Кіріспе
Ұлыбританиялық адвокаттық топ және мүшелік ұйым Liberty, бұрынғысы және әлі де ресми түрде Ұлттық азаматтық бостандықтар кеңесі (NCCL) деп аталатын, Ұлыбританияда орналасқан, әділетсіз заңдарға қарсы тұрып, азаматтық бостандықтарды қорғайтын және адам құқықтарын ілгерілететін адвокаттық топ және мүшелік ұйым. Ол бұл жұмысты соттар арқылы, Парламентте және жалпы қоғамда жүзеге асырады. Liberty британдық қоғамда «құқықтар мәдениетін» қалыптастыруды мақсат етеді, оның қозғаушы күші – гуманистік нанымдары. 1950 жылдары NCCL психикалық денсаулық сақтау жүйесін реформалау үшін күш салды. Бұл жүйеде саналы, бірақ «моральдық кемшіліктері» бар деп есептелген адамдар – мысалы, үйленбеген аналар – психиатриялық емханаға қамауға алынды. 1957 жылға қарай, науқан нәтижесінде шамамен 2000 тұтқын босатылды, 1913 жылғы Психикалық кемістіктер туралы заң жойылды және 1959 жылғы Психикалық денсаулық туралы заңға әкелген жаңа Психикалық денсаулықты қарау трибуналдары құрылды. 2016 жылдан бері Liberty-дің жұмысы Жоғары соттағы Тергеу өкілеттіктері туралы заңға шағымданумен және Ұлыбританияда мерзімсіз иммиграциялық ұстауға жол беретін, «жаугершілік орта» саясатына қарсы күреспен басымдыққа ие болды. Бірінші хатшы Рональд Кидд, ал бірінші президент – романшы Э.М. Форстер болды. Вице-президенттерге саясаткер және жазушы А.П. Герберт және журналист Кингсли Мартин кірді. Г. Уэллс, Льюис Клайв, Вера Бриттен, Клемент Атли, Ребекка Уэст, Эдит Саммерскилл және Гарольд Ласки де негіз қалаушы мүшелер болды. Ұлттық азаматтық бостандықтар кеңесі (NCCL) 1934 жылы құрылды. Құрылтай жиналысы 22 ақпанда Лондондағы Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеуінде өтті. «Таймс» және «Гардиан» газеттерінде жарияланған хатта топтың құрылуы туралы хабарланды, оның құрылу себебі ретінде «азаматтардың бостандығына қатер төндіретін жалпы және алаңдатарлық тенденция» көрсетілді. Бірінші науқан пацифистік немесе соғысқа қарсы әдебиетті қылмыстық қылмыс деп тануға қарсы бағытталды. «Дүрбелеңге салу туралы заң жобасы», көбінесе «құпия бұзу туралы заң жобасы» деп белгілі, бойынша, мысалы, соғысқа қарсы үндейтін жарналар сияқты, бейбітшілік әдебиетін иелену қылмыстық құқық бұзушылық болар еді. Заң жобасы 1934 жылғы «Дүрбелеңге салу туралы» заң ретінде қабылданғанымен, NCCL оны жұмсартуға қол жеткізді.
Liberty, formerly, and still formally, called the National Council for Civil Liberties (NCCL), is an advocacy group and membership organisation based in the United Kingdom, which challenges unjust laws, protects civil liberties and promotes human rights. It does this through the courts, in Parliament and in the wider community. Liberty also aims to engender a "rights culture" within British society. motivated by their humanist convictions. During the 1950s, the NCCL campaigned for reform of the mental health system, under which people known to be sane but deemed 'morally defective' – unmarried mothers, for example – could be locked up in an asylum. By 1957, the campaign had seen the release of around 2,000 inmates, the abolition of the Mental Deficiency Act 1913, and the establishment of new Mental Health Review Tribunals which culminated in the Mental Health Act 1959. Since 2016, Liberty's work has been dominated by a High Court challenge to the Investigatory Powers Act, as well as campaigning against the so called 'hostile environment' policies which allow indefinite immigration detention in the UK. The first Secretary was Ronald Kidd, and first President was the novelist E. M. Forster; vice presidents were the politician and author A. P. Herbert and the journalist Kingsley Martin of the New Statesman. H. G. Wells, Lewis Clive, Vera Brittain, Clement Attlee, Rebecca West, Edith Summerskill and Harold Laski were also founder members. The National Council for Civil Liberties (NCCL) was founded in 1934. The inaugural meeting took place in the church of St. Martin in the Fields in London on 22 February. A letter published in The Times and The Guardian newspapers announced the formations of the group, citing "the general and alarming tendency to encroachment on the liberty of the citizen" as the reason for its establishment. The first campaign was against the criminalisation of pacifist or anti war literature. Under the proposed Incitement to Disaffection Bill, commonly known as the 'Sedition Bill', it would have been a criminal offence to possess pacifist literature, for example anti war pamphlets. Although the Bill became law as the Incitement to Disaffection Act 1934, NCCL succeeded in watering it down.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1943 жылы Освальд Мосли түрмеден босатылғанда (ол қорғаныс ережесі 18Б бойынша сотсыз қамауға алынған еді), Азаматтық бостандықтар жөніндегі ұлттық кеңес оның қамауда қалуын талап етті. А. В. Брайан Симпсон атап көрсетеді, NCCL "сотсыз қамауды ынталы түрде қолдау көрсеткен". Гарольд Николсон және тағы 38 адам осы мәселе бойынша NCCL-ден кетіп қалды.
