Бәсекені жою мақсатындағы төмен баға саясаты

Кіріспе

Бәсекелестікті жою мақсатында бағаны төмендету

Бағаның бәсекеден төмендетуі – бұл бәсекелестікті жою үшін кең көлемде бағаны төмендетуді қолданатын коммерциялық баға белгілеу стратегиясы. Бұл жағдайда, нарықта үлкен күшке ие және өндірісте басымдық танытатын фирма өнім немесе қызметтің бағасын барлық тұтынушыларды өз таяуынша тартып, монополия құру үшін шығынға ұшырату деңгейіне дейін әдейі төмендетеді. Бірқатар уақыт бойы бағалар өте төмен деңгейде белгіленеді, бұл бәсекелестердің үстемдік фирмамен тиімді бәсекелесуіне, айтарлықтай шығынға бармай, мүмкіндік бермейді. Мақсаты – нарықтағы қатысушыларды немесе болашақ бәсекелестерді нарықтан кетуге мәжбүр ету, осылайша үстемдік фирма нарықтағы өзінің позициясын нығайтып, кіруге қосымша кедергілер жасайды. Бәсекелестік нарықтан ығыстырылғаннан кейін тұтынушылар монополиялық нарыққа түседі, онда үстемдік фирма шығындарын өтеу үшін бағаны қауіпсіз түрде көтере алады. Бағаның бәсекеден төмендетуінің басқа нарықтық стратегиялардан ерекшелігі – тұтынушыларға ұзақ мерзімді зиян келтіру мүмкіндігі. Фирмалар тұтынушылардың ықыласына қол жеткізу үшін бәсекелессе де құрылған бастапқы сатып алушы нарығына қарамастан, баға соғысы үстемдік фирманың пайдасына болғандықтан, тұтынушылар монополиялық нарықта бірдей тауарлар мен қызметтерге азырақ таңдау және жоғары бағалармен келісуге мәжбүр болады. Егер стратегия сәтті болса, бағаның бәсекеден төмендетуі тұтынушыларға зиян келтіруі мүмкін, сондықтан көптеген елдерде бәсекеге қарсы деп саналады және көптеген бәсекелестік заңдарымен реттелген, осылайша бұл практика заңсыз болып табылады.

Тұжырымдама

Жаулап алу баға белгілеуі екі кезеңді стратегияға бөлінеді. Жаулап алу баға белгілеуінің (predation) бірінші кезеңінде үстемдік құратын фирма тауарлар мен қызметтерді өндіріс құнынан төмен бағамен ұсынады, бұл оның қысқа мерзімді табысын төмендетуге әкеледі. Бағаның мұндай төмендеуі осы тауарлар мен қызметтердің нарықтық бағасын төмендетуге мәжбүр етеді, бұл кішірек фирмалар мен жаңадан кіргендердің индустриядан шығуына қауіп тудырады. Бұл стратегияның мәні – үстемдік құратын фирманың, жаңадан кіргендер мен қазіргі ойыншылардан өзгеше, қысқа мерзімді табыстан айырылуға қаржылық мүмкіндігі бар, осылайша үстемдік құратын фирманың жеңіске жетуі мүмкін тіршілік үшін күреске мәжбүрлеу. Екінші кезең – қайтару, оның барысында үстемдік құратын фирма өнімдері мен қызметтерінің бағасын монополиялық бағаға (немесе монополиялық бағаға, индустриядағы қалған ойыншылар мен үстемдік құратын фирманың нарықтық үлесіне байланысты) жақындату арқылы ұзақ мерзімді перспективада шығындарын өтеуге тырысады. Бұл бағаны түзету тұтынушыларға қысым түсіруі мүмкін, себебі олар енді әділ бағамен бәсекелестіксіз жоғары бағаны қабылдауға мәжбүр, нәтижесінде тұтынушыларға зиян келтіреді. Осы айырмашылық жаулап алу баға белгілеуін қалыпты бәсекелестік баға белгілеуінен ерекшелендіреді. Еуроодақ заңнамасы бойынша, Еуропалық комиссия жаулап алу баға белгілеуінің зиянды екенін анықтағанда, қайтаруды фактор ретінде қарастыра алады. Себебі жаулап алу баға белгілеуі экономикалық тұрғыдан тиімді деп есептелуі үшін фирманың орташа өзгеруші шығындардан (AVC) төмен баға белгілеуден туындаған қысқа мерзімді шығындарын өтеуге қабілетті болуы керек. Алайда, қайтару АЕҚТ-ның 102-бабына сәйкес жаулап алу баға белгілеуінің зиянды екенін анықтау үшін міндетті шарт емес. Нарыққа кіруге кедергілер сияқты басқа факторларды бағалау, жаулап алу баға белгілеуінің бәсекелестерді нарықтан ығыстыруға қалай әкелуін көрсету үшін жеткілікті болуы мүмкін. Бір аумақта нарыққа бекіну үшін, ал жеткізушілердің ішкі нарығында жоғары бағаны сақтап тұру үшін (бұл "демпинг" деп те аталады) жаулап алу баға белгілеуін қолдану, шығынды өнімнің ішкі нарыққа қайта оралып, бағаны төмендету қаупін тудырады. Бұл ішкі нарыққа теріс әсер ете алады және отандық жеткізушілер мен өндірушілерге зиян келтіруі мүмкін. Осы себепті көптеген елдерде демпингті және сауданы бұрмалайтын басқа да жаулап алу баға белгілеу стратегияларын болдырмау үшін заңдар мен ережелер қолданылады.

