Қоңыр түсті құсу себептері мен диагностикасы

Кіріспе

Кофе ұнтағына ұқсас құсу – құсудың ерекше түрі. Қызыл қан жасушаларының құрамындағы гемоглобин молекулаларындағы темір асқазан сөлімен байланысқанда тотығады. Осы реакция нәтижесінде құсу кофе ұнтағы сияқты көрінеді.

Себептер

Эзофагит, эзофагеальдық варикоз, гастрит, цирроз немесе асқазан жарасы сияқты жағдайлар қан кетуге алып келіп, кофе ұнтағына ұқсас құсуды тудыруы мүмкін. Егер құсу меленамен бірге болмаса, гематемез байқалмаса, гемоглобин деңгейі төмендемей, тиісті мочевина көрсеткіштері көтерілмесе және дененің тұрақсыз реакциясы байқалса, кофе ұнтағына ұқсас құсудың басқа себептерін анықтау қажет; мысалы, асқазанның қозғалысының баяулауы, ішек түйілуі немесе илеус, бұл тотыққан тамақ қалдықтарының құсуын тудыруы мүмкін. Темір препараттарын қабылдау да тәжірибесіз көз үшін кофе ұнтағына ұқсас көрінуі мүмкін. Эбола, сары қызылша, вирустық гепатит, гемофилия В, майлы бауыр ауруы, асқазан, бүйрек безі, қызыл ішек және сирек жағдайларда ретроградты жежуногастрикалық интуссусцепция сияқты аурулар да кофе ұнтағына ұқсас құсудың себебі болуы мүмкін. Пептикалық қабынуға байланысты, көбінесе стероид емес қабынуға қарсы препараттардың (НСҚҚ) қолданылуы себеп болады. Бұл препараттар асқазанның қышқыл ортаға қарсы табиғи қорғаныс қабілетіне кедерлес келіп, шырыш қабықшасына зақым келтіріп, қан кетуге әкелуі мүмкін. Сондықтан, осы препараттарды тамақпен бірге немесе тоқ ішекке қабылдау ұсынылады. Қабынудың басқа себептері ауыр гастроэзофагеальдық рефлюкс ауруы, Helicobacter pylori гастриті, портальдық гипертензиялық гастропатия немесе қатерлі ісік болуы мүмкін. Егер құстың түсі қызыл болса, онда ол гематемез деп аталады. Гематемез, кофе ұнтағына ұқсас құсудан айырмашылығы, жоғарғы асқазан-ішек жолындағы қан кетудің жедел немесе ауыр екенін көрсетеді, мысалы, Mallory-Weiss жарығы, асқазан жарасы немесе Dieulafoy зақымдануы немесе қызыл ішектің варикоздық кеңеюі. Бұл жағдай медициналық шұғыл жағдай болуы мүмкін және дереу медициналық көмек қажет болуы мүмкін. Гемодинамикалық тұрақтылық, гемоглобин концентрациясы және науқастың анамнезі сияқты факторлар дәрігерлерге шұғыл эндоскопия жасау қажеттігін немесе кейінге қалдыруға көмектеседі. Сонымен қатар, назогастральді аспираттар эндоскопия арқылы жоғары тәуекелді қан кетудің болу ықтималдығын болжау үшін қолданылуы мүмкін. Эндоскопиялық зерттеу диагноз қою үшін жеткілікті болғанымен, эндоскопия кезінде биопсия да алынуы мүмкін, бұл H. pylori инфекциясын анықтауға және ісіктерді ажыратуға көмектеседі. Жоғарғы асқазан-ішек жолындағы қан кетудің көзін анықтау үшін КТ-ангиография қолданылуы мүмкін.

Esophagitis, esophageal varices, gastritis, cirrhosis or gastric ulcers for example, may bleed and produce coffee ground vomitus. When unaccompanied by melena, hematemesis or a fall in hemoglobin with corresponding urea rises and creates an unstable reaction, and other causes of coffee ground vomitus need to be elucidated; for example, gastric stasis, bowel obstruction or ileus, that can cause oxidised food material to be vomited. Vomiting iron supplements can also mimic coffee grounds to the untrained eye. Diseases such as Ebola, yellow fever, viral hepatitis, haemophilia B, fatty liver disease and cancers of stomach, pancreas, esophagus and, rarely, retrograde jejunogastric intussusception might also be the reason behind coffee ground vomitus. When attributed to peptic inflammation, use of nonsteroidal anti inflammatory drugs (NSAIDs) is commonly implicated. These drugs can interfere with the stomach's natural defenses against the strongly acidic environment, causing damage to the mucosa that can result in bleeding. Therefore, it is recommended that these class of drugs be taken with food or on a full stomach. Other causes of inflammation may be due to severe gastroesophageal reflux disease, Helicobacter pylori gastritis, portal hypertensive gastropathy or malignancy. When bright red blood is vomited, it is termed hematemesis. Hematemesis, in contrast to coffee ground vomitus, suggests that upper gastrointestinal bleeding is more acute or more severe, for example due to a Mallory–Weiss tear, gastric ulcer or Dieulafoy's lesion, or esophageal varices. This condition may be a medical emergency and urgent care may be required. Other factors, such as hemodynamic stability, hemoglobin concentration, and various elements of the patient's history may guide clinicians to obtain or defer urgent endoscopy. Additionally, nasogastric aspirates can be used to predict the likelihood that endoscopy will reveal high risk bleeding. While endoscopic visualization may be sufficient for diagnosis, a biopsy may also be taken during endoscopy, aiding in the diagnosis of H. pylori infections, and differentiating tumors. CT angiography may also be used to locate the source of upper GI bleeding.

