Кіріспе

Бір нарықтағы меншік форматтар арасындағы бәсеке

Формат соғысы – бір-бірімен үйлесімсіз, бірақ ұқсас техникалық стандарттардың бірдей нарық үшін бәсекелесуі, мысалы, дерек сақтау құрылғылары және электрондық медиа үшін жазу форматтары. Ол көбінесе технологияны әзірлеушілердің контент жариялаушыларға саяси және қаржылық ықпалымен сипатталады. Дамытушы компаниялар өз пайдасына ашық, өзара әрекеттесетін өнеркәсіптік техникалық стандарттарға қарсылық көрсетсе немесе олардан жаңылса, формат соғысына қатысқан деп есептелуі мүмкін. Формат соғысының пайда болуын әрбір сатушы екі жақты нарықтағы өзара байланысқан желілік эффекттерді пайдалануға тырысуымен түсіндіруге болады. Сондай-ақ, формат соғысын тоқтатуға бағытталған әлеуметтік күш те бар: бірі де-факто стандарт ретінде жеңіске жеткенде, ол форматты пайдаланушылар үшін координация мәселесін шешеді.

19 ғасыр

Рельстік өлшегіш. Ұлыбританиядағы "Гейдж соғысы" кең рельстік өлшемді қолданған Ұлы Батыс темір жолын, стандартты рельстік өлшемді қолданған басқа теміржол компанияларына қарсы қойды. Ақырында стандартты өлшем басым болды. Сол сияқты, АҚШ-та стандартты және "орыс" рельстік өлшемі бойынша салынған теміржолдар арасында үйлесімсіздік болды. Теміржол құрылысының бастапқы кезеңінде стандартты өлшем АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы көптеген аймақтарда қабылданды, ал кейіннен "орыс" деп аталған кең өлшем оңтүстік штаттарының көпшілігінде басымдыққа ие болды. 1886 жылы оңтүстік теміржолдары барлық жолдарда рельстік өлшемді үйлестіруге келісті. 1886 жылдың маусымына қарай Солтүстік Америкадағы барлық ірі теміржолдар бірдей рельстік өлшемді пайдаланды. Тұрақты ток пен айнымалы ток: 1880-ші жылдары электр жарығы кеңінен тарады, ірі пайдалы және өндіріс компаниялары оны қамтамасыз етті. Жүйелер бастапқыда төмен кернеулі тұрақты токпен (DC) және айнымалы токпен (AC) жұмыс істеді, ішкі жарықтандыру үшін DC, ал сыртқы жарықтандыру үшін жоғары кернеулі DC және AC қолданылды. 1880-ші жылдардың ортасында айнымалы ток трансформаторының ойлап табылуымен, айнымалы ток ұзақ қашықтыққа беру үшін кернеуді жоғарылатуға және тұтынушыға жеткізу үшін қайта төмендетуге мүмкіндік берді, бұл оны әлдеқайда тиімді тарату стандарты етті, ол қазір ішкі жарықтандыру нарығында DC-мен тікелей бәсекелеседі. АҚШ-та Томас Эдисонның "Эдисон электрлік жарық компаниясы" өзінің патенттік бақыланатын DC нарығын қорғау үшін жоғары кернеулі AC-дің қауіптілігі туралы халықтың қорқынышын пайдалануға тырысты, олардың негізгі AC бәсекелесі Джордж Вестингхаус пен оның "Вестингхаус электрлік компаниясын" қауіпсіз емес жүйе жеткізушісі ретінде көрсетті. Бұл қаржылық және насихаттық бәсекелестік "Токтар соғысы" деп аталды, тіпті айнымалы ток электр орындығының атқару құрылғысы үшін де насихатталды. Экономикалық берілісі артықшылығы бар AC, DC-ді ығыстырып шығарды. Музыкалық қораптар: Бірнеше өндірушілер алмастырылатын болат дискілерді пайдаланатын музыкалық қораптарды ұсынды, олар әуенді сақтады. Басты ойыншылар – "Полифон", "Симфонион" (Еуропада) және "Реджина" (АҚШ-та) болды. Әр өндіруші өз дискісінің өлшемін қолданды (ол сатып алынған нақты модельге байланысты өзгерді). Бұл сатып алушы музыкалық қорапшасын сатып алғаннан кейін, музыкалық дискілерді сол өндірушіден алуға мәжбүр болды.

1900-жылдар

Ойыншы пианинолар: 20 ғасырдағы және одан кейінгі көптеген ойын-сауық құралдарынан өзгеше, ойыншы пианиноларға арналған қағаз рулондарымен жазылатын музыка форматтары арасындағы соғыс 1908 жылы Нью-Йорк штатының Буффало қаласында өткен Буффало конвенциясында индустрия жетекшілері ортақ форматқа келісіп, болдырмалды. Келісілген формат рулонның белгілі бір енімен болды. Бұл кез келген музыка рулонын кез келген ойыншы пианинода, оның өндірушісіне қарамастан ойнатуға мүмкіндік берді. Музыка ойналғанда қағаз жоғарғы рулондан төменгі рулонға оралады, яғни рулонға басылған мәтін немесе ән сөздері төменнен жоғарыға қарай оқылады.