Predatory pricing is split into a two stage strategy. The first stage of predatory pricing (predation) involves the dominant firm offering goods and services at below cost rate which, in turn, leads to a reduction in the firm's immediate short term profits. This drop in price forces the market price for those goods or services to readjust to this lower price, putting smaller firms and industry entrants at risk of exiting the industry. The principle behind this strategy is that, unlike new entrants and current players, the dominant firm has the size and capital to sustain short term loss in profits, thus forcing a game of survival that the dominant firm is likely to win. The second stage is the recoupment, during which the dominant firm readjusts its product and service prices to approach monopoly prices (or a monopoly price, depending on remaining industry players and the dominant firm's market share) to recover their losses in the long term. This price adjustment can put consumers under pressure, as they are now forced to accept the higher price without any fair priced competition, thus resulting in consumer harm. This is what differentiates predatory pricing from normal competitive pricing. Under EU law, the European Commission can account for recoupment as a factor when determining whether predatory pricing is abusive. This is because predatory pricing can only be considered economically effective if a firm can recover its short term losses from pricing below Average Variable Costs (AVC). However, recoupment is not a precondition for establishing whether predatory pricing is an abuse of dominance under Article 102 TFEU. Assessing other factors, such as barriers to entry, can suffice in demonstrating how predatory pricing can lead to foreclosure of competitors from the market. The use of predatory pricing to gain a foothold in a market in one territory while maintaining high prices in the suppliers' home market (also known as "dumping") creates a risk that the loss making product will find its way back to the home market and drive down prices there. This can result in negative effects on the home market and cause harm to domestic supplies and producers. Due to this, countries often have laws and regulations enforced to prevent dumping and other forms of predatory pricing strategies that may distort trade.

Құқықтық ерекшеліктер

1. Баға белгілеудегі басты мәселе – нарықта сатушының белгілі бір экономикалық немесе техникалық артықшылығы болуы, бұл оны бағалық дискриминациядан ерекшелендіреді, онда сатып алушылар мен сатушылар арасында бәсекелестік болады. 2. Баға белгілеудегі географиялық нарық – елдің ішкі нарығы, бұл оны «демпингтен» ажыратады. Демпинг – тауарды шетел нарықтарында ішкі нарықтан арзанға сату практикасы. Екі түсінік те «арзан сату» және «конкуренттерді ығыстыру» тұрғысынан ұқсас болғанымен, көптеген айырмашылықтар бар: (1) екеуінің қолданылу саласы әртүрлі. Баға белгілеу ішкі саудаға қатысты, ал демпинг – халықаралық саудаға. (2) екеуін анықтау стандарттары әртүрлі. Баға белгілеу шығынға негізделген, ал демпинг – ұқсас ішкі тауарлардың қалыпты саудасына қолданылатын бағаға. (3) екеуіне де қолданылатын заңдар әртүрлі. Баға белгілеу көбінесе ішкі заңнамаға бағынады, ал демпинг – халықаралық келісімдерге немесе басқа елдердің заңдарына. (4) олардың салдары әртүрлі. Баға белгілеу үшін заңдық санкциялар – өтемақы төлеу немесе әкімшілік айыптар, ал демпингке қарсы баж салынады. 3. Баға белгілеудің объективті көрінісі – компанияның белгілі бір нарықтан бәсекелестерді жою және эксклюзивтілік құру үшін уақытша тауарларды немесе қызметтерді өзіндік құнынан төмен сатуы. Бұндай компания кейіннен тауарларды және қызметтерді монополиялық бағамен сату арқылы бастапқы арзан сатудан туған шығындарды өтей алады. 4. Үлкен компанияның субъективті ниеті – монополиялық үстемдікке қол жеткізу үшін бәсекелестікті жою болуы мүмкін. Еуроодақ заңнамасы бойынша, егер үлкен компания бағаны орташа айнымалы шығыннан (AVC) жоғары, бірақ орташа жалпы шығыннан (ATC) төмен белгілесе, ниетті дәлелдеу баға белгілеудің заңбұзушылығын анықтау үшін пайдалы мәліметтер болуы мүмкін. Алайда, бәсекелестерді жою ниеті мен бәсекеде жеңіске жету ниеті арасындағы айырманы анықтау қиын. Сондықтан, Еуропалық комиссия 102-баптың қолданылуын дәлелдеу үшін кәсіпорынның субъективті ниетін анықтауы міндетті емес, себебі заңбұзушылық – субъективті емес, объективті ұғым.

