Кіріспе

1961 жылы түсірілген "Тинтин және алтын қалың" (француз тілінде "Тинтин и тайна золотого туса", яғни "Тинтин және алтын қалыңның құпиясы") – Францияда алғаш рет 1961 жылдың 6 желтоқсанында көрсетілген фильм. Бельгиялық жазушы-суретші Герже жазған және салған "Тинтиннің оқиғалары" комикс сериясының кейіпкерлері бар, бұл фильмде актерлер кейіпкерлерге ұқсатып грим жасайды және кітаптардың ешқайсысына негізделмеген жаңа сюжет желісі қолданылған. Фильм Түркия мен Грекияда өтеді, онда Тинтин, Капитан Хаддок және профессор Калькулус "Алтын Жүн" деп аталатын кемені мұраға алғаннан кейін қазына іздейді. Бұл фильмнен кейін "Тинтин және көк апельсиндер" атты, одан аз сәтті болған жалғасы шықты.

Сюжет

Капитан Хаддок (Жорж Вильсон) кемедегі бұрынғы кемелесі Папараник қайтыс болғанын және оған "Алтын қой" атты ерекше кеме қалдырғанын біледі. Тинтин (Жан Пьер Талбот), Сноуви және капитан Стамбулға сапар шегеді, бірақ ол ескі жүк кемесі екенін көреді. Кемеде олар кеменің аспазы Клодионмен және Папараниктің қанатты жануары Ромулмен танысады. Бір кезде Антон Карабин (Деметриос Мират) келіп, ол капитанның кемедегі досы екенін айтады. Ол кеме үшін "шынайы" баға ұсынады. Хаддок капитанына ойлануға он бес күн береді. Стамбулды аралап жүргенде олардың өміріне қастандық жасалады, сондықтан Хаддок кемені сақтап қалуға шешім қабылдайды. Папараниктің өсиетінің бір шарты бойынша, кемені қабылдағанда, олар оның ағымдағы міндеттемелерін де орындауы керек. Сондықтан үш экипаж мүшесін – Ангорапулос, Аттила және Ефиманы жалдағаннан кейін, жүкті жеткізу үшін Афинаға жолға шығады. Сапар барысында Тинтин Ангорапулосты (Марсель Бозуффи) өзі тапқан құжаттарды іздеп жүргенін көреді. Тинтин оны ұрып, бөлмеге қамап қояды. Бірақ кейін бір құтқару қайығының жоғалып кеткенін және Ангорапулостың қашқандарын біледі. Афинада Тинтин мен Хаддок кілем сатушы Мидас Папосқа (Дарио Морено) барады, ол Папараниктің бұрынғы кемелесінің бірі болып шығады. Досының қайтысы туралы естігеннен кейін, ол терезеден атылып, ешқандай ақпаратты айта алмайды. Қару ұстап тұрған Тинтин мен Хаддок тұтқындалады, бірақ Томсон мен Томпсон полицейлерінің келуіне және ауруханада аман қалған Папостың сөзіне байланысты босатылады. Тинтин ескі газет мақаласын табады, онда Папараник, Папос, Карабин және тағы екі бейтаныс адам Латын Америкасының Тетрарагуа республикасында төңкеріске қатысқан және қысқа мерзімді үкімет құрған авантюристтер екені жазылған. Мақалада бес адамның суреті де бар. Кейін Тинтин Ангорапулосты шаштараздықта көреді және оны Карабин басқаратын Кареэкспорт кеңсесіне еріп барады. Оларды машинамен ауылға дейін қуып, Ангорапулос пен оның серіктері тойда музыкантты ұрлап алады. Мотоциклмен қуып жеткенде, қылмыскерлердің машинасы жолдан шығып, жаяу қашып кетеді. Құтқарылған музыкант Скубидувич (Димос Старениос) фотодағы төртінші адам екені белгілі болады. Ол "есін жоғалтудан" зардап шегеді, бірақ 1000 драхмаға алтынның көп мөлшерде қатысы бар екенін айтады және Тинтин мен Хаддокқа фотодағы бесінші адаммен, Метеорадағы монастырда тұратын Александрмен (Шарльз Ванель) кеңесуді ұсынады. Олар сол жерге барып, бұрынғы авантюристтің қазір Александр әке екенін, ол тәубе етіп монах болғанын біледі. Ол Тетрарагуа