Кіріспе

Цифрлық байланыс құралдары

Тикер таспасы – 1870 жылдан 1970 жылға дейін қолданылған, телеграф желілері арқылы қор бағасы туралы ақпаратты тарататын ең алғашқы арнайы қаржылық байланыс құралы. Ол акциялардың қысқартылған атауларын әріптік белгілермен, содан кейін сандық түрде акциялар бойынша жасалған мәмілелердің бағасы мен көлемі туралы ақпаратты басып шығаратын «тикер» деп аталатын машина арқылы өтетін қағаз жолақтан тұрды. «Тикер» термині машина басып шығару кезінде шығарған дыбысынан пайда болған. Тикер таспасы қаржы нарықтарында революция жасады, өйткені ол сауда алаңдарынан ақпаратты географиялық қашықтықтарға үздіксіз және бір уақытта жеткізіп отырды. 1960 жылдары қағаз таспасы қолданудан шықты, себебі қаржы ақпаратын тарату үшін теледидар мен компьютерлер жиі қолданыла бастады. Дегенмен, акциялар тикерінің идеясы бүгінгі күнге дейін сақталып, брокерлік кеңселердің қабырғаларында және жаңалықтар мен қаржы арналарында кездесетін электронды тикерлерде көрініс береді. Тикер таспалы телеграфты 1867 жылы Америка телеграф компаниясының қызметкері Эдвард А. Калахан ойлап тапты, ол кейін ADT корпорациясын құрды.

Тарих

Телеграфты басып шығару жүйесін 1846 жылы Ройал Эрл Хаус ойлап тапса да, алғашқы үлгілер нашар болды, қолмен айналдырылатын қуатты қажет етті, жіберуші мен қабылдаушы арасында жиі синхрондылықтан шығып, кеңінен коммерциялық қолданысқа енбеді. Дэвид Э. Хьюз 1856 жылы сағаттық механизммен қуатталатын телеграф дизайнын жетілдірді, ал оның дизайны одан әрі жақсартылып, Джордж М. Фелпс 1858 жылы қайта синхрондау жүйесін құрғанда коммерциялық пайдалануға ыңғайлы болды. Эдвард А. Калахан 1863 жылы телеграфты басып шығаруды пайдаланатын алғашқы акция бағасының тізімдеме жүйесін ойлап тапты; ол құрылғысын Нью-Йорк қаласында 1867 жылдың 15 қарашасында таныстырды. Акция бағасын телеграф арқылы алысқа жеткізудің алғашқы механикалық құралы болған акция тізімдемелерінің алғашқы нұсқалары. Бастапқыда тізімдемелер хабарларды жеткізу үшін Морзе кодексіндегідей символдарды қолданды. Томас Эдисон 1869 жылы жасаған ең алғашқы практикалық акция тізімдеме машиналарының бірі – Universal Stock Ticker, секундына шамамен бір символмен әріптік-сандық символдарды басып шығарды. Бұрын акция бағалары жазбаша немесе ауызша хабарлар арқылы қолмен жеткізілген. Жеке тізімдемелердің пайдалы уақыт аралығы өте қысқа болғандықтан, олар көбінесе алысқа жіберілмейтін, олардың орнына әдетте бір күндік жиынтық мәліметтер жіберілетін. Тізімдемелердің жылдамдығын арттыру жылдам және дәл сатуға мүмкіндік берді. Тізімдеме үздіксіз жұмыс істегендіктен, баға өзгерген кезде акция бағасының жаңартылуы әлдеқайда жылдам болды және сауда-саттық уақытқа қатысты сезімтал мәселеге айналды. Алғаш рет сауда қазіргі кезде дерлік нақты уақыт режимінде жүзеге асырылды. 1880 жылдары Нью-Йорк банкирлері мен брокерлерінің кеңселерiнде мыңға жуық акция тізімдемелері орнатылған. 1890 жылы биржа мүшелері баға мен көлемді есептеудің дұрыстығын қамтамасыз ету үшін барлық басқа тізімдеме компанияларын сатып алып, Нью-Йорк Цитаталар Компаниясын құруға келісті.