1. The principal aspect of predatory pricing is that the seller in the market has a certain economic or technical strength which distinguishes it from price discrimination, where competition exists amongst both buyers and sellers. 2. The geographic market for predatory pricing is the country's domestic market which differentiates it from "dumping". Dumping refers to the practice of selling commodities in overseas markets at a lower price than within the domestic market. Though it can be determined that both concepts have similarities in terms of "low cost sales" and "exhaustion of competitors", numerous differences have been noted:

(1) The scopes of application of the two are different. Predatory pricing applies to domestic trade, while dumping applies to international trade. (2) The identification standards of the two are different. Predatory pricing is based on cost, while dumping is based on the price applicable to the normal trading of similar domestic products. (3) The laws applicable to both are different. Predatory pricing mainly falls under domestic laws, while dumping falls to international treaties or the laws of other countries. (4) The consequences of the two are different. Legal sanctions for predatory pricing are compensatory damages or administrative penalties, while dumping involves the levying of anti dumping duties. 3. The objective performance of predatory pricing is that a company temporarily sells goods or services below cost to eliminate competitors from a certain market and create exclusivity. The predatory pricing company can then sell goods and services at monopoly prices to compensate the losses from initial low price sales. 4. A dominant firm's subjective intention may be to eliminate competition to gain a monopoly advantage. Under EU law, if a dominant firm prices above AVC but below Average Total Costs (ATC), proving intention can be useful evidence for finding predatory pricing. However, difficulty is faced when distinguishing between an intention to eliminate competitors and an intention to win competition. Thus, the European Commission do not have to establish an undertaking's subjective intention to prove that Article 102 applies, as abuse is an objective rather than a subjective concept.

Қолданылу шарттары

1. Қысқа мерзімді пайданы құрбан ету

Жаулап алу баға белгілеуінің экономикалық теориясы компанияның тауарлары мен қызметтеріне қысқа мерзімде кірісті азайтуға баға белгілеуін қамтиды, осылайша бәсекелестерді жойып, нарықтық күшті арттыруға мүмкіндік береді. Теория бұл мақсатқа жету үшін пайданың теріс болуы керек екенін нақты айтпайды. Монополияға қарсы заң қолданылуында, жаулап алу баға белгілеуін құрайтын баға деңгейін анықтау қиын болуы мүмкін. Жалпы қабылданған стандарт – жаулап алу бағалары кезеңінде, егер баға бастапқы шығыннан төмен болса, жаулап алушының пайдасы теріс болады. Алайда, осыған байланысты қандай шығынды анықтама ретінде пайдалану керек деген сұрақ туындайды. Шығыннан төмен бағаны пайдалану кейбір жаулап алу баға белгілеуі практикаларын заңды міндеттеме етпеуі мүмкін. Өндірістік ұйымдастыру теориясына сәйкес, жаулап алу баға белгілеуінің кейбір практикалары міндетті түрде қысқа мерзімді теріс пайдаға әкелмейді. Алайда, осы жағдайда компанияның төмен шығынмен пайда табу мүмкіндігі оның бәсекелестерімен салыстырғанда жоғары тиімді компания екенін көрсетеді. Бұл жағдайлар ұзақ мерзімді перспективада үнемдеудің азаюына әкелмейді, себебі жаңадан кірушілердің кірмеуі әл-ауқатты төмендетпейді, ал жаңадан кірушілердің кіруі міндетті түрде оны жақсартпайды. Осылайша, монополияға қарсы заң бұған мән бермейді және үлкен әлеуметтік шығынға әкелмейді. 2. Бағаны көтеруге қалыптасқан компанияның қабілеті