оқиғасының қалған бөлігін айтады: шығарылған кезде олар орталық банктан көп мөлшерде алтын алып кеткен, ал капитан Папараник жартысын сақтап қалды, ал қалғанын бөлісті. Кету алдында Александр әке Тинтин мен Хаддокқа өткен Рождествода оған берген шарапты сыйлайды және оған өлгеннен кейін ғана ішуді айтады. Хэддок бұтылқаны қасақана сындырып жібергенде, таңбада Папараниктің алтыны орналасқан жердің картасы екені анықталады. Тинтин мен Хаддок "Алтын қойға" оралады, онда профессор Катберт Калькулус оларға қосылады. Ефима кеменің жанармайын тоқтатуға тырысады, бірақ Тинтин оны байқап, тағы да жүдомен жеңіп, теңізге лақтырып жібереді. Бақытымызға орай, Калькулус "Супер Кутбертолеум" деп аталатын арнайы таблетканы ойлап тапты, ол қалған отынмен араластырылғанда, кемеге баратын жеріне, Тассика аралына жету үшін жеткілікті. Картада арал жағалауында Х белгісі бар, ал Калькулус маятник арқылы алтынның орнын анықтайды. Суға сүңгіп бара жатқан Тинтин алтынның ұзын, ерекше пішінді сынықтары бар сандықты табады. Алтын қойдың мүшелері сандықты судан шығара салысымен, оларды Карабин, Ангорапулос, Ефима және олардың адамдары ұрсып кіреді. Хэддок балық аулау желісіне түседі, Сноуви байланады, Тинтинге оқ тиеді, ол суға құлап, өліп қалды деп есептеледі. Жолдастары кабинаға кіреді, ал кемеге жарылғыш заттарды орналастырады. Карабин және оның адамдары сандықты тікұшаққа алып, полицияға шабуыл жасайды, оның ішінде Томсон мен Томпсон, Аттила басқарады, ол жасырын полицей екені белгілі болады. Карабин тікұшаққа мініп, ол кенеттен ұшып кетеді; Тинтин ұшқышты жіберді және ұшып жатыр. Карабин қаруын шығарады, бірақ Тинтин оны қарусыздандырады. Жеңілген қылмыскер ешкім алтынды алмайтынын айтып, люкті ашып, сандықты теңізге тастайды. Қалған топ полицияға тапсырылады. Кемеде Сноуви босап, қозғалтқышты өшіріп, жолдастарын құтқарады. Тинтин қайта кемеге келгенде, Калькулус маятнигімен алтын әлі де төменде екенін, сандық тым тереңде жатқанын айтады. Папараниктің өсиетін еске түсіріп, Тинтин кеменің ерекше пішінді қоршауларын сырып, олардың ішінде алтыннан жасалған екенін анықтайды. Сандық бастапқы мыс қоршауларды қамтыған, ал ол тек алдау ғана болған. Үйге, Марлинспайкқа келгенде, Тетрарагуадан келген хабарламада елордадағы басты алаңның Папараник алаңы деп аталуы және Хаддокқа олардың ең жоғары наградасы, "Қызыл жолбарыс ордені" табысталғаны жазылған, алтынды қайтарғаны үшін. Фильмнің соңында жергілікті музыкалық топ Тинтинге, Сноувиге, Хаддокқа, Несторға және олардың жаңа аспазы Клодионға той жасауға көмектеседі, ал Калькулус өзінің соңғы өнертабысын көрсетеді: қанатты жануар Ромул үшін ұшатын клетка.

Үйдегі медиа

Kino Lorber 2023 жылдың 11 шілдесінде «Tintin and the Golden Fleece» және «Tintin and the Blue Oranges» фильмдерінен тұратын екі дискіден (DVD және Blu-ray) ілеспе жинақты шығарды.

Кітап нұсқасы

Фильм француз, ағылшын, португал және испан тілдерінде кітап ретінде жарық көрді. Көптеген Тинтин кітаптарынан, соның ішінде "Тинтин және акулалар көлі" анимациялық фильмінен өзгеше, ол комикс түрінде емес, фильмнен алынған тұрақты кадрлармен бірге жазылған мәтіннен тұрады, олардың кейбіреулері түсті, ал қалғандары қара-ақ. Бүгінде коллекционерлер ағылшын тіліндегі аудармасын іздеп жүр.