға дейінгі Ұлыбритания, немесе 1707 жылға дейінгі Англия) монархтары мен үкіметтерінің өзімшілдік мүдделерін іске асыру үшін жасаған дипломатиялық қарапайымдық, екіжүзділік, адалсыздық және осыған байланысты сенімсіздік (басқа ұлт мемлекеттерге берілген уәделерді немесе одақтарды бұзу) сипаттау үшін қолданылатын жеріксітетін сөз. Perfidious сөзі – уәдесіне тұрмау, сөзін сақтамау (латын тіліндегі perfidia сөзінен), ал Albion – Ұлыбританияның ежелгі және қазір поэзияда қолданылатын атауы.

Пайдалану үлгілері

Термин көбінесе 1691 жылғы Лимерик шартынан бас тартқан Англия Корольдігін білдіреді, бұл шарт негізінен католик Якобит күштері мен Орандық Вильгельмге адал ағылшын күштері арасындағы Вильгельм соғысын аяқтады. Шарт ирландтық католиктерге дін еркіндігі, мүлікке иелік ету және қару алып жүру сияқты жақсы шарттар берді, бірақ бұл шарттар 1695 жылғы Жазалау заңдарымен тез арада күшін жойды. Ирландиялық "The Foggy Dew" балладасының мәтінінде осы термин кездеседі. Ән Пасха көтерілісі мен Англияның "кіші ұлттар босатылуын" үшін Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысып жатқанына қарамастан, Ирландияның бостандық күресін күшпен басуы туралы айтады. Португалияда бұл термин 1890 жылғы британдық ультиматумнан кейін, Сесил Родстың "Қызғылт картаға" қарсылығынан кейін кеңінен қолданылды. Португалия мен Англия 1386 жылдан бері одақтас болды. Бастиат бұл терминді 1845 жылы жарық көрген "Шамшы жасаушылардың петициясы" атты сатирикалық хатында сарказммен пайдаланды. Италиядағы "perfida Albione" (пайғамбарлық Альбион) термині Фашистік Италияның Британия империясының әлемдік үстемдігін сынау үшін насихаттарында қолданылды. Фашистік насихат британдықтарды шетелдік жерлер мен халықтарды пайдаланып, "күніне бес рет тамақтану" сияқты әукес тірлік салтына жететін аяусыз отаршылдар ретінде бейнеледі. Бұл термин Екінші Итальян-Абиссиния соғысынан кейін итальян саясатында жиі қолданылды, себебі Ұлыбритания Италияның Эфиопияға қарсы агрессиясынан кейін сауда санкцияларын мақұлдады, өзіне үлкен отарлық аумақтарды иеленгеніне қарамастан. Санкциялар Италияның "заңды" отарлық иеліктерінен айыру әрекеті ретінде көрсетілді, ал Ұлыбритания өзінің ықпалын және билігін кеңейтуге тырысты. Осы термин Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін "жеңіліс жемісіз" деп аталатын жағдайға қатысты да қолданылды. Виши Франция режимі кезінде Филипп Петен "қанға толы опасыз Альбион" терминін жиі қолданды және Ұлыбританияны Францияның аяусыз "мәңгілік жауы" деп сипаттады. Бұл сезімдер британдықтардың Мерс-эль-Кебирге жасаған шабуылымен күшейді, бұл Францияда үлкен ашу-ыза тудырды және опасыздық туралы стереотипті нығайтуға ықпал етті. Петен Англияны Францияның әрқашан ең кешірімсіз жауы деп есептеді, Виши насихаты англофобияны расизммен және антисемитизммен біріктіріп, британдықтарды "жаңа тәртіп" құратын Еуропа құрлығындағы "таза нәсілді" халықтарға қарағанда еврей капиталистеріне жұмыс істейтін нәсілдік дегенерацияға ұшыраған "аралас нәсіл" ретінде көрсетті. Израильдік романист Амос Оздың әкесі Палестинадағы британдық билік кезінде "опасыз Альбионға" қарсы шабуыл жасаған Иргун үшін памфлеттер жазды. 1950 жылғы әлем чемпионатында Англияны жеңгеннен кейін Испания футбол федерациясының президенті (Армандо Муньос Калеро) испан диктаторы Франсиско Франкоға "Біз опасыз Альбионды жеңдік" деген телеграмма жіберді. Иан Смит өзінің естеліктерінде ("Ұлы сатқындық", 1997) британдықтардың Родезияның тәуелсіздігін басқаруына қарсылығын сипаттау үшін осы терминді қолданды. Британдық саясаткер Джордж Галлоуэй өзінің "Мен жалғыз емеспін" (2004) кітабында Кувейттің "опасыз Альбионнан ұрланған үлкен ирактық бөлігі" екенін айтты. 2012 жылы Гибралтардың бас министрі Фабиан Пикардо БҰҰ-ның деколонизация комитетіне қатысты Ұлыбритания үкіметінің позициясын сипаттау үшін осы фразаны қолданды: "Опасыз Альбион, осы себепті Ұлыбританияның ұстанымы әдеттегідей, спектрде қайда екенін анықтау қиын, бірақ бұл Ұлыбританияның сипаты және біз бәріміз британдық болуды жақсы көреміз". Бұл термин 2016 жылғы референдумға дейін Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуы мүмкін дегенге қатысты қолданылды. Француз газетінің мақаласындағы сауалнама көрсеткендей, француз халқының 54%-ы Ұлыбританияның ЕО-ға мүшелігін қолдаған (британдықтардың 55%-ына қарағанда), бұл "британдықтар әрқашан опасыз Альбион ретінде көрінеді" деген тұжырымға әкелді. Financial Times басылымының редакторы Лайонел Барбер "Ұлыбританияда көптеген адамдар Еуропа елдерінің көпшілігі опасыз Альбионның артын көруге асығады" деп жазды. Ақырында Ұлыбритания ЕО-дан шығуға дауыс берді. "Қатты" Brexit үшін жақтаған және ЕО-ның Ұлыбританияның ЕО-дан кету мерзімін ұзарту туралы өтінішін қабылдамаған британдық депутат Марк Франсуа 2019 жылдың сәуірінде Брюгге тобына былай деді: "Еуропалық Кеңеске менің хабарым – Егер сіздер бізді қарсылығымызға қарамастан ұстап тұруға тырыссаздар, сіздер жылдамдықта опасыз Альбионмен бетпе-бет келесіздер. Сондықтан бәріміз үшін өзіміздің жолымызбен жүруіміз және өзара құрметпен қарауымыз жақсы болар еді".