Жаулап алу баға белгілеуінің маңызды шарты – бәсекелестерді жойғаннан кейін, үстемдік құрған компания қысқа мерзімді шығындарын өтеу үшін бағаны көтере алады. Бұл мақсатқа жету үшін нарықтық күш маңызды фактор болуы мүмкін. Алайда, Еуроодақ заңнамасы бойынша, жаулап алу баға белгілеуін анықтау үшін нарықтық күш міндетті емес, себебі кіруге кедергілер сияқты басқа факторлар да үстемдік жағдайды теріс пайдалануды көрсетуі мүмкін. Сондықтан, жаулап алу баға белгілеуін анықтау үшін әртүрлі ережелер мен экономикалық тесттер белгіленген.

Ешбір ереже жоқ

Истербруктың пікірінше, бағаның төмендетілуі (хищніктік баға белгілеу) сирек кездеседі және оны басты мәселе деп қарастырудың қажеті жоқ. Хищніктікке қарсы заңдарды енгізу, әсіресе ол сирек болатындықтан, жалған оң қателерге әкелуі мүмкін, бұл ережелерді шектейді. Аргументтің негізгі мәні – үкіметтік араласудың қажеті жоқ, себебі хищніктік сәтті болуы екіталай және ол өзінен-өзі қорқыту эффектін тудырады. Бұл қорқыту эффектісі тауарлар мен қызметтерді өндіріс құнынан төмен сатудан туындайды, бұл нарықтағы үстемдікке қол жеткізбей, шығынға ұшыратады. Бұл жағдайда, нарықтық үстемдік нарық үлесін иеленушінің хищніктік стратегияны қолдануы нәтижесінде арта қоймайды. Осылайша, фирма нарық үлесін ұлғайтпай, шығынға ұшырап, өзін-өзі жазалайды. Соның салдарынан, бұл басқа фирмалар үшін қорқыту факторы болып табылады. Ережелерді енгізуге қарсы тағы бір аргумент – соттар мен бәсекелестік органдарының хищніктік бағаларды бәсекелестік бағалардан ажырата алмауы.

Қысқа мерзімді шығындар ережелері және Areeda-Turner сынағы

1975 жылы Филипп Ареда мен Дональд Тернер қысқа мерзімді шығындарға негізделген тест әзірледі, ол «Ареда-Тернер ережесі» деп белгілі. Ережелер ұзақ мерзімді талдаудың тым болжамдық және тиімсіз болуына байланысты қысқа мерзімге бағытталған. Ареда-Тернер ережесіне сәйкес, орташа күтілетін айнымалы шығындар (AVC) деңгейінде немесе одан жоғары бағалар заңды деп саналады, ал AVC-ден төмен бағалар заңсыз және бәсекеге қарсы деп есептеледі. Сот бұл шешімді құнға негізделген талдаумен қатар, басқа факторларды (мысалы, бәсекелестікті жою ниетінің дәлелдері) қарастыру үшін қолдады. Алайда, AKZO ісінде Сот үстемдік құрайтын фирма бағаны AVC-ден төмен белгілесе, онда бұл бағалаудың бәсекелестерді жою мақсатымен жасалған қастандық екені болжанатынын, ал пайданы барынша арттыру емес, зиян келтіру мақсатында жасалғанын көрсетті. AKZO тесті Tetra Pak II және France Télécom істерінде расталды. Post Danmark I ісінде Сот AKZO-ны дамыта отырып, егер үстемдік құрайтын фирманың бәсекелестікті жою ниетінің дәлелі болмаса, орташа қосымша шығындардан жоғары, бірақ жалпы орташа шығындардан (ATC) төмен бағалар Еуропалық Одақтың жұмыс істеу шартының (TFEU) 102-бабы бойынша қастандық деп танылмайды деді.

