Кіріспе
Тұрғын үйлер басымдық құратын жерді пайдалану, өнеркәсіптік және коммерциялық аймақтардан өзгеше.
Тұрғын үй аймағы – бұл тұрғын үйлердің басымдық құратын жерді пайдалану, өнеркәсіптік және коммерциялық аймақтардан айырмасы бар. Тұрғын үйлер тұрғын үй аймақтарының арасында және ішінде әртүрлі болуы мүмкін. Олар жеке тұрғын үйлер, көппәтерлі үйлер немесе жылжымалы үйлерді қамтуы мүмкін. Тұрғын үйлерге арналған аймақтарға бөлу кейбір қызметтерді немесе жұмыс орындарын рұқсат етуі мүмкін, немесе бизнес пен өнеркәсіпті толығымен шектеуі мүмкін. Ол жоғары тығыздықтағы жерді пайдалануға рұқсат беруі немесе тек төмен тығыздықтағы жерді пайдалануға ғана рұқсат беруі мүмкін. Тұрғын үйлерге арналған аймақтарға бөлуде әдетте FAR (қабаттардың ауданының қатынасы) бизнес, коммерциялық немесе өнеркәсіптік/өндірістік аймақтарға қарағанда кішірек болады. Аймақ үлкен немесе кішкентай болуы мүмкін.
Шолу
Кейбір тұрғын аудандарда, әсіресе ауылдық жерлерде, жердің үлкен учаскелерінде ешқандай инфрақұрылым болмауы мүмкін. Сондықтан тұрғындарға қажетті қызметтерді алу үшін автокөлік немесе басқа көлік түрлерін пайдалану қажет болады. Осы көлік қажеттілігі салдарынан жерді дамыту, теміржол және автомобиль жолдары сияқты қолданыстағы немесе жоспарланған көлік инфрақұрылымын бойлай жүзеге асты. Даму үлгілері, даму аймағындағы мүліктерге қатысты шарттармен реттелуі мүмкін, сондай-ақ аймақтарға бөлу арқылы да қалыптасуы немесе күшейтілуі мүмкін. Мұндай шарттарды өзгерту барлық меншік иелерінің келісімін қажет етеді (олардың көпшілігі бұл аймақта тұрмауы мүмкін) және оңай шаруа емес. Бұл шектеулерге ішкі түскен аймақтардың көлемі үлкен немесе кішкентай болуы мүмкін. Тұрғын аудандар концентрлі аймақ моделінде және қалалық географияның басқа да схемаларында қосымша жіктелуге жатады.
Тарих
Тұрғын үй құрылысы – тұрғын мақсатындағы жылжымайтын мүлік құрылысын салу. Мұндай құрылыстардың кейбіреулері учаскелік құрылыс деп аталады, онда жер үйлер салынған жеке учаскелерге бөлінеді. Мұндай даму 19 ғасырдың соңында, әсіресе трамвайлық қалашықтар түрінде кең таралды. Алдыңғы ғасырларда тұрғын үй құрылысы негізінен екі түрлі болды. Бай адамдар қалалық жерді сатып алып, сәулетші және/немесе мердігер жалдап, отбасылары үшін арнайы салынған үй немесе сарай салдыратын. Ал қала тұрғындарының кедей топтары жалға берілетін үйлерде немесе шатырлы аудандарда тұратын. Жеке үйлер көбінесе болашақта анықталмайтын сатып алушыларға сату үшін салынбаған. Қалалар мен орта таптың өсуімен, ипотекалық несиелердің қолжетімділігі артып, бұрын сирек кездесетін әдіс үй иелігіне деген сұранысты қанағаттандыру үшін кең таралды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі экономикалық өсім АҚШ-тың ірі қалаларында, әсіресе Нью-Йорк пен Лос-Анджелесте мыңдаған жаңа үйлерге сұраныс тудырды, бұл көбінесе спекуляциялық құрылыс арқылы қанағаттандырылды. Осы іспен айналысатындар «мүлік спекулянты» деген атауды ұнатпай, өз қызметін «тұрғын үй құрылысы» деп атады. Ірі фермалар мен ранчолар учаскелерге бөлініп, дамытылды, көбінесе бір адам немесе компания рұқсаттар, жерді дамыту (көшелер мен тегістеу), инфрақұрылым (коммуналдық қызметтер мен кәріздік жүйе) және тұрғын үйдің барлық аспектілерін бақылады. Лос-Анджелестің оңтүстігіндегі Лейквуд немесе Лонг-Айлендтегі Левиттаун сияқты қауымдастарда жаңа үйлер рекордтық жылдамдықпен сатылды – күніне бір үйден астам. Автомобильді қолжетімді етуге көмектескен көптеген технологиялар тұрғын үйді де қолжетімді етті: дизайнды стандарттау, шағын, қайталанатын құрастыру тапсырмалары, жарнама және капиталдың үздіксіз ағыны. Жаппай өндіріс өнімнің біркелкілігіне және қалалардағы тар пәтерлерге қарағанда жайлырақ өмір салтына әкелді. Үкіметтік кепілдікпен берілетін ипотекалардың арқасында жаңа тұрғын үй құрылысында үйді жалға алудан гөрі арзан болуы мүмкін. Басқа өнімдер сияқты, тұрғын үй құрылысы да үнемі жетілдіріліп келеді. Иілген көшелер, жасыл аймақтар, аулалық бассейн мен қауымдастық кіреберісіндегі монументтер пайда болды. Әртүрлі бөлмелер саны бар әртүрлі жоспарлар, сондай-ақ бірдей жоспар үшін әртүрлі сыртқы пішіндер пайда болды. Құрылысшылар орналасқан жері, қоғамдық жайлылықтар, ас үй жабдықтары және бағасы сияқты барлық аспектілерде бәсекелестікке түсті. Бүгінде АҚШ-тағы тұрғын үй құрылысында көлік ағынын баяулату үшін иілген көшелер, соқыр көшелер немесе үйлермен шектелінген айналма жолдар сияқты шаралар қолданылады. Қала маңындағы құрылыстар «американдық қалалық өмірдің» стереотиптік бейнесін қалыптастыруға көмектеседі және көбінесе американдық орта таппен байланысты. Көпшілігі жас, баға, көлем және мүмкіндіктері бойынша шектеулі диапазонды үйлер ұсынады, сондықтан әртүрлі қажеттіліктері, тілектері немесе қаржылық мүмкіндіктері бар әлеуетті тұрғындар басқа нұсқаларды қарастыруы керек. Кейбір тұрғын үй құрылыстары қақпалы аудандар немесе тұрғын үй қауымдастықтары болып табылады.