Еркіндік
1989 жылы NCCL "Liberty" деп қайта аталды. Осы кезеңде ұйымды Эндрю Пуддефхатт пен Джон Уадхам басқарды. 2001 жылдың 10 қыркүйегінде Шами Чакрабарти "Либертиге" қосылды. Ұйым ішіндегі кеңесші болып жұмыс істегеннен кейін, ол 2003 жылы "Либертидің" директоры болып тағайындалды. Директор ретінде ол 2001 жылдың 11 қыркүйегінде АҚШ-та болған шабуылдардан кейін қабылданған, "артық" деп саналған терроризмге қарсы шараларға, мысалы, 2001 жылғы Терроризмге, қылмысқа және қауіпсіздікке қарсы заңға (ATCSA) қарсы үгіт-насихат жұмыстарын бастады. Чакрабартидің жиі БАҚ-та пайда болуының арқасында "Либертидің" беделі арта түсті. "Таймс" газетінде ол "соңғы 20 жылдағы ең тиімді қоғамдық істерді лоббилеушісі" деп сипатталды. 2015 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлаудан бері "Либерти" Адам құқықтары туралы заңды сақтап қалу науқанына жетекшілік етеді. 2015 жылдың тамызында Чакрабарти "Либертидің" Шотландияда "көбірек қадағалау және белсенділік" танытуға ниетті екенін мәлімдеді. Кейін ол Шотландияның бірінші министрі Никола Стердженмен бірлесіп Адам құқықтары туралы заңды қорғау үшін бір платформада болды. 2016 жылдың қаңтар айында Чакрабарти "Либертидің" директоры лауазымынан бас тартқаны белгілі болды. Марта Сперриер мамыр айының соңында бұл лауазымды иеленді. 2016 жылдан бері "Либертидің" жұмысы тергеу өкілеттіктері туралы заңға Жоғары сотта шағымданумен және "жаугершілік орта" саясатына қарсы күресумен, сондай-ақ Ұлыбританияда мерзімі шексіз иммиграциялық ұстауды тоқтату үшін науқан жүргізумен басылды. 2019 жылдың күзінде ұйым "Liberty Investigates" бөлімін құрды, ол редакциялық тәуелсіздікке ие журналистикалық бөлімше болып табылады. Бұл бөлімше 2020 жылдың сәуір айында ресми түрде іске қосылды, алғашқы назары Ұлыбританиядағы адам құқықтарына коронавирус пандемиясының әсеріне аударылды.
Құқық қорғау туралы заңды сақтау
2015 жылғы жалпы сайлау қорытындысынан кейін Liberty Адам құқықтары туралы заңды сақтап қалу үшін науқан бастады. Көпшілік дауысқа ие болған Консервативтік партия сайлау шартына заңды жою туралы міндеттеме енгізген. Liberty мұны "үкімет министрлерінің адам құқықтарының баршаға бірдей қолданылуын тоқтатуға және оларды қашан және кімге қолдану керектігін өздері шешуге жасаған қасақандық әрекеті" деп бағалады. 2016 жылдың мамыр айында Liberty, Amnesty International UK және Британдық Адам құқықтары институты 130-дан астам ұйымның, соның ішінде UK Families Flight 103, Friends of the Earth, Refuge, Quakers in Britain, Stonewall, the Terrence Higgins Trust, Down's Syndrome Association және Футбол жанкүйерлері федерациясы қолдауымен заңды жоюға қарсы мәлімдеме жасады. 2015 жылдың шілдесінде Liberty архиепископ Нжонгонгулу Ндуганге және Денис Голдбергті қоса, бірнеше бұрынғы апартеидке қарсы күрескендердің араласуын ұйымдастырды.