Ұзақ мерзімді шығындарға негізделген ереже

Познердің ұзақ мерзімді шығындарға негізделген ережесі, жыртқыштық әрекетті анықтауда ұзақ мерзімді шекті шығындардың қысқа мерзімді шығындарға қарағанда сенімдірек өлшем екенін болжайды. Бұл себебі, қысқа мерзімді шекті шығынмен баға белгілейтін жыртқыш, қысқа мерзімде бірдей шығындарды көтере алмайтын бәсекелестерді жоюға қабілетті. Жыртқыштық әрекетті анықтау үшін Познер фирманың балансындағы орташа шығындарды, компанияның есеп кітаптарына негізделген толық орташа шығындармен салыстыратын тест ұсынды. Бұл тесттің алғышарттары, ниеттілік және қорғаныс шаралары болады. Алғышарт ретінде Познер талапкерден нарықта жыртқыштық баға белгілеудің мүмкіндігі алдын ала болғанын дәлелдеуді талап етеді. Познер көрсеткіштер ретінде, мысалы, жыртқыш түрлі нарықтарда жұмыс істейді, ал олжасы аз нарықтарда, шоғырланған нарықтарда, жаңа кірудің қиындығы, шектеулі маржалық фирмалар, біртекті өнімдер және көптеген сатып алушылар сияқты факторларды келтіреді. Познер фирмаға сұраныс пен ұсыныстағы өзгерістерге байланысты қорғануға рұқсат береді, бұл жауап беруші фирмаға өнімдерін қысқа мерзімді шекті құнмен бағалауға мүмкіндік береді. Еуропалық комиссияның "Үстемдік құқығын пайдаланатын компаниялардың құқықбұзушылық әрекеттеріне қатысты 82-бапты қолдануда Комиссияның басымдықтары туралы нұсқаулығында" көрсетілгендей, егер үстемдік құқығын иеленген компания өзінің орташа алдын ала шығындарын немесе ұзақ мерзімді орташа қосымша шығындарын жаппаса, бұл компанияның қысқа мерзімде шығынға ұшырап, нарықтан тиімді бәсекелестерді ығыстыруға тырысып жатқанын білдіреді. Бұл нұсқаулық Еуропалық Одақ соттарын міндеттейтін құжат емес, бірақ болашақ шешімдерге әсер ете алатын маңызды құжат болып табылады.

Тауардың сатылуынан кейінгі бағаның өсуін реттейтін ережелер

Уильям Баумол хищніктік баға белгілеуді анықтау үшін шығынға негізделген сынақтарға толық тәуелділіктен аулақ болуға бағытталған ұзақ мерзімді ережені ұсынды. Баумол ережесі жаңа қатысушының нарықтан шығуынан кейін жасалған кез келген баға төмендетуді бес жыл бойы сақтауды талап етеді (яғни, егер үстем фирма жаңа қатысушыны ығыстыру үшін бағасын төмендетсе, онда ол бес жыл бойы бағаны көтеруден тиылады). Бұл ереже фирманың хищніктік баға белгілеуге түсуге ынтасын айтарлықтай азайтады, өйткені хищніктік фирма бес жылдық кезең ішінде бәсекеге қарсы әрекеттерінен (монополиялық пайдадан) пайда көре алмайды. Баумол ұсынған ереже абсолютті емес, алайда, егер бағаның өсуі фирманың шығындарындағы немесе нарықтағы сұраныстағы нақты өзгерістермен негізделсе, ол хищніктік фирмаға шығудан кейінгі бағасын көтеруге белгілі бір мүмкіндік береді.

Саланы ерекшелейтін ережелер

Красуэлл және Фратрик бөлшек сауда саласындағы баға соғысын анықтау үшін заң стандартының қажеті жоқ екенін және мұның монополияға қарсы заңнаманы бұзуға жатпауы керектігін айтады. Олардың басты дәлелі – баға соғысы әдетте ұзақ мерзімді пайда табу үшін кіруге күшті кедергілерді талап етеді, бірақ бұл азық-түлік саудасында жоқ. Қаржылық тұрғыдан арзан дүкендер нарыққа енген кезде, супермаркеттер көбінесе осы бәсекені жою үшін немесе олардың кеңеюін тоқтату үшін бағаларын төмендетеді. Дегенмен, Красуэлл және Фратрик бұл баға соғысы емес, керісінше, қалыпты бәсекелестік үшін қажетті, бәсекелестікке қарсы емес баға төмендету болуы мүмкін деп санайды.

Ресей Федерациясы

"Бәсекелестікті қорғау туралы" № 135 ФЗ Федералды заңының (ФЛПК) 10-бабы (орыс: ст. 10, Федерального закона от 26.07.2006 N 135 ФЗ "О защите конкуренции") экономикалық ұйымдардың бір жақты әрекеттерін қарастырады, оның ішінде үстемдік жағдайын теріс пайдалануға тыйым салады. Бұл бапта көрсетілгендей, мұндай теріс пайдалануға "қаржы ұйымының қаржы қызметтеріне негізсіз жоғары немесе негізсіз төмен баға белгілеуі" жатады. Нарық билігін теріс пайдаланумен байланысты барлық мәселелерді Ресей Федерациясының Монополияға қарсы федералды қызметі (ФАС) шешеді. ФАС монополияға қарсы заңнаманы бұзу туралы барлық күдікті жағдайларды тергейді және нарық қатысушыларының бірі үстемдік жағдайды пайдаланған-пайдаланбағанын анықтайды.

