Кіріспе

Солтүстік Ютландия аралы (Nørrejyske Ø), Vendsyssel Thy немесе Лимфьордтың солтүстігіндегі Ютландия (Jylland nord for Limfjorden) – Дания мен Ютландияның ең солтүстік бөлігі. Көбінесе Вендиссель, Ханхерред және Тидің үш дәстүрлі аудандары аталады. Бұл аймақ уақыт-уақыт аралға айналып, қазіргі заманда 1825 жылдың ақпан айындағы дауылға дейін сумен қоршалмаған. Осы дауыл аймақты Ютландияның қалған бөлігінен бөліп, Солтүстік теңіз бен Лимфьордтың батыс жағын сумен байланыстырды. Сондықтан, дәстүрлі түрде ол жеке арал емес, Ютландияның бір бөлігі саналады. Аумағы бойынша Гренландияны есептемегенде, Даниядағы екінші үлкен арал болып табылады және 2020 жылғы 1 қаңтардағы мәлімет бойынша 294 424 тұрғыны бар. 1981 жылы аралда 309 834 адам тұрған. Даниялықтар көбінесе аймақты тұтас қарастырмай, үш құрамдас ауданға немесе Солтүстік Ютландияға (оның құрамына Лимфьордтың оңтүстігіндегі аймақ та кіреді) сілтеме жасайды. Сондай-ақ, nordenfjords және søndenfjords деген атаулар жиі қолданылады, олар тиісінше фьордтың солтүстігі мен оңтүстігін білдіреді. Бұл атаулардың бәрі арнайы жасалған, себебі аралдың дәстүрлі атауы жоқ. Арал материкке алты тұрақты көлік арқылы байланысқан (төрт автомобиль көпірі, бір автомобиль туннелі және бір теміржол көпірі). Сонымен қатар, екі автомобиль паромдық қатынас бар.

Тарих

Аггер Тангедің тар құмдық тумолосы шамамен 1200 және 1825 жылдар аралығында Солтүстік Ютландия аралын Ютландия түбегімен байланыстырды. 1825 жылғы 3 ақпанда болған дауыл салдарынан Солтүстік теңізі Аггер Тангеден өтіп, оны материктік Ютландиядан бөліп, Аггер арнасын құрды, осының нәтижесінде аймақ қайтадан аралға айналды. Қазіргі кездегі бөлініс – Тиборён каналы, ол 1862 жылы оңтүстікке қарай болған су тасқынынан пайда болды. Алғашқы Аггер арнасы 1877 жылы құммен толып қалды. Syssel – орта ғасырлық әкімшілік бөлініс, Даниядағы ең көне әкімшілік бірлік түрі саналады және орта ғасырға дейін бар болған. Солтүстік Ютландия аралының жері екіге бөлінген: Тиссель (оның ішінде Ханхерред) және Вендиссель.