Кіріспе
Норвегияда 48 ұлттық парк бар, оның 41-і материкте, ал 7-і Шпицбергенде орналасқан. Норвегиядағы ұлттық парктерде көптеген басқа елдерге қарағанда қатаң ережелер сақталады және барлық моторлы көліктерге тыйым салынған. Айнала жүру құқығы қолданылады, сондықтан табиғатты ескере отырып, парктің барлық аумағында серуендеуге, шаңғы тебуге және кемпинг жасауға рұқсат етіледі. Жолдар, жатақханалар және ұлттық парктердің орталықтары ұлттық парктердің сыртында орналасқан. Парктерді Норвегияның Қоршаған орта агенттігі және жергілікті округ әкімі басқарады. Итре-Хваллер теңіз паркі болып табылады, ал Шпицбергендегі барлық парктерде теңіз аймақтары бар. Сор-Шпицберген ең үлкен парк, оның аумағы шамамен құрайды, бірақ оның тек бөлігі ғана құрлық. Норвегиядағы ең жаңа ұлттық парк – 2023 жылы құрылған Østmarka. Материктегі ең үлкен парк – Hardangervidda, ал ең кішісі – Gutulia, оның аумағы және ол 1993 жылдың сәуірінде Стортингеттің мақұлдауымен бекітілді. Осы мақұлдаудан кейін 2001 жылдан бастап ұлттық парктердің «екінші буыны» құрылды, сондай-ақ ескі парктердің шекаралары кеңейтілді. 1960 жылдардың соңында басталған индустриалдық дәуірде, демалыс үйлерін, жолдарды, балық аулауды, аң аулауды және өсімдіктерді жинауды реттеу мақсатымен аумақтар ұлттық парктер немесе басқа қорғалған мәртебелер ретінде қорғалды. Бұл тенденция соңғы 10 жылда күшейді. Сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарларды сақтаудан басқа, аумақтар қоршаған ортаны зерттеу үшін анықтамалық нүктелерді сақтау, норвегиялықтар үшін демалыс ресурстарын қамтамасыз ету және болашақ ұрпақтарға мұра ретінде қалдыру үшін қорғалады. Табиғатты басқару дирекциясы Норвегиядағы табиғаттың денсаулығын бағалау индикаторларын жүргізеді, олар биологиялық әртүрлілік, эрозия, ластану белгілері сияқты өлшемдерді қамтиды. Көптеген ұлттық парктерде жаяу серуендеуге, шаңғы тебуге және кемпинг жасауға болады. Көпшілігінде түндеуге арналған шектеулі саны бар кабиналар бар. Ұлттық парктерден басқа, Норвегия үкіметі қорғау үшін үлкен аумақтарды белгіледі. Бұл аумақтарға 14071 км² аумақты қамтитын 153 ландшафт; 3418 км² аумақты қамтитын 1701 табиғи қорық; 21650 км² аумақты қамтитын 24 ұлттық парк; 102 табиғи ескерткіш және 98 кішкентай қорғалған аумақ кіреді. Бұл Норвегияның құрлық аумағының 12,1%-ын құрайды. Норвегия үкіметінің мақсаты осы аумақты уақыт өте келе кем дегенде 15%-ға дейін ұлғайту болып табылады. Олар Норвегияның батыс бөлігіндегі фьордтар мен Ослодан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан архипелагтарды қоса алғанда, теңіз экожүйесін сақтауға қызығушылық танытты.
