Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фриц Колбе (25 қыркүйек 1900 – 16 ақпан 1971) – екінші дүниежүзілік соғыста нацистерге қарсы тыңшылық жасаған неміс дипломаты және қарсыласушы.
German diplomat and resistance member
Fritz Kolbe (25 September 1900 – 16 February 1971) was a German diplomat who became a spy against the Nazis in World War II.
Ерте өмір
Колбе 1900 жылғы 25 қыркүйекте Берлинде орта тапқа жататын отбасында дүниеге келді. Әкесі ерін құшағын жасаушы болған. Бала кезінде ол әкесінің батылдыққа шақыруымен және "әрқашан өзінің дұрыс деп ойлағанын істеуге" үйренді, сондай-ақ 1914 жылдан бастап оның қағидалы мінез-құлқы мен адалдығын дамытуға көмектескен Wandervogel қозғалысының ықпалында болды. Орта таптық адамдармен бірге әрекеттесу оған отбасынан алыстауға, табиғаттың құшағында демалуға және спортпен айналысуға мүмкіндік берді. 1941 жылы Колбе, ішінара оның тікелейлігі мен зиялылығының арқасында, Сыртқы істер министрлігінде әскери байланыс қызметін атқаратын Карл Риттерге бекітілді. Риттер әдетте Гитлердің штабына жақын орналасқан "Қасқыр ұясы" деп аталатын жерде болып тұратын. Шетелдік дипломаттардың есептері мен неміс консулдықтары мен елшіліктерінен күніне 120-ға жуық телеграмма Берлиндегі Риттерге жіберілетін; Колбедің міндеті – олардың барлығын оқып, маңыздыларын Риттерге жеткізу еді. Ол сонымен қатар шетелдік баспасөзден алынған жаңалықтарды қарап, тұжырымдама жасады. Колбе жұмысының маңыздылығы мен оның нацистік партияға қосылмауы себепті, оның қызметі бақылауда екенін сезді. Дегенмен ол "Сыртқы істер министрлігіндегі ең көп ақпаратқа ие мемлекеттік қызметкерлердің" бірі болды. Берлинде болған сайын Колбе Гитлер режимі мен оның іс-әрекеттеріне көбірек наразылық білдірді. Ол Германиядан тыс жерде дипломатиялық қызмет іздеді, соның ішінде Норвегияның Ставангер қаласындағы бас консул лауазымына үміттенеді, бірақ нацистік партияға қосылмағандықтан сәтті болмады. Кейптаундан әкелген бос паспорттарының көмегімен ол кейбір еврейлерге нацистік Германиядан қашуға көмектесті. Independent газетінде Колбе 2600 құжатты жеткізгені хабарланды. Орталық барлау агенттігі оны соғыстың ең маңызды тыңшысы деп сипаттады. Аллен Даллес былай деп жазды: "Джордж Вуд (біздің кодолық атымыз) Германия туралы біздің ең жақсы ақпарат көзіміз ғана емес, сонымен қатар кез келген барлау қызметінің ең жақсы құпия агенттерінің бірі болды деп сенемін". 1939 жылы соғыс басталғанда, Колбенің әйелі, ұлы және үй шаруашылығын жүргізушісі Оңтүстік Африкада қалды, ол олардың нацистік идеологиядан қауіпсіз және еркін болатынына сенді. Ол сол кезде әйелінен ажырасуға да тырысты. Колбе өт қабығының қатерлі ісігінен Бернде қайтыс болды. Ол Берлиндегі Луизенкирххоф III зиратында жерленген. Оның үшінші әйелі Мария Фрич (1901-2000) оның қабіріне қойылған.
