Кіріспе
Американдық әнші және гитарист
Мэри Форд (нағыз аты – Ирис Коллин Саммерс; 7 шілде 1924 – 30 қыркүйек 1977) – американдық гитарист және әнші, Лес Пол және Мэри Форд отбасылық дуетінің бір бөлігі болған. 1950 мен 1954 жылдар аралығында бұл дует 16 қатардағы хиттерді жариялады, олардың ішінде "How High the Moon" және "Vaya con Dios" Billboard тізімінде бірінші орынға шықты. 1951 жылы ғана олар алты миллион пластинка сатты. Полмен бірге Форд көпжолға жазудың (multi-tracking) алғашқы шеберлерінің бірі болды.
Ерте өмір
Айрис Коллин Саммерс, Мэри Форд Калифорния штатының Эль-Монте қаласында Маршалл Маккинли Саммерстің (1896 жылдың 13 ақпанында Иллинойс штатының Риджвей қаласында туған; 1981 жылдың 5 тамызында Лос-Анджелесте қайтыс болған) екінші қызы, назереттік дін қызметкері, кейіннен сурет салу мердігері болды. Мэри Форд Байрон Флетчер Саммерс, Эстер Э. Уильямс, Кэрол Джин Корона, Брюс Саммерс, Ева Вуттен және Боб Саммерстің әпкесі болды. Форд музыкалық отбасынан шыққан. Оның ата-анасы Миссуриден көшіп, ел аралап, евангелистік әндерді орындап, АҚШ-тың түкпір-түкпіріндегі жаңғыру жиналыстарында уағыздаған. Олар соңында Оңтүстік Калифорнияға қоныстанды, онда оларды Пасаденаның алғашқы христиандық радиостанциясы KPPC AM арқылы естіген. Оның әпкелері мен інілерінің бәрі музыканттар еді. Орта мектеп оқушысы кезінде Коллин Саммерс пен Милдред Л. "Милли" Уотсон (кейін Милли Пейс) (1922 жылдың 26 ақпанында Лос-Анджелесте туған; 1976 жылдың 2 тамызында Калифорния штатының Ориндж округінде қайтыс болған), жергілікті қыз, Пасаденадағы шіркеулерде бірге өнер көрсеткен, кейін Миллидің ағасы Марвинмен евангелие жазбаларын жасады, ол үшін ол бірнеше ән жазды. 1939 жылы Саммерс пен Милли "бірнеше Голливудтың танымал тұлғалары, соның ішінде өте жас Джуди Гарланд" қазылық еткен Пасадена таланттар байқауында жеңіске жетті. Музыкалық мансапқа ие болуды үміттене Саммерс пен Милли Уотсон мектепке қызығушылық танытпады, жиі сабақтан қашып, ақырында мектепті тастап, кинотеатрдың билет сатушысы болып жұмыс істеді. Батыс свинг гитаристі әншісі Джимми Уайденердің әпкесі Sunshine Girls тобын құрды, бұл батыс триосы Джимми Уэйкли мен оның триосына қосымша ән орындады, ал бағдарламаны Фой Уиллинг жүргізді, эмиджін Клиффи Стоун атқаратын. 1944 жылы Sunshine Girls триосы Уэйклимен бірге PRC фильмінде – «Мен Арканзастанмын» – түсті, онда олар Уэйклимен бірге «Сен менің күн сәулемсің» және «Whistlin' (Walkin') Down the Lane With You» әндерін орындады. 1945 жылы Эдди Дин оны гитарист Лес Полмен таныстырғанда, ол KXLA-ның Dinner Bell Round Up Time бағдарламасында танымал батыс әншісі болды. Екеуі 1946 жылы бірге өнер көрсетуді бастады. Саммерс Sunshine Girls тобынан шығып, Пол мен оның триосымен жұмыс істегеннен кейін, оның орнына Мэрилин Майерс Таттл келді. Таттл кеткеннен кейін Саммерстің үлкен әпкесі Ева Эрлс пен Уайденер CBS телеарнасындағы Джимми Уэйкли шоуында Үш сәуле ретінде ән шырқады. 1947 жылы Саммерс Лес Полмен романтикалық қарым-қатынасқа түсті, оның Вирджиния М. Веббпен алғашқы некесі бұзыла бастады, өйткені ол енді шоу-бизнес мансабының қысымына төтеп бере алмады. 1948 жылдың қаңтар айында Оклахома арқылы 66-шы тас жолмен жүріп бара жатқанда, Саммерс басқарған көлік жолдан шығып, мұздай саяз суға 6 метрдей құлады. Апаттан кейін Саммерс өзін Ирис Уотсон деп таныстырды. Пол көптеген жарақат алды, оның оң жақ шыбығы сынды, және ол тағы да гитарада ойнай бастауына он сегіз ай уақыт кетті. 1949 жылдың жазында Саммерс Мэри Форд сахналық есімімен өнер көрсетті. Батыс музыкасын тыңдайтын көрермендерін шатастырмау үшін, бірақ кейін телефондық анықтамалықтан «Мэри Форд» сахналық есімін таңдады, оның есімі оның есімінен кем емес болуы үшін. Сол жылы Лес Пол әйелінен ажырасып, 29 желтоқсанда Висконсин штатының Милуоки қаласында «көп қысылыссыз шағын жеке рәсімде» Мэри Фордқа үйленді. Олардың үш баласы болды: 1954 жылдың 26 қарашасында туған сәби төрт күннен кейін қайтыс болды; Мэри Коллин Пол, оны 1958 жылдан бастап асырап алды; және Роберт Ральф «Бобби» Пол (1959 жылы туған).
