Кіріспе

Корольдік теңіз күштеріндегі фрегат класы

«Леандер» класы, немесе 12I типі (Жақсартылған) фрегаттары, жиырма алты кемеден тұрады және Корольдік теңіз күштерінің қазіргі тарихындағы ең көп саны және ұзақ қызмет еткен фрегат кластарының бірі болды. Класс 1959 және 1973 жылдар аралығында үш партиямен салынды. «Warship» атты танымал BBC телесериасының арқасында бұл класс ерекше көзге түсті. «Леандер» силуэті 1960 жылдардан 1980 жылдарға дейін Корольдік теңіз күштерімен байланысты болды. «Леандер» дизайны немесе оның түпнұсқалары басқа теңіз күштері үшін де салынды:
Жаңа Зеландия Корольдік теңіз күштері – «Леандер» класы
Чили теңіз күштері:
Австралия Корольдік теңіз күштері:
Үндістан теңіз күштері:
Нидерланды Корольдік теңіз күштері:

Дизайн

1950 жылдары Корольдік Әскери-теңіз флотының арнайы мақсаттағы фрегаттардың жеке түрлерін сатып алу саясаты қанағаттандырмайтын болып шықты. Нысандардың өзі сәтті болғанымен, әртүрлі сыныптар арасындағы стандартизацияның жоқтығы құрылыс кезінде де, кемелер пайдалануға берілгеннен кейін де техникалық қызмет көрсетудегі шығындарды арттырды. Сонымен қатар, нақты бір міндетті орындау үшін қажетті мүмкіндіктерге ие кемелер әрқашан қолжетімді болмады. Жалпы мақсаттағы фрегат құруға жасалған алғашқы қадам 1956 жылы тапсырыс берілген 81-ші типтегі Tribal класы болды. Tribal фрегаттарының 24 түйіндік жылдамдығы жаңа орта қашықтықтағы сонарлармен суасты кемелерін анықтау үшін ең жоғары мүмкіндік деп есептелді. 81-ші типтегі газ турбинасы фрегаттардың жылдамдауына мүмкіндік берді, бу турбиналарын қыздыруға сағаттар кетпей, ал ұзақ қашықтықтағы шабуыл үшін тікұшақтың болуы атом заманында аса маңызды деп саналды. Бұл кемелер негізінен тропиктік аймақтарда жұмыс істеуге арналған, бірақ Суэц шығанағының шығысындағы флоттың тасымалдаушы эскорт міндетін орындау үшін қажетті жылдамдық пен қару-жараққа ие болмады, онда жылдам радарлық күзет мүмкіндігі суасты кемелеріне қарсы мүмкіндіктермен бірдей маңызды болды. Сондықтан жаңа фрегаттар T12 және T61 ролін біріктіретін болды. Жаңа Зеландия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің Rothesay класының толық кондиционерленген нұсқасы HMNZS Otago, экипаждың барлығына кереует пен кафетерий ұсынып, RNZN-ге толыққанды 12-ші типтегі фрегатты жобалау бойынша зерттеу жүргізуді тапсырды, сондай-ақ 12-ші типтің екі үлкен Wessex AS тікұшағын тасымалдау мүмкіндігін бағалады. Бұл деректер RN Leander Improved Type 12 дизайнының негізі болды. 1960 жылдың 7 наурызында Адмиралтействоның азаматтық лорды К. Ян Орр Юинг «12-ші типтегі Whitby класының суасты кемелеріне қарсы фрегаттары өте табысты болып көрінеді және біз олардың жақсы қасиеттерін жақсартылған және әмбебап кемеде пайдалануға шешім қабылдадық. Бұл жақсартылған 12-ші типті Leander класы деп атаймыз. Кеменің корпусы мен бу турбиналық қондырғысы Whitby-лердегідей болады. Жаңа жоспарланған негізгі мүмкіндіктер – ұзақ қашықтықтағы әуеден ескерту радиолокаторы, Seacat әуеге қарсы басқарылатын зымыраны, суасты кемелерін анықтаудың жақсартылған құралдары және іздеу торпедаларымен жабдықталған жеңіл тікұшақ. Біз сондай-ақ ауа баптау және жақсы тұрмыс жағдайларын енгіземіз». 1963 жылғы «Джейннің шайқас кемелері» басылымында ол «негізінен суасты кемелеріне қарсы, бірақ икемді және көп мақсатты тип» деп сипатталған. Y160 қазандығының нұсқасы 3-ші партиядағы Leander-лерде (мысалы) отынмен жабдықтауда буды атомдастыру құрылғысын пайдаланды, сондықтан дизель отыны қазандықтарға үш негізгі жанарғы арқылы кіретін болды және жалынның тиімділігін арттыру үшін ұсақ шашыратуға айналдырылды. Y100 қазандықтары бар кейбір кемелер де буды атомдастыруға ауыстырылды, HMS Cleopatra солардың бірі болды. Y160 қазандығының судың қызуы қазандық бөлімінің кезекші сержантымен қолмен басқарылды, ал басты турбиналарға берілетін будың қысымы болды. Leander класының фрегаттарында Babcock & Wilcox қазандықтары болды, бірақ екі барабанды конструкциясы, бір су барабаны және бір бу барабаны бар, Yarrow қазандығына ұқсас, бірақ екінші су барабаны жоқ. Су барабаны пеш пен бу барабанының астында бір жағына орналастырылды. Орнатылған екі қазандық су барабанымен «қолда» болды. Көптеген Leander-лерде алты жанарғы пеш (бес жарым қазандық деп аталды) болды және шығысы жанарғылардың санына байланысты өзгертілді.