1910-шы жылдар

Алғашқы дыбыс жазу форматтары: цилиндрлік жазбалар мен дискілік жазбалар. 1877 жылы Томас Эдисон алдын ала ойылып жасалған цилиндрге оралған қалайы фольганы пайдаланып, дыбысты жазу және көшіруді ойлап тапты, ал 1888 жылы ол «Эдисон цилиндрін» стандартты жазба форматы ретінде енгізді. 1890 жылдары Эмиль Берлинер дискілік пластинкалар мен ойнатқыштарды сатуға кірісті. 1890 жылдардың соңына қарай цилиндрлер мен дискілер бәсекелесе бастады. Цилиндрлерді өндіруге қымбат түсті және балауызтың өте жұқа болуына байланысты сындырып алу оңай болды, бірақ көптеген цилиндрлік ойнатқыштар жазба жасауға мүмкіндік берді. Дискілер аз орын алып, арзан әрі берік болды, бірақ олардың тұрақты бұрыштық жылдамдықпен (CAV) айналуына байланысты дыбыс сапасы сыртқы жиегінен орталыққа қарай айтарлықтай өзгерді; ал дискілік пластинкалар жазба жасауға жарамды болмады.

1920-шы жылдар

Граммофондық жазбалар пішімі: көлденең және тік "тау мен аңғар" ойықты кесу. Эдисон 1912 жылы "Diamond Disc" (темір ине орнына алмас стилюсімен ойнатылатын) жазбасын ұсынғанда, ол "тау мен аңғар" әдісімен кесілді, яғни ойығы тік ось бойымен өзгертілді, бұрынғы барлық цилиндрлерде болғандай – басқа өндірушілердің дискілерінен айырмашылығы, олар көлденең кесілді, яғни ойықтарының тереңдігі тұрақты болды және көлденең ось бойымен өзгертілді. Көлденең кесілген дискілерді ойнатуға арналған аппараттар тік кесілген дискілерді, ал тік кесілген дискілерді ойнатуға арналған аппараттар көлденең кесілген дискілерді ойната алмады. Pathé Records та дискілері үшін "тау мен аңғар" форматын қабылдады, ол алғаш рет 1906 жылы шығарылды, бірақ олар өте кең, беткей ойықты қолданды, оны кішкентай сапфир шармен ойнатты, бұл Эдисон өнімдерімен үйлеспеді. 1929 жылы Томас Эдисон дискілер мен цилиндрлерді өндіруді тоқтатып, жазба индустриясынан шықты. Pathé 1920 жылдары көлденең форматқа көшуге кірісіп, 1932 жылы тік форматтан толығымен бас тартты. 1920 жылдардың екінші жартысында 78 айналым/минут стандарты орнатылғанша, барлық дискілік жазбалар үшін стандартты жылдамдық болған жоқ, бірақ көптеген дискілердің жылдамдығын кең ауқымда реттеуге болатындықтан, бұл шын мәнінде формат соғысына ұласпады. Кейбір Berliner Gramophone дискілері шамамен 60 айналым/минут жылдамдығымен ойнатылды. Pathé-тің диаметрі 50 см (шамамен 20 дюйм) болатын ең үлкен дискілерінің кейбіреулері 120 айналым/минут жылдамдығымен ойнатылды. "Diamond Disc" дискілері 80 айналым/минут жылдамдығымен ойнатылды. Олардан басқа, 70-ші жылдардың ортасында орташа жылдамдықтар жиірек кездесетін. Сонымен қатар, әртүрлі брендтер арасында 72-ден 96 айналым/минутқа дейінгі әртүрлі жылдамдықтарды қолданатын бірнеше шағын "формат соғыстары" болды, сондай-ақ ине немесе стилустың радиусы да әртүрлі болды – қазіргі радиус ине немесе стилус – бұл шартты келісім, өйткені ешбір компания бұл өлшемді нақты қолданған жоқ. Ең көп таралған өлшемдер: , Columbia және , HMV/Victor қолданған.

