Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық ғалым Стивен Дж. Пайн (1949 – бүгінге дейін) – Аризона мемлекеттік университетінің зейнеткер профессор, қоршаған орта тарихы, зерттеулер тарихы және әсіресе өрт тарихы салаларында маманданған.
American academic
Stephen J. Pyne (1949–present) is an emeritus professor at Arizona State University, specializing in environmental history, the history of exploration, and especially the history of fire.
Білім
Пайн Феникстегі (Аризона штаты) иезуиттік дайындық мектебі – Брофи колледжін бітіргеннен кейін Стэнфорд университетінде бакалавр дәрежесін алды. Кейін Остиндегі Техас университетінде магистр (1974) және философия докторы (1976) ғылымдарының кандидаты атағын алды, 1988 жылы МакАртур стипендиясын иеленді. Ол сондай-ақ Швецияға Фулбрайт стипендиясымен жіберілді, екі рет Гуманитарлық ғылымдар ұлттық қорының стипендиясын алды және Ұлттық гуманитарлық орталықта екі рет стажировкадан өтті. 1985 жылдан 2018 жылға дейін Аризона мемлекеттік университетінде профессор болып жұмыс істеді. Пайн 1967 және 1981 жылдар аралығында Гранд-Каньон ұлттық паркінің солтүстік жағасында он бес маусым жабайы өрт сөндіруші болып жұмыс істеді. Кейін 1983–1985 жылдары Рокки-Маунтин және Йеллоустоун ұлттық парктері үшін өртке қарсы жоспарлар жасаумен айналысты. 1982 жылы жарық көрген екінші кітабы – «Америкадағы өрт» шығармасынан бастап Пайн өрт тарихы мен оны басқару саласындағы сарапшы ретінде танылды, Австралия, Канада, Еуропа (Ресейді қоса алғанда) және жалпы планетаның өрт тарихын жүйеледі. Климаттың өзгеруі салдарынан күшейген соңғы орман өрттерінің контекстін түсіну үшін тарихи өрттердің ауырлығы мен зиянды әсерін бағалау үшін Пайннің кеңесіне жүгінілді. Ол ландшафттағы өрттер мен оларды басқару тақырыбында үш оқулық жазды және олардың авторларының бірі болды. Оның 2015 жылғы «Екі өрт арасында» кітабы және тоғыз томдық «Соңғы түтінге дейін» сериясы Американың өрт тарихын қорытындылап, АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің USDA Орман шаруашылығы бөлімінің үшінші басшысы Бернхард Ферноудың еуропалық идеалдарына негізделгенін және 1910 жылғы Ұлы өртпен сәтті күрескеннен кейін маңызды мемлекеттік қаржыландыру алғанын дәлелдейді. Пайн антропоцен дәуірінің ұсынылып отырған тұжырымын, бір түрдің ғана қоршаған ортаға басымдығын көрсетуге баса назар аударатыны үшін сынға алды. Оның орнына ол адамзаттың отты пайдалануымен сипатталатын «пироцен дәуірі» үшін жақтас, ол плейстоцен дәуірінің мұз дәуіріне қарама-қарсы келеді. Қазба отындарды басқарумен жағу индустрияландыруға қолдау көрсетті, бұл биологиялық әртүрліліктің төмендеуіне және климаттың өзгеруіне елеулі үлес қосты, ал ядролық қару сынақтары топырақтағы микроэлементтердің концентрациясын арттырды.
Pyne received his bachelor's degree at Stanford University after graduating from Brophy College Preparatory, a Jesuit high school, in Phoenix, Arizona. He later attained his master's (1974) and Ph. D. degrees (1976) at the University of Texas at Austin, receiving a MacArthur Fellowship in 1988. He also received a Fulbright Fellowship to Sweden, was awarded two National Endowment for the Humanities Fellowships, and had two tours at the National Humanities Center. He was a professor at Arizona State University from 1985 to 2018. Pyne spent fifteen seasons as a wildland firefighter at the North Rim of Grand Canyon National Park between 1967 and 1981. He later spent the summers of 1983–85 writing fire plans for Rocky Mountain and Yellowstone national parks. Since the 1982 publication of his second book, Fire in America, Pyne has become an authority on the history and management of fire, cataloging the fire histories of Australia, Canada, Europe (including Russia), and the overall planet. Pyne has been consulted to rank the severity and destructive effects of historical fires to contextualize recent wildfires intensified by climate change. He has written and co authored three textbooks on landscape fires and their management. His 2015 book Between Two Fires and nine volume series To the Last Smoke have summarized America's fire history, arguing that the US Forest Service was formed based on the European ideals of Bernhard Fernow, the third chief of the USDA's Division of Forestry, and it acquired significant government funding after successfully combating the Great Fire of 1910. Pyne has criticized the proposed Anthropocene epoch as emphasizing a single species' domination over the environment. He instead advocates for a "Pyrocene epoch" defined by humanity's usage of fire, opposite to the Pleistocene epoch's Ice Age. Managed combustion of fossil fuels has supported the industrialization that is causing significant reductions in biodiversity and climate change, while the nuclear weapons testing has increased the soil concentration of trace elements.