Кіріспе

Польша мен Германия шекарасындағы саға, Польшадағы лагуна. Штецин лагунасы (Залев Штецинский, Штеттиннер Хафф), сондай-ақ Одер лагунасы (Одерхафф) және Померания лагунасы (Поммерше Хафф) деп те аталады, Одер сағасында орналасқан және Германия мен Польша арасында бөлісілген лагуна. Ол Балтық теңізінің Померания шығанағынан Узедом және Волин аралдарымен бөлінген. Лагуна батысында Kleines Haff (Mały Zalew, "кішкентай лагуна") және шығысында Wielki Zalew (Großes Haff, "үлкен лагуна") болып екіге бөлінеді. Бұрынырақтағы неміс атауы – Фрише Хафф, бірақ кейін ол Висла лагунасын ғана білдірді.

География

Оңтүстік жағынан лагуна Одер өзенінің бірнеше салаларымен және Зизе, Пине, Заров, Уэкер және Ина сияқты кіші өзендермен суға толады. Солтүстікке қарай лагуна Балтық теңізінің Померания шығанағымен үш бұғаз арқылы байланысады – Peenestrom, Świna және Dziwna, олар материк пен Узедом және Волин аралдарын бөліп тұрады. Лагунаның ауданы 687 км² құрайды, оның табиғи тереңдігі орташа есеппен 3,8 метр, ал максималды тереңдігі 8,5 метрге жетеді. Дегенмен, кеме жүзедітін арналардың тереңдігі 10,5 метрден асуы мүмкін. Лагунаға құйылатын судың 94% Одер өзені мен оның салаларынан келеді, бұл орташа жылдық 17 км³ немесе секунд сайын 540 м³ құрайды. Қалған құйылымдардың барлығы жылдық 1 км³ су береді. Peenestrom, Świna және Dziwna бұғаздары тиісінше ағыстың 17%, 69% және 14% бөлігін қамтамасыз етеді. Орташа тұздылығы судың бір килограмына 0,5-2 грамм тұз шамасында (шамамен 0,5-2 промилле). Кейде солтүстік желдері Świna бұғазының бағытын өзгертіп, Балтық теңізінен теңіз суын лагунаға кіргізеді, бұл жергілікті тұздылықты 6 промиллеге дейін көтереді. Польшаның фрагментациясынан кейін ол Померания герцогтығының бір бөлігі болды. 17 ғасырда ол Швецияға қарасты. Кейіннен ол 18 және 19 ғасырларда Пруссия Корольдығына өтті, ал 1871 жылдан бастап біріккен Германияның құрамына кірді. 1880 жылы Узедомдағы Кайзерфарт ("Императордың өтуі") каналы ашылды, бұл лагунаны Балтық теңізімен байланыстыратын, Swine өзенінің шығыс бөлігін айналып өтетін және ірі кемелерге лагунаға және Штеттин портына жылдам әрі қауіпсіз кіруге мүмкіндік беретін 10 метр тереңдіктегі су жолы. 1874 және 1880 жылдар аралығында Германия империясы бірінші кайзер Вильгельмнің (1797–1888) тұсында қазылған бұл канал оның құрметіне аталды. Бұдан басқа, жұмыс нәтижесінде Узедом аралдан Kaseburg (Karsibór) деп аталатын жаңа арал бөлініп шықты. 1945 жылы нацистік Германияның Екінші дүниежүзілік соғыста жеңілуінен кейін лагунаның шығыс бөлігі Польшаға, ал батыс бөлігі Шығыс Германияға қарасты. Кайзерфарт каналы Польшаның Пяст әулетінің құрметіне Пяст каналы деп аталды, олар 10 ғасырда осы аймақты алғаш рет Польша құрамына енгізген. Германия-Польша шекарасы сонымен қатар Риет (Померания) қаласына жақын Люкков қаласының жанындағы Нойварпер көлі деп аталатын шығанақты да бөліп тұрады.

Экономика

Лагуна ғасырлар бойы маңызды балық аулау алабы, 18 ғасырдан бері маңызды көлік арнасы және 20 ғасырдан бері туристік мақсатқа қолданылып келеді. Узедом аралындағы Херингсдорф әуежайы лагунаның жағасында орналасқан.

Табиғат

Лагунаның оңтүстік жағалауы Ам-Стеттиннер-Хаф табиғи паркіне, солтүстік жағалауы мен Уседом аралы Уседом аралы табиғи паркіне қарасты. Батысында Анкламер Штудтбрух табиғи қорығы орналасқан, оның ішінде торф өндіруден кейін қайта жаратылысқа келтіріліп жатқан, қорғалатын Анкламер торф батпағы бар.