Менеджмент

Қаптамалы кофе тәрізді құсудың емделуі негізгі себебіне байланысты. Науқастың анамнезі және бастапқы зертханалық көрсеткіштері, әсіресе гемоглобин, дереу араласу қажеттігіне қарай науқастарды жіктеуге көмектеседі. H. pylori инфекциясынан туындаған деп саналатын қан кету жаралары көбінесе бірнеше дәрі-дәрмектердің комбинациясымен емделеді. Мұндай жараларды емдеуде қолданылатын дәрілер екі категорияға бөлінеді. Біріншіден, сезімтал жараларға қышқылдың тиюін шектеу арқылы жарамен байланысты ауырсынды азайтуға арналған дәрілер қолданылады. Бұл асқазан қышқылының өндірісін азайтатын препараттар, мысалы, протондық насос ингибиторлары (ПНИ) немесе H2-блокаторлары, немесе дәстүрлі антиацидтер арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Сукралфат та осы мақсатта тиімді, себебі ол жараны қаптап, оны асқазанның жегіш қышқылынан қорғайды. Екіншіден, негізгі бактериялық инфекцияны жою үшін антибиотиктер қолданылады. Кларитромицин мен амоксициллин көбінесе бірге қолданылады, бірақ антибиотиктердің схемасы организмнің сезімталдығына, жанама әсерлеріне және науқастың аллергиясына байланысты өзгеруі мүмкін. НҚҚҚ (стероидты емес қабынуға қарсы препараттар) қолданудан туындаған асқазан жараларын НҚҚҚ қолдануды тоқтату арқылы немесе тоқтату мүмкін болмаса, протондық насос ингибиторымен емдеуге болады. Еміне келмейтін жаралар басқа себептерге байланысты, мысалы, қатерлі ісік немесе Золлингер-Элисон синдромы бойынша тексерілуі керек. Қақырық ішек қан кетуі көбінесе асқазан-ішек рефлюкс ауруынан (АІР) туындайды. Науқастардың жағдайының жақсару деңгейі жоғары болғандықтан, ПНИ препараттары H2-блокаторларына қарағанда артықшылық танытады, бірақ екі препарат та кеңінен қолданылады. АІР-дың ауыр жағдайлары осы препараттарға төзімді болуы мүмкін және гастроэзофагеальды байланысты хирургиялық түрде нығайтуды қажет ететін фондопликация қажет болуы мүмкін. Өмір салтын өзгерту, диета және антиацидтер АІР симптомдарын, мысалы, қызылшаны азайтуға көмектеседі, бірақ бұл әдістертер асқазан жарасын емдеу үшін жеткіліксіз. Варикоздық қан кетуді тудыратын себептер мен ауырлық деңгейіне байланысты әртүрлі препараттар мен шаралар арқылы емдеуге болады. Ауыр жағдайларда кофе тәрізді құсу жиі кездеспейді, көбінесе жақсырақ қызыл құсу байқалады. Қақырық ішек жарақаттары (Мэллори-Вейс жарықтары) көбінесе өздігінен жазылады, бірақ көпшілігі қан жоғалтуды толықтыру үшін қан құюды қажет етеді. Қажет болған жағдайда, эпинефрин инъекциялары, клиптер қою және каутеризация сияқты эндоскопиялық шаралар қолданылуы мүмкін.

Treatment of coffee ground emesis depends on underlying etiology. Patient history and initial labs, especially hemoglobin, can help stratify patients by need for immediate intervention. Bleeding ulcers believed to be caused by H. pylori infections are typically treated with a combination of medications. Medications used in the treatment of such ulcers fall into two categories. First, medications are used to decrease pain associated with ulcers by limiting acid exposure to sensitive ulcers. This can be accomplished by medications that reduce stomach acid production, such as proton pump inhibitors (PPI) or H2 blockers, or through conventional antacids. Sucralfate is also effective in this role, as it coats the ulcer, thus protecting it from caustic stomach acid. Second, antibiotic therapy is used to eliminate the underlying bacterial infection. Clarithromycin and amoxicillin are commonly used in tandem, but antibiotic regiments may vary based on organism susceptibility, side effects, and patient allergies. Gastric ulcers caused by NSAID use can be treated with NSAID cessation, or a proton pump inhibitor if cessation is not possible. Non healing ulcers should be examined for other causes, such as cancer or Zollinger Elison syndrome. Esophageal bleeding is predominantly caused by gastrointestinal reflux disease (GERD). PPI medications are preferred to H2 blocking medication due to increased rates of patient improvement, though both medications are commonly used. Severe cases of GERD may be refractory to these medications and require fundoplication, a surgery in which the gastroesophageal junction is surgically reinforced. While lifestyle modifications, diet modification, and antacid use may reduce GERD symptoms such as heartburn, these methods are not sufficient to heal esophageal ulcers. Variceal bleeding may be treated through a variety of medications and interventions, depending on underlying causes and severity. Severe cases are unlikely to present as coffee ground emesis, and are more likely to present as bright red vomitus. Esophageal lacerations (Mallory Weiss tears) are mostly self limiting, though the majority require blood transfusions to compensate for blood loss. Endoscopic interventions, including epinephrine injections, clipping, and cauterization may be utilized if needed.