Корольдік теңіз флотының қызметі

Корольдік теңіз флотында ұзақ қызмет еткен "Леандер" фрегаттары 1963-1966 жылдары Индонезия-Малайзия қақтығысында қолданылды. 1973 және 1975-1976 жылдардағы "Балық соғыстарының" екіншісінде HMS "Diomede" исландтық жағалау күзетінің канонерлік қайығымен соқтығысқаннан кейін корпусында 9 метрлік (30 фут) жарықпен ауыр зақым алды. Фрегаттардың жұқа корпустары осы міндетке кейінірек құрылған теңіз патрульдік кемелеріне қарағанда нашар сәйкес келді. 1982 жылғы Фолкленд соғысына класс өкілдерінің төртеуі қатысты, олардың үшеуі – екінші топқа жатқан HMS "Argonaut", HMS "Minerva" және HMS "Penelope". "Argonaut" Сан-Карлос шығанағында 15 әуе шабуылына ұшырады және бірнеше бомба мен артиллериялық оқтарға түсті; ол алты күнге тоқтап қалды, ал екі бомба алдыңғы "Seacat" зениттік ракеталық қоршауында және қазандық бөлімінде қалды. Бес өзгеріссіз, зениттік артиллериясы бар, кең корпусты "Леандер" фрегаттары соғыстың соңғы аптасында және одан кейін, жаңа HMS "Illustrious" әуе тасымалдағышы басқарған соғыстан кейінгі топпен бірге қызмет ету үшін соғыс аймағына келді. Аргентиналық теңізшілердің диверсиялық тобы Гибралтарда HMS "Ariadne" фрегатына (Operation Algeciras) лимпет миналарын орналастыруды жоспарлаған. 1973 жылы соңғы "Леандер" фрегаты, Чили үшін салынған екі кеме сияқты, "Exocet" зымырандарына қарсы күресу үшін арнайы электрондық соғыс жүйелерін алып жүрді, ал аргентиналық әскерилер "Ariadne" кемесінің Толық теріс аймақта қызмет етуге жоспарланғанын күткен болуы мүмкін, бірақ бұл соғыс аяқталғаннан кейін ғана орындалды. Кемелер Корольдік теңіз флотында өте жақсы қызмет етті, салыстырмалы түрде төмен шу деңгейі 2031(I) сүйретілетін гидролокаторға 160 километрден (100 миль) астам қашықтықта жұмыс істеуге мүмкіндік берді, бұл 22 типті фрегаттарға орнатылған 2031(Z) гидролокаторынан жақсы нәтиже. Алайда, Корольдік теңіз флотындағы барлық "Леандер" фрегаттарының ескірген конструкциясы және үлкен экипаж мүшелерінің санына байланысты 1990-шы жылдардың басында қызметтен шығарылды. "Scylla" 1993 жылы қызметтен шығарылғаннан кейін он бір жыл өткен соң, 2004 жылдың 27 наурызында Корнуолл жағалауындағы жасанды риф ретінде батырылды.

Жүргізу шығындары

Кезең Жүргізу шығындары Не қосылған 1972–1973 £250,000 Бір кемеге орташа жылдық техникалық қызмет көрсету шығындары 1980–1981 £6 миллион "қалыпты жөндеу" үшін орташа ағымдағы шығындар. 1981–1982 £6.8 миллион "1981–1982 жылғы орташа бағалар бойынша, ұшақтармен байланысты шығындарды қоса алғанда, бірақ күрделі жөндеу шығындарынан басқа". 1985–1986 £6.5 миллион "Leander класындағы фрегатты бір жыл бойы пайдалану және күтудің орташа құны". 1987–1988 £3.8 миллион "1987–1988 қаржы жылының бағалары бойынша жылдық орташа операциялық шығындар" "Бұл шығындарға персонал, отын, қосалқы бөлшектер және т.б., сондай-ақ әкімшілік қолдау көрсету қызметтері кіреді, бірақ жаңа құрылыс, күрделі жабдықтар және жөндеу шығындары кірмейді".

Шетелдегі қызмет

Леандер класының фрегаттары Жаңа Зеландия Корольдік Әскери-теңіз флоты мен Чили Әскери-теңіз флотына да сәтті экспортталды; соңғысында олар басқаша белгіленді. Олар Леандер класының фрегаттарының негізінде жасалды және Австралияда лицензия бойынша салынды, содан кейін Австралия Корольдік Әскери-теңіз флоты үшін, Үндістан үшін және Нидерланды үшін салынды. Корольдік Әскери-теңіз флотының кемелері Чили, Эквадор, Жаңа Зеландия (сәйкесінше және HMNZS Southland болып қайта аталды), Үндістан және Пәкістан Әскери-теңіз флотына сатылды. 1986 жылдан бастап алты Van Speijk класының кемелері Индонезия Әскери-теңіз флотына сатылып, олардың бесеуі әлі күнге дейін қызметте. Пәкістан 2007 жылдың қаңтарында соңғы Леандер класының фрегаты "Зулфикарды" пайдаланудан шығарды, ал Үндістан соңғы Леандер класын 2012 жылдың 24 мамырында пайдаланудан шығарды.