Norway has 48 national parks, of which 41 are on the mainland and 7 on Svalbard. National parks in Norway are stricter than many other countries, and nearly all motorized vehicles are prohibited. The Right to roam applies, thus hiking, skiing and camping throughout the park are permitted, given that consideration to nature is taken. Roads, accommodation and national park centers are located outside the national parks. The parks are under the management of the Norwegian Environment Agency and the local county governor. Ytre Hvaler is a marine park and all parks in Svalbard also contain marine areas. Sør Spitsbergen is the largest park, covering an area of , although only is land. The newest national park assigned in Norway is Østmarka established in 2023. The largest park on the mainland is Hardangervidda, which covers an area of Gutulia is the smallest, covering and this was approved by Stortinget in April 1993. Following this approval, a "second generation" of national parks, as well as expanding borders for the elder, were established from 2001. The post industrial era that started in the last 1960s saw areas being protected as national parks or other protected status as a means to regulate the construction of vacation homes, roads, fishing, hunting, and gathering plants. This trend has accelerated in the last 10 years. In addition to preserving rare plant and animal life, areas are protected to maintain reference points for environmental research, recreational resources for Norwegians, and as an inheritance for future generations. The Directorate for Nature Management maintains indicators for the health of nature in Norway, including such measures as biological diversity, erosion, signs of pollution. For the most part, national parks are open to hiking, cross country skiing and camping. Most have a limited number of overnight cabins. In addition to national parks, the Norwegian government has designated larger areas for protection. Included in these areas are 153 landscapes covering 14071 km2; 1,701 nature reserves covering 3,418 km2; 24 national parks covering 21,650 km2; 102 natural memorials, and 98 smaller protected areas. This accounts for 12.1% of Norway's mainland area. The Norwegian government's goal is to increase this area over time to at least 15%. They have signalled an interest in preserving marine ecosystems, including the fjords of the western parts of Norway, and the archipelago southwest from Oslo.
Ағымдағы
Сурет атауы Аудан(дар) Шамамен ауданы Сипаттамасы Сілтеме Finnmark 1975 Gutulia Hedmark 1968 Raet Aust Agder 2016 Rago Nordland 1971 Nord Trøndelag 261 2013 жылы муниципалитеттер мен күйекті мал өсірушілер процестен бас тартқаннан кейін тоқтатылды. Muvrrešáhpi Finnmark 291 Жоқ 2015 жылы күшті жергілікті қарсылықтан кейін тоқтатылды. Preikestolen Rogaland 215 Белгіленген жолдар 2019 жылы қарастырылуда. Treriksrøysa Troms ? Белгісіз жолдар және қаптама. 2015 жылы күшті жергілікті қарсылықтан кейін тоқтатылды. 2019 жылы қайта ұсынылды. Tysfjord–Hellemobotn Nordland ~1000 Hellemobotn қайығы 2015 жылы күшті жергілікті қарсылықтан кейін тоқтатылды. Сонымен қатар, көптеген түрлі тараптардан бірнеше ұлттық парктерді құру туралы ұсыныстар келіп түсті: Solværøyene, Storheia; Melkevatn–Hjertvatn–Børsvatn, Okstindan; Frafjordheiene; Oksøy Ryvingen; Setesdal Vesthei, Trollheimen, Lyngsalpan; Mølen. Storheia қазіргі уақытта жел электр станциясымен жабылған және енді ұлттық парк ретінде қорғауға жарамсыз, ал Melkevatn–Hjertvatn–Børsvatn аймағының бір бөлігі ұлттық парк емес, табиғат қорығы ретінде қорғалды. 2018 жылы Климат және қоршаған орта министрлігі қорғалуға тиіс аумақтарды анықтауды тапсырғаннан кейін, 2019 жылы Қоршаған орта агенттігі округ әкімдерінен түскен ұсыныстарды қарастырып, жаңа ұлттық парктерді құру және қолданыстағыларды кеңейту бойынша бірқатар ұсыныстар жасады. 2021 жылы әсер еткен муниципалитеттермен өткізілген кездесулерден кейін, олар одан әрі қарастырылуы тиіс ұлттық парктердің соңғы тізімін жасады. Ұсынылған жаңа қорғау аймақтары: Sunnmørsalpane, Hornelen, Masfjordfjella және Øystesefjella. Бұған қоса, олар кейбір қорғалған аумақтарды ұлттық паркіге айналдыруды ұсынды: Lyngsalpan, Sylan, Trollheimen және Innerdalen, Ålfotbreen, Oksøy Ryvingen және Flekkefjord және Listastrendene. Көптеген басқа ұсыныстар жергілікті қарсылықтарға байланысты тоқтатылды: Kvænangsvidda Nabar, Treriksrøysa, Preikestolen, Kvitladalen Bjordalen, Viglesdalen; сондай-ақ қорғау түрін өзгерту бойынша ұсынылған кейбір ұсыныстар: Naustdal Gjengedal және Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane.