Кіріспе

"Хартия 88" – конституциялық және сайлау реформасын қолдаған британдық әсерлі ұйым. Оның пайда болуы жазбадағы конституцияның болмауына байланысты. 1988 жылы New Statesman журналының арнайы саны ретінде басталып, атын Václav Havel бірге құрған Чехословакиялық диссиденттік қозғалыс – "77 Хартиясынан" алды. Бұл 19 ғасырдың ортасында Англияда кең таралған, Халық Хартиясы үшін сәтсіз күреске әкелген Чартист қозғалысының жалғасы болды, сондай-ақ 1215 жылғы Магна Карта немесе "Ұлы Хартияға" да қатысты. 2007 жылдың қараша айында "Хартия 88" "Жаңа саясат желісімен" бірігіп, "Демократияны ашып беру" (Unlock Democracy) ұйымын құрды.

Құрылу

"Хартия 88" 348 негізінен либералдық және социал-демократиялық британдық зиялылар мен белсенділер тарапынан құрылды. Олар 1987 жылғы жалпы сайлауда премьер-министр Маргарет Тэтчер басқаратын Консервативтік партияның жеңісінен кейін "New Statesman" журналына жазған хатына қол қойып, оны "жалпы наразылық білдіру" ретінде жариялады. Бұдан кейін "The Guardian" және "The Independent" газеттерінде қосымша жарнамалар жарияланды. 1989 жылдың қаңтарында "The Observer" газетінде бес мың қол қойылған тізім жарияланды, содан кейін ұйым құрылды. Ұйымға сол кезде Шордичте орналасқан "New Statesman" журналының кеңсесінде орын берілді. Бірнеше жыл бойы ол Эксмут-Маркет, Клеркенвеллдегі кеңселерде орналасты. Кейін ол Бетнал-Гриндегі Қоғамдық зерттеулер институтына (қазіргі "Янг" қоры) көшті. Оның бастапқы қызметі халықты қол қоюға және қаржылық көмек көрсетуге шақырған Хартияны жасауға әкелді. Энтони Барнетт алғашқы директор болды, ал 1995 жылы "Либертидің" бұрынғы бас хатшысы Эндрю Пуддефатт "Хартия 88" директоры болды.

Нысан көзі

"Хартия 88" журналы "New Statesman" редакторы Стюарт Уэйрдің ойлап тапқан идеясы болды және 1980 жылдары Ұлыбританиядағы Тэтчершілдік саясатына тікелей жауап ретінде құрылды. Ол 1977 жылы Чехословакияда қолданылған "77 Хартиясының" әдістемесін үлгі етті. "77 Хартиясы" бастапқыда Батыс Германия газетінде жарияланған манифест ретінде пайда болды, оған түрлі мамандық иелері, саяси көзқарастары мен діндері әртүрлі чехословакиялық азаматтар қол қойды. Манифест қайта басылып, таратылды, басқалардың да қол қоюларын шақырып, 1980 жылдардың ортасына қарай 1200 адам қол қойды.