Кіріспе

Ирландиядағы Дун-Лаогеир-Ратдаун округі – Ирландиядағы округ. Ол Ленстер провинциясында және Шығыс және Мидленд аймағында орналасқан. 1994 жылы таратылған Дублин округінің үш мұрагер округінің бірі. Ол бұрынғы Дун-Лаогеир қаласы және Ратдаун барониясының атымен аталған. Дун-Лаогеир-Ратдаун округтік кеңесі – округтің жергілікті билігі. 2022 жылғы халық санауы бойынша округтің халқы 233 860 адамды құрады. Қала 1548 жылдан бері Дублин округінен бөлек басқарылып келеді. 1991 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңына сәйкес, Дублин округтік кеңесінде сайлау округі үшін "аймақтық комитет" құрылды.

1994 жылдың 1 қаңтарында Дублин округі мен Дун-Лаогеир қаласы таратылып, үш сайлау округі тиісінше Дун-Лаогеир-Ратдаун, Фингал және Оңтүстік Дублин округтеріне айналды. Дун-Лаогеир-Ратдаун округі бұрынғы Дун-Лаогеир қаласы және бұрынғы Дублин округінің оңтүстік-шығыс бөлігін қамтиды. Сонымен қатар, бұрынғы Диансграйндж бірлескен жерлеу кеңесінің өкілеттіктері жаңа билікке біріктірілді. 2002 жылдан бастап Ирландиядағы барлық "әкімшілік округтер" "округтер" деп қайта аталды. Бұл үш округ Дублин қаласымен бірге дәстүрлі Дублин округін құрайды.

Атау беру

Жағалаудағы қала Дун-Лаогер (1821 жылға дейін Дунлири, 1920 жылға дейін Кингстаун деп аталды) 1930 жылы құрылған Дун-Лаогердің үлкен ауданына өз атын берді. Ратдаун – Дублин графтығының оңтүстік-шығысындағы барондық округ, оның аты Ратдаун қамалынан алынған. 1606 жылы Дублин графтығынан оңтүстікке қарай Уиклоу графтығы құрылғанда, Ратдаунның жартысы Уиклоуға, соның ішінде қазір қираған Ратдаун қамалы да көшірілді. 1840 жылдардан бастап Ратдаунның кедейлер одағы (PLU) Уиклоу барониясының барлық бөлігін және Дублин барониясының көп бөлігін, Апперкростың бір бөлігін қамтыды. ПЛУ-ның Дублин және Уиклоу бөлімдерінен 1898 жылғы Жергілікті өкімет (Ирландия) заңымен сәйкесінше Ратдаун №1 және Ратдаун №2 ауылдық округтері құрылды, олар 1930 және 1925 жылдары таратылды. Ратдаун ЖБО 1960 жылға дейін Ратдаун мемлекеттік көмек көрсету ауданы ретінде сақталды. Дун-Лаогер және Ратдаун 1947 жылғы Сайлау (өзгерту) заңымен бұрынғы Ратдаун №1 ауылдық округімен шектесетін Дáil округі болды. 1985 жылы құрылған сайлау округіне «Дун-Лаогер – Ратдаун» деген атау берілді. Әкімшілік округ ретінде құрылғанға дейін «Дун-Лаогер – Ратдаун» атауын сақтап қалу туралы шешім қабылдамас бұрын, балама атаулар қарастырылды. 1993 жылғы Жергілікті өкімет (Дублин) заңы оны ағылшын тілінде «Dun Laoghaire–Rathdown» деп атады, «Dun» сөзіндегі жіті акцентті және Dún Laoghaire–Ráth an Dúin атауындағы «u» әрпіндегі síneadh fada белгісін алып тастады. Содан бері жер атауларын өзгерту бойынша стандартты ережелер қолданылады, бұл кеңесшілердің шешімі емес, сайлаушылардың тікелей дауысын (плебисцит) қажет етеді. 2001 жылғы Жергілікті өкімет заңындағы (және 2014 жылғы Жергілікті өкімет реформасы заңымен толықтырылған) округтер тізімінде ағылшын тілінде «Dun Laoghaire–Rathdown» деп жазылуы, síneadh fada белгісіз, қолданылады. Алайда, Ирландияның жер атаулары дерекқорында және 2003 жылғы Ресми тілдер заңына сәйкес министрлік бұйрығында округтің ағылшын тіліндегі атауы «Dún Laoghaire–Rathdown» болып табылады.

Жергілікті билік және саясат

Dún Laoghaire–Rathdown County Council – округтің жергілікті әкімшілік органы. Округта барлығы 40 кеңесші сайлайтын алты жергілікті сайлау округі (LEA) бар: Блэкрок (6), Дандрум (7), Дун Лаухейр (7), Гленкуллен–Сэндифорд (7), Киллини–Шенкилл (7) және Стиллорган (6). Dáil Éireann-ға сайлауда округ Dún Laoghaire (4 депутат) және Dublin Rathdown (3 депутат) парламенттік округтері арасында бөлінеді, бұл бөлініс көбінесе N11 тас жолы бойымен өтеді. Аталған округтерде қазіргі таңда үш Fine Gael депутаты, екі Жасыл партия депутаты, бір Fianna Fáil депутаты және бір People Before Profit–Solidarity депутаты өкілдік етеді. Еуропалық парламент сайлауында округ 4 орындық Дублин округінің құрамына кіреді.

Ауданның жарғысы

Округтік кеңестің таңбасының ұраны "Ó Chuan go Sliabh" деп жазылған, бұл ирланд тілінде "Жағалаудан тауға дейін" деген мағынаны білдіреді. Таңбадағы тәж – 5 ғасырдағы Ирландияның легендарлық Жоғары патшасы Лóегаир мак Нейлдің және "Дун Лаогейр" атауының негізін қалаушы Лаогейрдің тәжі.

Көлік

Дублин аймағының жылдам транзит (DART) жүйесі округтің шығыс жағалауымен өтеді және Дублин қаласының орталығымен солтүстікке, сондай-ақ Iarnród Éireann темір жол желісінің солтүстік және оңтүстік нүктелеріне, қалааралық және қала маңындағы пойыздармен байланысады. Луас Green Line округтің орталығы арқылы өтеді. Dún Laoghaire-де орташа өлшемді порт бар, бұрын Солтүстік Уэльстегі Холихедке қатынайтын, бірақ қазір тоқтатылған паром қатынасы болған; бұл Ұлыбританиядан Ирландия теңізі арқылы саяхаттайтын туристер үшін танымал бағыт болды. Бұл қызмет 2014 жылдың қыркүйегінде мерзімсіз тоқтатылды.