Kolbe was born on 25 September 1900 in Berlin to middle class parents. His father was a saddle maker. Throughout his childhood he was influenced by his father's guidance to be courageous and "always do what he thought right" and the Wandervogel movement, which beginning in 1914 also helped to develop his principled conduct and integrity. Activities with the group of fellow middle class people allowed him to get away from his family, enjoy nature, and engage in sports. In 1941, Kolbe was assigned, partly due to his brusque manner and intellect, to Karl Ritter who served in the Foreign Office as a liaison with the military. Ritter himself was normally physically located near Hitler's headquarters, the Wolf's Lair. Reports from foreign diplomats and up to 120 cables daily from German consulates and embassies were directed to Berlin for Ritter; Kolbe's duty was to read them all and relay important ones on to Ritter. He also reviewed and summarized news articles from the foreign press. Kolbe realized that his activities were likely under surveillance, given the importance of the work and the fact that Kolbe still would not join the Nazi party. Even so, he was one of the "best informed civil servants in the Foreign Office". The longer he was in Berlin, the more Kolbe disliked the Hitler regime and their actions. He sought diplomatic assignments outside of Germany, one of which was consul general at Stavanger, Norway, but was unsuccessful because he would not join the Nazi party. With blank passports that he had brought with him from Cape Town, he was able to help some Jewish people escape Nazi Germany. efn|It was reported in the Independent that Kolbe conveyed 2,600 documents. He was described by the Central Intelligence Agency as the most important spy of the war. Allen Dulles wrote: "George Wood (our code name for him) was not only our best source on Germany but undoubtedly one of the best secret agents any intelligence service has ever had." When the war began in 1939, Kolbe's wife, son and housekeeper remained in South Africa, where he believed they would be safer and free from Nazi ideology. He also sought to divorce his wife at that time. Kolbe died in Bern due to gallbladder cancer. He is buried in Berlin at the Luisenkirchhof III cemetery. His third wife, Maria Fritsch (1901 2000) is buried with him.
Бағалау
2003 жылы Францияда журналист Лукас Делаттрдың «Фриц Колбе: III Рейхтің жүрегіндегі шпион» атты өмірбаяны жарық көрді. Бір жыл өткен соң неміс тіліне аударылып, 2005 жылы «Үшінші Рейхтің жүрегіндегі тыңшы: Фриц Колбенің ерекше тарихы, Екінші дүниежүзілік соғыстағы Американың ең маңызды тыңшысы» деген атпен ағылшын тілінде жарыққа шықты. 2006 жылы британдық автор Найджел Уэст бұл өмірбаянды «Халықаралық барлау және қарсы барлау» журналында қарастырды. Уэст Колбе берген ақпараттың құндылығын артық бағаланған деп санайды, себебі ол МИ5-тың бұрыннан жинаған ақпаратын ғана растады, тіпті Даллес білмейтін ULTRA және TRIPLEX сияқты операцияларды қауіпке тілді. Уэст Колбені «әр жағынан ерекше тұлға, бірақ қажетсіз сыйлықтар әкелген қауіпті адам» деп қорытындылады, сондай-ақ «Колбені Екінші дүниежүзілік соғыстың ең маңызды тыңшысы деп санау күмәнді» деп қосты. Британдықтар Колбе ұсынысын қабылдамады, ал американдықтар қабылдағандықтан, екі тараптың оның маңыздылығы туралы келісуі қиын. Колбенің еңбегі Германия Федеративтік Республикасы Сыртқы істер министрлігінде 2004 жылы оның атымен аталатын зал ашылғанда ресми түрде мойындалды.
In 2003 a biography, Fritz Kolbe: un espion au coeur du IIIe Reich, written by journalist Lucas Delattre was published in France. A year later, a German translation was published, and in 2005 an English translation entitled A spy at the heart of the Third Reich: the extraordinary story of Fritz Kolbe, America's most important spy in World War II was released. In 2006 British author Nigel West reviewed the biography in the International Journal of Intelligence and CounterIntelligence. West states that the value of Kolbe's information had been exaggerated, as it merely confirmed intelligence already gathered by MI5, or even unwittingly jeopardized operations such as ULTRA and TRIPLEX, of which Dulles would have been largely ignorant. West concludes that Kolbe was "an exceptional character in every way, but also a menace bearing unwanted gifts to an eager suitor", adding that "it is doubtful that Kolbe could ever be considered 'the most important spy of the Second World War'." Since the British turned down Kolbe's offer and the Americans did not, it is unlikely the two sides will agree on his importance. Kolbe's work was officially recognized by the Foreign Office of the German Federal Republic when a hall bearing his name was inaugurated in the ministry in 2004. in 2005/2006.