Ұлыбритания

1998 жылғы Бәсекелестік туралы заңның 18(1) тармағы "бір немесе бірнеше кәсіпорынның үстемдік жағдайын злоупотребленуіне тыйым салады, егер ол Ұлыбритания аумағындағы саудаға әсер етуі мүмкін болса". Бұл әдетте "II тарау тыйымы" деп аталады. Бұл тармақ Еуропалық Одақтың жұмыс істеуі туралы шарттың 102-бабына өте ұқсас, ол Еуроодақтың құзырындағы монополияға қарсы заңнаманы реттейді, бірақ Ұлыбританиядағы саудаға қатысты ережелерден басқа.

Германия

Бәсекелестікті шектеу туралы заңның 19 және 20-баптары үстемдік жағдайды теріс пайдалануға тыйым салады. 19-бап Заңда қарастырылған нарыққа басымдық етуге қабілетті ұйымдардың егжей-тегжейлі тізімін келтіреді. Еуропалық Одақ жөніндегі шарттың 102-бабы да қолданылады, бірақ оның Бәсекелестікті шектеу туралы заңнан кейбір айырмашылықтары бар. Заңның сақталуын Германияның Федералдық Картельдік кеңсесі (ФКК) (немісше: Bundeskartellamt) қамтамасыз етеді. ФКК жоғары федералдық орган болғандықтан, Германияның әрбір федералды жерінде мемлекеттік картельдер де бар. ФКК Экономика және энергетика федералды министрлігінің (немісше: Bundesministerium für Wirtschaft und Energie) қарауында.

Австрия

Еуропалық бәсекелестік құқығының 82-бабы және 2005 жылғы KartG-нің 5-тармағы нарықта үстемдік құрған кәсіпорынға, сондай-ақ бірнеше үстемдік құрған кәсіпорындардан тұратын ұжымға бәсекелестерді қасақана жоюға немесе заңды бәсекелестік емес әдістерді қолдану арқылы олардың нарықтағы үлесін арттыруға тыйым салады. Заңға сәйкес, егер нарықта үстемдік құрған кәсіпорын өз тауарлары мен қызметтерін өндіріс шығындарының орташа айнымалы құнынан (AVC) төмен бағамен ұсынып, жергілікті нарықты бақыласа, онда бұл заң бұзушылық болып есептеледі. Алайда, егер бағалар өндіріс шығындарының орташа толық құнынан (ATC) төмен, бірақ AVC-ден жоғары болса, онда баға төмендету заң бұзушылық деп танылмайды. Бұған қоса, егер нарықты теріс пайдалану жеткізушілер мен клиенттерге емес, бәсекелестерге бағытталған болса, Австрия заңнамасы § 1UWG ережелерін (егер бәсекелестік қатынас болса, 2005 жылғы KartG-нің 5-тармағымен байланыста) қарастырады. Сонымен қатар, §1UWG бойынша, баға төмендету бәсекелестерге зиян келтіру мақсатында жасалған жағдайда, үстемдік құрған компания залалға ұшырамаса да, әділ емес деп танылуы мүмкін. Сонымен қатар, егер үстемдік құрған фирма нарықтан жеткілікті мөлшерде бәсекелестерді ығыстырып, бағаны анықтауға жететіндей нарық үлесіне қол жеткізсе, онда § 1 UWG бойынша баға төмендету ақылға сыймайтын болып танылуы мүмкін.

Дания

Бәсекелестік туралы заңның (БТЗ) §6, 1-тармағына сәйкес, бәсекелестікке қарсы келісімдер жасауға тыйым салынады. БТЗ §6, ЕО шартының 81-бабының 1-тармағына сәйкес келеді және бағаны төмендету арқылы бәсекелестікті жоятын әрекеттерге тыйым салады.

Грекия

Жалпы, антитрұст заңының 1-бабының (1) тармағы (I. 703/1977) Грекия нарығында бәсекелестікті болдырмауға, шектеуге немесе бұрмалауға ұмтылатын кәсіпорындар арасындағы барлық келісімдерге, кәсіпорындар бірлестіктерінің шешімдеріне және үйлесімді іс-қимылдарға тыйым салады. Атап айтқанда, I 703/77 Заңының 2-бабының (1) тармағы Грекия аумағында баға төмендету арқылы бәсекелестікті жоятын әрекеттерге тыйым салады.

