Кіріспе

Пайдалы туризм – 1990 жылдары пайда болған саяси термин. Кейіннен, Еуропалық Одаққа 2004 жылы қосылған он елдің сегізінен келген көптеген азаматтардың жұмыс істемей, тек әлеуметтік жәрдемақы жүйесінен пайда алу үшін Еуропалық Одақтың бұрынғы мүше мемлекеттеріне көшіп кетуі мүмкін деген қауіпті білдіреді. Бұл қауіп бірнеше елде сегіз жаңа мүше мемлекеттің азаматтарына уақытша жұмысқа орналасу немесе жәрдемақы алу бойынша шектеулер енгізуге негіз болды.

Сын

Еуропалық Одақ азаматтарының әлеуметтік төлемдерді алу мақсатында көшіп келуі туралы мәлімдемелер зерттеу ұйымдары тарапынан негізсіз және қате болып бағаланды. 2009 жылы Лондон университетінің Колледжіндегі көші-қонды зерттеу орталығы жүргізген ірі зерттеуде, жаңа мүше елдерден Ұлыбританияға келген еуропалық мигранттардың білім деңгейі жоғары, жұмыспен қамтылуы көбірек және Ұлыбританияда туған азаматтарға қарағанда әлеуметтік төлемдер алуға бейімділігі төмен екені көрсетілді. Ұлыбританиядағы кейбір БАҚ таратып жүрген әлеуметтік төлемдерді алу мақсатында көшіп келу туралы алаңдатушы хабарлар мигранттар құқықтары желісі тарапынан 2011 жылдың наурыз айында «негізсіз» деп сипатталды. Желі атап өткендей, британдық Ұлттық сақтандыру нөмірін алу үшін ЕО мигранттары тұрақты тұру тестілерін өтуі керек (Ұлттық сақтандыру нөмірі болмаса, ешқандай төлем алу мүмкін емес), және олар, шын мәнінде, жұмыс мүмкіндіктері жақсырақ ЕО-ның басқа аймақтарына көшіп барады. 2013 жылы Еуропалық комиссия мобильді ЕО азаматтарының ұлттық әлеуметтік қамсыздандыру жүйелеріне тигізетін әсерін зерттеу үшін ЕО-ның ауқымдық зерттеуін тапсырды. Бұл зерттеу ЕО мигранттарының басым көпшілігі жұмыс іздеу немесе жұмысқа орналасу үшін көшіп баратынын растады. ЕО азаматтарының көшіп кетуінің басты себебі әлеуметтік төлемдерге байланысты екенін көрсететін ешқандай дәлел табылмады. Орташа есеп бойынша, иммигранттар тұрақты тұратын мемлекеттің азаматтарына қарағанда аз төлем алады. 2014 жылы тағы бір зерттеу Ұлыбританияға қатысты жүргізілді. Бұл зерттеу 2001 жылдан 2011 жылға дейін Ұлыбританияға жаңадан келген ЕО мигранттары сол кезеңде алған төлемдерін ескергеннен кейін Ұлыбритания қазынасына 20 миллиард фунт стерлинг салық төлегенін көрсетті.