Терең қақпақ тергеулері
"Тәуелсіздік" 1995 және 2002 жылдар аралығында "Дипкут" әскери казармасында оқтан жарақат алып қайтыс болған төрт жас сарбаздың үшеуі – Шерл Джеймс, Шон Бентон және Джеймс Коллинсонның отбасыларын білдіреді. "Тәуелсіздік" адам құқықтары туралы заңды пайдаланып, Суррей полициясын қайтыс болғандар туралы дәлелдерді отбасыларға беруге мәжбүр етті, осы арқылы олар жаңа тергеуді бастауға мүмкіндік алды. Шерл Джеймстің өліміне қатысты екінші тергеу 2016 жылдың қаңтар және сәуір айларында Уокингтегі сот тергеушісінің сотында өтті. 2016 жылдың 3 маусымында коронер Брайан Баркер QC өзіне-өзі қол жұмсау туралы үкім шығарды және "Дипкут"тағы мәдениетті қатты айыптаған толыққанды үкім қабылдады. Үкімнен кейін "Тәуелсіздік" Қарулы Күштердегі "кең таралған жыныстық мәдениетке" қарсы реформалар жүргізуді талап етті. Шон Бентонның өліміне қатысты екінші тергеу де 2018 жылдың қаңтар және маусым айларында Уокингте өтті. 2018 жылдың 18 шілдесінде коронер Питер Рук QC де өзіне-өзі қол жұмсау туралы үкім шығарды және "Дипкут"тағы және Суррей полициясының тергеуіндегі кемшіліктерді қайтадан қатты сынға алды. Үкімнен кейін "Тәуелсіздік" және Шонның отбасы Қарулы Күштердегі барлық ауыр қылмыстарды Корольдік әскери полиция емес, азаматтық полиция тергеуін жүргізуді талап етті.
Анн-Мари Элемент елордалық
Либерти 2011 жылы екі әріптесі зорлаған деген күдікпен өз өмірін қиған Корольдік әскери полициясының капралы Энн Мари Элементтің отбасын өкілдік етті. 2012 жылдың наурыз айында өткен алғашқы сот мәжілісінде өзіне-өзі қол жұмсау фактісі тіркелді, бірақ Энн Маридің отбасы, Либертидің көмегімен, Адам құқықтары туралы заңды пайдаланып, екінші, жан-жақты тергеу жүргізуге қол жеткізді. Олар Энн Мариді қорлаған және Корольдік әскери полициясының қамқорлық міндетін орындамағанын мәлімдеді. 2014 жылдың 3 шілдесінде екінші сот мәжілісіндегі сот тергеушісі Николас Рейнберг қорлық, күдіктелген зорлаудың салдары және "жұмысқа байланысты бейшаралық" Энн Маридің өзіне-өзі қол жұмсауына себеп болғанын айтты. 2015 жылдың 29 қазанында Әскери прокуратура екі бұрынғы сарбазға Энн Мариді зорлау айып тағылғанын жариялады және "прокуратураның алғашқы шешімі қудалаудан бас тарту – бұл қате болды" деді. 2016 жылдың 20 сәуірінде екі күдікті де ақталды. 2016 жылдың қазан айында Корольдік әскери полициясы Энн Маридің отбасына алғашқы зорлау тергеуіндегі кемшіліктер мен қателіктер үшін кешірім сұрады. 2017 жылдың қарашасында Қорғаныс министрлігі қолбасшы офицерлердің жыныстық шабуылдар туралы шағымдарды өздері тергеуін тоқтатуға шешім қабылдады – бұл Либерти корпорал Элементтің 2014 жылғы сот мәжілісінде көтерген мәселесі еді.