Швеция

Еуропалық Одақ жөніндегі шарттың 101-бабы және Швецияның Бәсекелестік заңының (KL) 6-тармағына сәйкес, кәсіпорындар арасындағы бәсекелестікті болдырмау, бұрмалау немесе шектеу мақсатындағы келісімдер Швецияда қатаң түрде тыйым салынған. Бәсекелестер арасындағы бағаны белгілеу туралы келісімдер (мұнда бәсекелестер бағаны келісілген деңгейде белгілеуге келіседі) бәсекелестіктің "қатаң" шектеуі болып саналады және тыйым салынған. Бұл бәсекелестер арасындағы баға туралы басқа да келісімдерді қамтымайды. Сондықтан, мұндай келісімдер «ақылға қонымды» қағидасы бойынша бағаланып, егер маңызды бәсекеге қарсы әсерлер анықталмаса, рұқсат етуге болады.

Бағаның талапқа сай болуының мысалдары

AKZO компаниясы Комиссияға қарсы істе органикалық пероксидтер нарығындағы үстемдік жағдайын теріс пайдаланғандығы үшін 10 млн. евро айыппұл төледі, осы үшін ол бағаларын шығынға дейін төмендетіп, ағылшын фирмасы ECS-тің полимер нарығында бәсекелесуіне кедергі келтірді. Tetra Pak компаниясы Комиссияға қарсы істе үстемдік жағдайын пайдаланып, асептикалық емес картонның бағасын төмендеткені үшін 75 млн. евро айыппұл салынды. Wanadoo Interactive ісінде France Télécom-ның еншілес компаниясы Wanadoo Interactive-ке 10,35 млн. евро айыппұл салынды. AKZO негізінде жоғары жылдамдықты кең жолақты интернет-қызметтері 2001 жылдың тамызына дейін AVC-ден төмен бағамен, ал кейіннен AVC-ге жуық, бірақ ATC-ден төмен бағамен ұсынылды. ACCC v Cabcharge Australia Ltd ісінде Cabcharge таксиметрлерді өзіндік құнынан төмен және тариф кестесін жаңартуды тегін ұсынған арқылы баға соғысына қатысқандығы үшін 3 миллион доллар айыппұл төледі. Бұл 1974 жылғы «Сауда практикасы туралы» Заңның 46(1) бабын бұзды. MCX v NSE ісінде NSE валюталық туындылар сегментіндегі үстемдік жағдайын теріс пайдаланып, транзакциялар мен қабылдау алымдарын алып тастады, осылайша MCX-тің нарықта бәсекелесуіне кедергі келтірді. Бұл 2002 жылғы Бәсекелестік туралы заңның 4-бөлімін бұзды және 55,5 крор рупи айыппұлға әкелді. AP агенттігінің хабарлауынша, Миннесота штатындағы заң Walmart компаниясын бір айлық рецепт бойынша контрацептивті таблетка Tri Sprintec бағасын 9,00 доллардан 26,88 долларға дейін көтеруге мәжбүр етті. New York Times газетінің хабарлауынша, Германия үкіметі Walmart компаниясына бағаны көтеруді бұйырды. International Herald Tribune газетінің хабарлауынша, француз үкіметі Amazon.com компаниясына клиенттеріне тегін жеткізуді тоқтатуды бұйырды, өйткені бұл француздық баға соғысы заңдарын бұзды. Amazon бұл бұйрықты орындамағаннан кейін, үкімет оларға күніне 1000 евро айыппұл салды. Amazon тегін жеткізу саясатын тоқтатудың орнына айыппұл төлеуді жалғастырды. Тегін жеткізуге тыйым салатын заң қабылданғаннан кейін Amazon жеткізу үшін бір центтен бастап ақы алуды бастады. Дарлингтон автобус соғысында Stagecoach Group қарсыласы Darlington Corporation Transport компаниясын банкротқа дейін жеткізу үшін тегін автобуспен тасымалдау ұсынды. Кейбіреулер Amazon компаниясын Quidsi сияқты бәсекелестерді төмен бағамен сатып алуға тырысқаннан кейін, олардың қаржылық жағдайы нашарлағанда оларды арзан бағамен сатып алуда айыптайды. Laker Airways компаниясының негізін қалаушы сэр Фредди Лейкер IATA мүшелері British Airways, BCal, Pan Am, TWA, Lufthansa, Air France, Swissair, KLM, SAS, Sabena, Alitalia және UTA авиакомпанияларын баға соғысы арқылы оның әуе компаниясын банкротқа дейін жеткізуге сөз байласты деп сотқа шақырды. Олар соттан тыс 50 миллион АҚШ долларына келісті, кейіннен British Airways қосымша 35 миллион доллар төлеуге келісті. British Airways сонымен қатар сэр Фреддимен жеке 8 миллион фунт стерлингке соттан тыс келісімге келді.