Технология

Акциялар тикер машиналары – қазіргі заманғы компьютерлік принтердің алдағысы, олар мәтінді сым арқылы баспа құрылғысына жіберудің алғашқы қолданыстарының бірі болып табылады. Бұл технологияны пайдаланды, содан кейін жақында ойлап табылган телеграф машиналары, артықшылығы бар, бұл шығыс оқуға болатын мәтін, орнына нүктелер мен сызықтардан тұратын Морзе коды. Телеграф сымдары арқылы жұмыс істеуге арналған арнайы теру машинасы телеграф сымдарының тикер машинасына қосылуының қарама-қарсы шетінде қолданылды. Телу машинасынан терілген мәтін байланыс желісінің қарама-қарсы жағында орналасқан тикер машинасына көрсетіледі. Машиналар бірнеше тикер символын (әдетте компанияның атауының қысқартылған түрі) басып шығарады, содан кейін осы компанияның акцияларының бағасы туралы қысқаша ақпарат беріледі; олар басылған қағаздың жұқа жолағын тикер лентасы деп атады. "Тикер" деген сөз машиналар басып шығару кезінде шығаратын ерекше тықылдау (немесе тикіреу) шуынан шыққан. Телеграф желісінің импульстары әріптер дөңгелегін қадам сайын айналдырып, дұрыс таңбаға жетіп, баспаға шығарады. 32 таңбадан тұратын әдеттегі әріп дөңгелегі келесі таңбаны басып шығаруға дейін орташа есеппен 15 қадаммен айналуы керек, нәтижесінде секундқа бір таңбаның өте баяу басып шығару жылдамдығы пайда болды. 1883 жылы тикерлік таратушы пернетақталар пианино пернетақтасына ұқсады, қара пернелер әріптерді, ал ақ пернелер сандар мен бөлшектерді білдіреді, бұл қосылған тикерлік таспа принтерлеріндегі екі айналатын дөңгелектерге сәйкес келеді. Жаңа және тиімдірек тикерлер 1930 жылдары қол жетімді болды, бірақ бұл жаңа және жақсы тикерлер әлі де шамамен 15-20 минут кешіктірілді. Тикер машиналары 1960 жылдары ескірген, оларды компьютерлік желілер алмастырды; ондаған жылдар бойы пайдалану үшін өндірілген жоқ. Алайда қазір кем дегенде бір модельдің жұмыс істейтін репродукциялары мұражайлар мен коллекционерлер үшін жасалуда. Бастапқы машиналардың атымен аталған симуляциялық тикерлер әлі күнге дейін теледидар жаңалықтарының көрсетілімінің бөлігі ретінде және кейбір веб-сайттарда бар. Ең танымал көріністердің бірі – Нью-Йорк қаласындағы Таймс-скверде орналасқан "Зипер" деп аталатын симуляциялық тикерлік жарнама тақтасы. Тикер ленталары бұрын да, қазір де әдетте бірдей ақпаратты қамтиды. Тикер символы – бұл компанияны анықтау үшін қолданылатын таңбалардың бірегей жиынтығы. Сауда-саттық жасалатын акциялар – сауда көлемі. Сауда бағасы – белгілі бір сауданың бір акциясы үшін баға. Баға өзгерісінің бағыты – бұл акцияның алдыңғы саудадан жоғары немесе төмен сатылып жатқанын көрсететін визуалды белгі, сондықтан "төмендеу" және "жоғарылау" терминдері қолданылады. Баға өзгерісінің сомасы – өткен күнгі бағаның жабылу кезеңіндегі айырмашылығы. Көптегендер қазір акциялар бағасының өткен күнгіден жоғары (жасыл), алдыңғыдан төмен (қызыл) немесе өзгеріссіз (көк немесе ақ) екенін көрсету үшін түстерді қосады.

Бейсбол

Бейсболдың алғашқы жылдарында, электрондық есеп тақталары пайда болмас бұрын, қолмен есепті жазатын адамдар лига бойынша соңғы есептерді білу үшін тикерді пайдаланды. Бүгінде компьютерлер мен электрондық есеп тақталары қолмен жазылатын есеп тақтасының және тикердің орнын басып алды.

Парадтар

Қолданылған тақташа ленталары конфети ретінде қолданылды, оларды парадтар барысындағы терезелерден лақтырып жіберді, жақсылап кесіп немесе толық орамдар түрінде. Бұл әсіресе Төменгі Манхэттенде кең таралған, содан бері бұл «тақташа лентасы парады» деп аталады. Тақташа лентасы парадтары көбінесе маңызды оқиғаларды тойлау үшін ұйымдастырылды, мысалы, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың аяқталуы немесе ерте ғарышкерлердің бірінің қауіпсіз оралуы. Бүгінгі күні Нью-Йорк қаласында, әсіресе Манхэттендегі «Батырлар шатқалында» тақташа лентасы парадтары өткізіледі, көбінесе жергілікті спорт командалары чемпионат жеңген кезде. Дегенмен, қазіргі парадтарда нағыз тақташа лентасы қолданылмайды, оның орнына қағаз тілгіштерден алынған қағаз қиыршықтары конфети ретінде пайдаланылады.

Өнер

Тикер лентасы сонымен қатар тоқымашы Дороти Либестің ерекше көркем тоқымаларының кейбіріне де қосылған.