Кіріспе
АҚШ-тағы колледждер мен университеттерді жіктеу жүйесі
Жоғары білім беру мекемелерінің Карнеги жіктелімі, немесе жай ғана Карнеги жіктелімі – АҚШ-тағы колледждер мен университеттерді жіктеуге арналған жүйе. Ол 1970 жылы Карнеги оқытуды дамыту қорымен құрылған. Жүйені Американың білім беру кеңесі басқарады. Бұл жүйе негізінен білім беру және ғылыми-зерттеу мақсаттарына қызмет етеді, онда шамамен бірдей институттардың топтарын анықтау жиі қажет болады. Жіктеу көбінесе берілетін дипломдардың түрлеріне және ғылыми-зерттеу қызметі сияқты осыған байланысты қызмет деңгейіне назар аударады. Жіктеуге АҚШ-тағы білім беру статистикасы ұлттық орталығының жоғары білім берудің интеграцияланған деректері жүйесінде (IPEDS) тіркелген барлық аккредиттелген, диплом беретін колледждер мен университеттер кіреді.
Тарих
Карнеги сыныптамасы 1970 жылы Карнеги Жоғары білім беру жөніндегі комиссиясымен құрылды. Классификация алғаш рет 1973 жылы жарияланды және 1976, 1987, 1994, 2000, 2005, 2010, 2015, 2018 және 2021 жылдары жаңартылды. 2015 жылы Карнеги қоры жоғары білім беру мекемелерінің Карнеги сыныптамасы үшін жауапкершілікті Индиана штатының Блумингтон қаласындағы Индиана университетінің білім беру мектебінің жоғары білімнен кейінгі зерттеулер орталығына берді. Қоғаммен байланыс жөніндегі ерікті классификацияны Альбион колледжінің Қоғамдық мақсат институты басқарады. 2022 жылдың наурызында Карнегидің әмбебап және таңдамалы классификациялары Вашингтондағы Американдық білім беру кеңесіне, коммерциялық емес ұйымға, көшірілді. Бұл классификацияларда қолданылатын ақпарат негізінен IPEDS және Колледжтер кеңесінен алынады.
Information used in these classifications comes primarily from IPEDS and the College Board.
Негізгі сыныптама
Әрбір санаттағы мекемелердің саны қашаңда көрсетілген.
Магистрлік колледждер мен университеттер
Магистрлік колледждер мен университеттер – 2013–2014 оқу жылында кем дегенде 50 магистр дәрежесін, ал 20-дан аз докторлық дәреже берген білім беру ұйымдары.
Өнер және ғылымдар және кәсіби салалар
Бұл жүйе институттарды екі таңбалы CIP кодына сәйкес, өнер және ғылым немесе кәсіби салалардағы бакалавриат мамандықтарының үлесі бойынша жіктейді.
Бакалавриаттан кейінгі жоғары оқу орындарының бағдарламалары
Докторлық дәреже бермейтін, бірақ магистратура және кәсіби бағдарламаларды ұсынатын (мысалы, құқық мектептері) мекемелер Postbaccalaureate магистратуралық бағдарламалары бар деп жіктеледі. Тек екі жылдық бакалавриат (ExU2) – студенттерге бакалавр немесе одан жоғары дәреже берілмейді. Тек төрт жылдық бакалавриат (ExU4) – студенттерге ғана бакалавр дәрежесі беріледі. Өте жоғары бакалавриат (VHU) – студенттердің 10 пайызынан азы аспиранттар. Жоғары бакалавриат (HU) – 10 пайыздан астам, бірақ 25 пайыздан аз студенттер аспиранттар. Көпшілігі бакалавриат (MU) – 24 пайыздан астам, бірақ студенттердің 50 пайызынан азы аспиранттар. Көпшілігі магистратура/кәсіби (MGP) – студенттердің 50 пайызынан азы бакалаврлар. Тек магистратура/кәсіби (ExGP) – студенттерге бакалаврдан жоғары дәреже беріледі.
Бакалавриат профилі
Бағдарлама мекемелердің бакалавриат профилін (а) күндізгі оқу бөліміне қатысты сыртқы оқу бөлімі студенттерінің үлесі, (b) бакалавриатқа студенттерді қабылдаудағы мекеменің таңдау критерийлері және (c) университеттерге ауысып келетін студенттердің пайызы бойынша жіктемелейді.
Тіркеу жағдайы
Бұл негізде оқуға қабылдау мәртебесі толық және жартылай уақытты студенттердің арақатынасына сәйкес жіктеледі (төрт жылдық білім беру ұйымдарында білім алуға ниеттенетін студенттер). PT2: Жоғары жартылай уақытты екі жылдық – осы екі жылдық білім беру ұйымында студенттердің 60 пайызынан астамы жартылай уақытты оқиды. Mix2: Аралас жартылай/толық уақытты екі жылдық – осы екі жылдық білім беру ұйымында студенттердің 39-60 пайызы жартылай уақытты оқиды. MFT2: Орташа толық уақытты екі жылдық – осы екі жылдық білім беру ұйымында студенттердің 60 пайызынан астамы, бірақ 91 пайызынан кемі толық уақытты оқиды. FT2: Жоғары толық уақытты екі жылдық – осы екі жылдық білім беру ұйымында студенттердің 90 пайызынан астамы толық уақытты оқиды. PT4: Жоғары жартылай уақытты төрт жылдық – осы төрт жылдық немесе одан жоғары білім беру ұйымында студенттердің 39 пайызынан астамы жартылай уақытты оқиды. MFT4: Орташа төрт жылдық толық уақытты – осы төрт жылдық немесе одан жоғары білім беру ұйымында студенттердің 60 пайызынан астамы, бірақ 80 пайызынан кемі толық уақытты оқиды. FT4: Толық уақытты төрт жылдық – осы төрт жылдық немесе одан жоғары білім беру ұйымында студенттердің 79 пайызынан астамы толық уақытты оқиды.
Жетістік сипаттамалары/селективтілік
Селективтілік бірінші рет бірінші курсқа түскен студенттердің SAT және ACT нәтижелері бойынша жіктеледі. Бұл жіктеу төрт жылдық немесе одан жоғары деңгейдегі оқу орындарына ғана қатысты. 2010 жылғы нұсқа бойынша критерийлер келесідей болды (http://classifications.carnegiefoundation.org/methodology/ugrad_profile.php)
Өлшемі
Оқу орындарының мөлшері олардың толық жұмыс күніне шаққандағы студент саны (FTE) негізінде анықталады. FTE есебі толық жұмыс күнінде оқитын студенттер санын, жартылай жұмыс күнінде оқитын студенттер санын үштен бір бөлікке қосқанда шығады. Екі жылдық колледждер, төрт жылдық және жоғары оқу орындарынан өзгеше масштабта жіктеледі. Басқаша айтқанда, тұрақты емес (NR) – бакалаврға түсуге ниеттенген студенттердің 25 пайызынан кем немесе толық жұмыс күнінде оқитын студенттердің 50 пайызынан кемі кампуста тұрады. «Бұл оқыту үш негізгі сұраққа негізделген: 1) Не оқытылады, 2) Кімге оқытылады және 3) Қай ортада оқытылады?» – деп жазды Карнеги қорының аға ғалымы және жіктеу жобасын басқарған Александр МакКормик. 2005 жылға қарай Карнеги қоры оқу орындары ұсынған деректерге сүйене отырып, бір немесе бірнеше ерікті жіктеу жүйелерін әзірлеп жатқан болатын.