In AKZO v Commission, AKZO were fined €10 million for abusing its dominant position in the organic peroxides market by reducing its prices to loss making levels, preventing English firm 'ECS' from competing on the polymer market. In Tetra Pak v Commission, Tetra Pak were fined €75 million for abusing its dominant position by reducing prices of non asceptic cartons. In Wanadoo Interactive, a €10.35 million fine was imposed on France Télécom's subsidiary, Wanadoo Interactive. Based on AKZO, high speed residential broadband internet services were priced at levels below AVC until August 2001, and later at around AVC but below ATC. In ACCC v Cabcharge Australia Ltd, Cabcharge were fined $3 million for engaging in predatory pricing conduct by supplying taxi meters that were below cost and fare schedule updates at no charge. This breached section 46(1) of the Trade Practices Act 1974. In MCX v NSE, the NSE abused its dominant position in the currency derivatives segment by waiving transaction and admission fees, thus preventing MCX from competing in the market. This breached section 4 of the Competition Act, 2002 and amounted to a Rs 55.5 crore penalty. According to an AP article a law in Minnesota forced Walmart to increase its price for a one month supply of the prescription birth control pill Tri Sprintec from $9.00 to $26.88. According to a New York Times article the German government ordered Walmart to increase its prices. According to an International Herald Tribune article, the French government ordered amazon. com to stop offering free shipping to its customers because it violated French predatory pricing laws. After Amazon refused to obey the order, the government proceeded to fine them €1,000 per day. Amazon continued to pay the fines instead of ending its policy of offering free shipping. After a law was created explicitly banning free shipping, Amazon started charging one cent for delivery. In the Darlington Bus War, Stagecoach Group offered free bus rides to put the rival Darlington Corporation Transport out of business.<span style="visibility:hidden">
Some have accused Amazon of using predatory pricing to undercut competitors such as Quidsi before offering to buy them out at low cost once their financial future had become bleak. Sir Freddie Laker, founder of Laker Airways, sued IATA member airlines British Airways, BCal, Pan Am, TWA, Lufthansa, Air France, Swissair, KLM, SAS, Sabena, Alitalia and UTA for conspiracy to put his airline out of business by predatory pricing. They settled out of court for US$50 million, with British Airways later agreeing to contribute a further $35 million. British Airways also reached a separate out of court agreement with Sir Freddie personally for £8 million.

Пайдаланылған әдебиеттер

Ареда, Филипп; Тернер, Дональд (1975). Шерман заңының 2-тарауына сәйкес, бағаны төмендету және оған байланысты амалдар. Гарвард құқық журналы. 88: 697–733 – JSTOR арқылы. Борк, Роберт (1993). Монополияға қарсы парадокс: Өзіне қарсы саясат. Simon & Schuster. Еуропалық комиссиясының "Келісім шартының 82-бабын шектеуші бұзушылықтарға қолдану туралы" талқылау қағазы. Брюссель: Еуропалық комиссия. 2005 жыл. 2020 жылдың 22 сәуірінде алынды. Екатерина Русева (2010). ЕО бәсекелестік құқығындағы шектеуші бұзушылықтарды қайта қарастыру. Hart Publishing. Басымдық ие кәсіпорындардың басымдықсыз әрекеттеріне ЕО шартының 82-бабын қолдануда Комиссияның орындалу басымдықтары туралы нұсқаулық. Еуропалық комиссия. 2009 жылғы 24 ақпан. 2020 жылдың 22 сәуірінде алынды. Джонс, Элисон; Суфрин, Бренда; Данн, Ниам (2019). Jones & Sufrin компаниясының "ЕО бәсекелестік құқығы: мәтін, істер және материалдар". Оксфорд университетінің баспасы. Уиш, Ричард; Бейли, Дэвид (2018). Бәсекелестік құқығы. Оксфорд университетінің баспасы. Бағаны төмендету. ЭЫДҰ. 1989 жыл. 2020 жылдың 22 сәуірінде алынды.