Жаппай қадағалау
Эдвард Сноуденнің 2013 жылы жариялағаннан кейін, жаппай бақылау «Либерти» ұйымының жұмысының маңызды бөлігіне айналды. Ақпарат жарияланғаннан кейін көп ұзамай, «Либерти» Amnesty International, Privacy International және ACLU сияқты басқа ұйымдармен бірлесіп, Ұлыбритания үкіметінің іс-әрекеттеріне қарсы заңдық шағымдануды бастады. 2018 жылдың қыркүйегінде Еуропалық адам құқықтары соты GCHQ-ның жаппай ақпаратты ұстау тәжірибелері жеке өмірге қатысты құқықтарды бұзғанын және жеткілікті кепілдіктерді қамтамасыз етпегенін мәлімдеді. 2014 жылы «Либерти» депутаттар Дэвид Дэвис пен Том Уотсонды Деректерді сақтау және тергеу өкілеттіктері туралы заңға (DRIPA) қарсы заңдық шағымдануда өкілдік етті, бұл заң жеке өмірге қатысты құқықтарды бұзады деп мәлімдеді. Сот ісі Апелляциялық сот арқылы Еуропалық сотқа (ЕСС) жіберілді, ал 2016 жылдың желтоқсанында ЕСС үкіметтердің электрондық пошта мен электрондық хабарламаларды жалпы және кемсіз сақтауы заңсыз екенін шешті. 2018 жылдың қаңтар айында Апелляциялық сот DRIPA заңсыз деп тапты. 2016 жыл бойы «Либерти» Тергеу өкілеттіктері туралы заң жобасында жеке өмірге қатысты құқықтарды қорғаудың жеткіліксіздігіне қарсы күресті. Заң жобасы 2016 жылдың қарашасында қабылданды. 2017 жылдың қаңтар айында «Либерти» заңға қарсы іс қозғау үшін қаражат жинау мақсатында көпшілік қаржыландыруын бастады және бір апта ішінде 53 000 фунт стерлингтен астам қаражат жинады. «Либерти» Тергеу өкілеттіктері туралы заңның әртүрлі бөліктеріне қатысты шағымдары жалғасуда. 2018 жылдың сәуірінде Жоғарғы сот шағымның бірінші бөлігі бойынша шешім шығарды, үкіметке заңның негізгі бөліктерін қайта жазуға алты ай уақыт берді, ол Еуроодақ заңнамасына қайшы келеді деп тапты.
Бір жынысты жұптарға арналған зейнетақы теңдігі
Liberty Джон Уокерді Теңдік туралы заңдағы бір кемшілікке шағымдану арқылы қорғады, бұл кемшілік жұмыс берушілерге бір жынысты әйелдер мен ерлерді жұбайлық зейнетақысынан босатуға мүмкіндік беретін. Innospec компаниясынан зейнетке шыққаннан кейін Джонның күйеуі жылына небары бірнеше жүз фунт алатынын білді. Егер ол әйелге үйленген болса, оның әйелі шамамен 45 000 фунт стерлинг алған болар еді. 2017 жылдың шілдесінде Жоғарғы сот бұл кемшілікті Еуроодақ заңнамасына қайшы деп таныды.
Қоршаған ортаға қарсы саясат
"Либерти" "жауымдас орта" саясатының енгізілуіне қарсы күресті және одан бері оның күшін жою үшін күресіп келеді. Сондай-ақ, ол иммиграциялық басқарма органдары мен мемлекеттік қызметтер, оның ішінде ауруханалар, мектептер және полиция арасындағы деректер алмасу келісімдеріне қарсы күресті. 2017 жылдың тамызында "Либерти" Ішкі істер министрлігінің Лондон қаласының тұрғын үйсіз азаматтарының ұлттығы туралы деректерге құпия түрде қол жеткізгенін ашты.
Жарияланымдар
Liberty компаниясы өзінің науқандық мәселелері бойынша брифингтер дайындайды, сондай-ақ адам құқықтары және азаматтық бостандықтар салаларында зерттеу жүргізеді және есептер жазады.
Саясат құжаттары
Көп партиялық, партиялық емес саяси ұйым ретінде, "Либерти" Ұлыбританиядағы адам құқықтары мен азаматтық бостандықтарға қатысты мәселелер бойынша парламенттік комитеттерге консультация беру, парламенттік депутаттар мен лордтарға брифингтер ұсыну және консультацияларға жауап беру үшін үнемі ақпараттар жариялайды.