Лес Полмен бірге мансап
Тойдан кейін көп ұзамай Пол мен Форд NBC үшін бірлесіп радио бағдарламаларын жасауға кірісті, олардың ішінде «Лес Пол мен Мэри Форд үйде» бағдарламасы бар еді. Бұл он бес минуттық бағдарлама әр жұма күні кешке алдын ала жазылып, эфирге берілетін. 1958 жылдың шілдесінде Пол мен Форд Capitol лейблін тастап, Columbia лейблімен келісім шарт жасасты, бірақ бұл олардың құлдырап бара жатқан мансабын жаңғыртуға көмектеспеді, ал Форд алкоголизмнен көбірек зардап көре бастады. 1961 жылы олар NBC телеарнасының «Five Star Jubilee» бағдарламасында өнер көрсетті. Лес пен Мэри 1964 жылдың желтоқсан айында ажырасты.
Кейінгі жылдар
1963 жылдың қараша айында Форд өзінің алғашқы жеке синглын, "Dominique" әнінің ағылшын тіліндегі нұсқасын Calendar Records үшін жариялады. Шамамен 1965 жылы Форд жоғары мектептен танысқан Дональд Хэтфилдке үйленді және олар Калифорния штатының Монровия қаласына қоныстанды. Фой Уиллинг жұбайымен бірге тойға қатысты. Форд пен оның қарындастары Фой Уиллингтің "The New Sound of American Folk" альбомында вокалдық тірек ретінде пайдаланылды, ол ағасы Бобби Саммерстің Калифорниядағы Эль-Монтедегі Sound House Recorders студиясында жазылып, Jubilee лейблінде шығарылды. Калифорниядағы Дауниде Мэридің қарындасы Эстер Уильямс The Village мейрамханасында орган тартып ойнады. Эстердің қызы Эстер Коллин "Суззи" Уильямс Мэри Форд пен Лес Пол ажырасқаннан кейінгі жылдардағы мейрамханадағы бір қызықты оқиғаны еске алды: Бір әнші анаммен бірге ән айтуға келді. Оның аты Лу Моника еді. Сонда Мэри одан "Есек серенадасы" әнін үйренуін сұрады. Бұл әнді орындау оңай емес. Дегенмен, Моника мырза келісіп, бірнеше аптадан кейін дайын екенін айтты. Ол ән айта бастағанда, клубтың есігі кең жанылып, қара киім мен қара шапқыншы шапқа киініп, есекке мініп келген Мэри пайда болды! Моника мырза ешқандай үзіліс жасаған жоқ.
There was one singer that came in to sing with my mom. His name was Lou Monica. Well, Mary asked him to learn the song "Donkey Serenade." It's not an easy song to sing. However, Mr. Monica agreed, and after a couple of weeks he said he was ready. As he began to sing, the doors of the club opened wide, and in came Mary, dressed in black with a black gaucho hat, on top of a donkey! Mr. Monica never skipped a beat.
Марапаттар мен құрметтер
Форд пен Пол Голливудтағы 1541 Вайн-стриттегі жазулары үшін Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды. 1978 жылы олар «Грэмми» атақ-даңқының залына енгізілді.
Өлім
Форд 1977 жылы алкогольге байланысты туындаған салдардан қайтыс болды. Диабеттік комада сегіз аптадан кейін ол 53 жасында Калифорния штатының Аркадия қаласында дүние салды. Ол Калифорния штатының Ковина қаласындағы Форест-Лаун Ковина Хиллз бейіште жерленген. Оның туған жылы 1924, 1925 немесе 1928 деп әртүрлі мәлімделгенімен, оның қабір тасына 1924 жыл және оның ең танымал әндерінің бірі – "Vaya con Dios" ("Құдаймен бірге бар") жазылған.
Құжаттық фильм
Жұптың сұхбаттары мен орындаулары "Chasing Sound: Les Paul at 90" атты музыкалық деректі фильмінде көрсетілген, оны Джон Полсон ("Джонни Матис Тірі", "Чита Риверамен кеш") түсірген. Koch Entertainment компаниясы таратып шығарған бұл фильм 2007 жылдың 9 мамырында Висконсин штатының Милуоки қаласындағы Даунер театрында тұңғыш рет көрсетілді, ал 2007 жылдың 11 шілдесінде PBS телеарнасында "American Masters" сериясының бөлігі ретінде телепремьерасы болды.