The term often refers to the Kingdom of England reneging on the Treaty of Limerick of 1691, which ended the Williamite War between the predominantly Roman Catholic Jacobite forces and the English forces loyal to William of Orange, giving favourable terms to the Irish Catholics, including the freedoms to worship, to own property and to carry arms, but those terms were soon repudiated by the Penal Laws of 1695. The Irish ballad "The Foggy Dew" includes the term in its lyrics. The song concerns the Easter Rising and the hypocrisy that England is concurrently fighting World War I so that "Small Nations might be free", while Ireland's struggle for freedom is forcibly suppressed. In Portugal, the term was widely used after the 1890 British Ultimatum, after Cecil Rhodes' opposition to the Pink Map. Portugal and England had been allied since 1386. Bastiat uses the term sarcastically in his satirical letter "The Candlemakers' Petition", first published in 1845. The Italian term "perfida Albione" (perfidious Albion) was used in the propaganda of Fascist Italy to criticise the global dominion of the British Empire. Fascist propaganda depicted the British as ruthless colonialists, who exploited foreign lands and peoples to feed extravagant lifestyle habits like eating "five meals a day". The term was used frequently in Italian politics after the Second Italo Abyssinian War, because despite having gained large colonial territories for itself, Britain approved of trade sanctions in the wake of Italian aggression against Ethiopia. The sanctions were depicted as an attempt to deny Italy its "rightful" colonial dominions, while at the same time, Britain was trying to extend its own influence and authority. The same term was used after World War I related to the so called mutilated victory. During the Vichy French regime, Philippe Petain made frequent use of the term "blood soaked Perfidious Albion" and described the UK as the relentless "eternal enemy" of France. Such sentiments were exacerbated by the British Attack on Mers el Kébir, which caused great bitterness in France and went a great way towards reinforcing the perfidious stereotype. Petain further regarded England as always having been France's most implacable enemy, with Vichy propaganda mixing Anglophobia with racism and anti Semitism to portray the British as a racially degenerate "mixed race" working for Jewish capitalists, in contrast to the "racially pure" peoples on the continent of Europe who were building a "New Order." The father of Israeli novelist Amos Oz wrote pamphlets for the Irgun that attacked "perfidious Albion" during the British rule in Palestine. After their victory against England at the 1950 World Cup, the president of the Spanish Football Federation (Armando Muñoz Calero) sent a telegram to Spanish dictator Francisco Franco that read, "we have beaten Perfidious Albion." It is used by Ian Smith in his memoirs (The Great Betrayal, 1997) to describe his opposition on the British handling of Rhodesian independence. In his book I'm Not the Only One (2004), British politician George Galloway expressed the opinion that Kuwait is "clearly a part of the greater Iraqi whole, stolen from the motherland by perfidious Albion". In 2012, Fabian Picardo, the Chief Minister of Gibraltar, used the phrase to describe the UK government's position on the UN Decolonisation Committee: "Perfidious Albion, for this reason The position of the United Kingdom is as usual so nuanced that it's difficult to see where they are on the spectrum, but look that's what Britain's like and we all love being British". The term was used in reference to a possible United Kingdom withdrawal from the European Union in the run up to the referendum on the issue in 2016. An article in the French newspaper italic=yes claimed that a poll showing that only 54% of French people supported UK membership of the EU (compared to 55% of British people) showed that "the British will always be seen as the Perfidious Albion". In contrast, the editor of the Financial Times, Lionel Barber, has written that "Too many people in the UK are under the illusion that most European countries cannot wait to see the back of perfidious Albion." Eventually, the United Kingdom voted to leave the EU. In arguing for a "hard" Brexit, and the EU rejecting a possible extension requested by the UK of the deadline to leave the EU, the Brexit supporting British MP Mark Francois said to the Bruges Group in April 2019: "My message to the European Council If you now try to hold on to us against our will, you will be facing Perfidious Albion on speed. It would therefore be much better for all our sakes if we were to pursue our separate destinies, in a spirit of mutual respect."