1930 жылдар

240 жолды телехабарлар 405 жолды телехабарлардан өзгешелігі. 1936 жылы BBC телеарнасы Солтүстік Лондонның Александра сарайынан телехабар таратуды бастады. Олар екі түрлі теледидар стандартын қолданып, апта сайын алмастырып хабар таратты. 240 жолды Байрд жүйесі механикалық сканерлеу аппаратын пайдаланып таратылды. Ал қалған апталарда EMI Marconi 405 жолды, толық электрондық камералар арқылы өзара байланыстырып таратылды. Алғашқы теледидарлар екі жүйені де қолдауға міндетті болды, бұл оларды күрделендірді. BBC-нің ниеті екі жүйені қатар жүргізіп, алты айлық сынақтан кейін қайсысын қабылдау керектігін анықтау болды. BBC тез арада толық электрондық EMI жүйесінің сурет сапасы жақсырақ және экрандағы жыпылықтану азырақ екенін, ал камера жабдықтары көшпелі және тасымалдауға ыңғайлы екенін анықтады (Байрдтың аралық кинокамераларын студия еденіне бекіту қажет болды, себебі оларға сумен жабдықтау және дренаж қажет еді). Байрд студиясы өртенгеннен кейін көптеген жабдықтарын жоғалтқан соң, сынақ үш айдан кейін аяқталды.

1940 жылдар

Винил пластинкалары: Columbia Records компаниясының 33⅓ айналымдық микрожазбалы пластинкасы (1948 жылы енгізілген) және RCA Victor компаниясының 45 айналымдық пластинкасы, 1949 жылдан бастап (екіншісінің енгізілуінен) шамамен 1951 жылға дейін. Бұл талас аяқталды, себебі әр формат жеке маркетингтік нишаны тапты (LP классикалық музыка жазбалары үшін, 45 – поп «синглдер» нарығы үшін), сондай-ақ көптеген жаңа дискі ойнатқыштар екі форматты да ойната алды. Ұлттық теледидар жүйесі комитеті (NTSC) бастапқы 441 сканерлік желілі RCA жүйесі мен DuMont Television Network және Philco компаниялары жасаған жүйелер арасындағы формат үйлесімсіздігін шешу үшін құрылды. 1941 жылдың наурыз айында комитет қазір NTSC деп белгілі болған жоспарды жариялады, ол АҚШ-та және АҚШ-тың ықпалындағы көптеген елдерде 2009 жылдың 12 маусымында ATSC стандартын ресми қабылдағанша телесигналдар стандарты болып табылды.

1950 жылдар

Ұлттық теледидар жүйесі комитеті (NTSC) 1950 жылдың қаңтарында түстік хабар таратуға мүмкіндік беру үшін бастапқы форматын қайта қарау туралы шешім қабылдады. Columbia Broadcasting System ұсынған бәсекелес форматтар болды, олар қолданыстағы NTSC форматымен кері үйлесімді емес еді. 1950 жылдардың басында автомобильдерге 12 вольт электр жүйелері енгізілді, бұл сол кезде танымал болған үлкен қозғалтқыштарды қосу үшін күшті күшейтуге және ток мөлшерін азайтуға бағытталған шара болды. Алты вольт жүйелері бұрын кең таралғандықтан әлі де қолданыста болды. Дегенмен, 12 вольт жүйелері де-факто стандартқа айналды.

1960 жылдар

Портативті аудио форматтары: 8 тректік және 4 тректік картридждер, Compact Cassette-пен, ал Grundig компаниясы ұсынған, аз танымал DC International кассетасымен салыстырылды. 1970-ші жылдардың ортасына дейін жетістікке ие болғанмен, 8 трек техникалық шектеулерге байланысты жоғалып кетті, оның ішінде аудио сапасының тұрақсыздығы және кері орату мүмкін болмауы. Сол сияқты, Olympus компаниясы жасаған микрокассеталар мен Sony компаниясы жасаған миникассеталар диктанттау және телефон жауап беру автоматтары сияқты төмен аудио сапасы қажетті қолданулар үшін өндірілді. FM радиосының стерео хабар тарату форматтары: Кросби жүйесі және GE/Zenith жүйесі. Кросби жүйесі, GE/Zenith қолданған AM субтасымалдауышының орнына FM субтасымалдауышын пайдаланғандықтан, әсіресе, анық стерео сигналдарды беруде техникалық тұрғыдан жоғары болды. Осы кезеңде жасалған көптеген радиолар пайдаланушыға Кросби немесе GE/Zenith тыңдау режимдерін таңдау мүмкіндігін берді. Дегенмен, Кросби жүйесі дүкен ішіндегі хабар тарату және фонограмма сияқты SCA қызметтерімен үйлесімсіз болды. FM станцияларының иелері 1961 жылы FCC-ге GE/Zenith жүйесін қабылдауға сәтті лобби жасады, ол SCA-ға сәйкес келетін.

1970 жылдар

Түрлі квадрофоникалық кодтау әдістері: CD 4, SQ, QS Matrix және басқалары. Квадрофонияның жоғары құны (және динамиктерді орналастыру қиындықтары), сонымен қатар әртүрлі демодуляторлар мен декодерлерді талап ететін бәсекелес форматтар, квадрофонияның ерте уақытта тоқтауына себеп болды. Бірақ 8 тректік таспа, 8 тректік картридждің Q8 нұсқасының енгізілуінен кейін уақытша жанданды. 1990 жылдары квадрофоникалық дыбыс айналадағы дыбыс ретінде жаңарып келді, бірақ бұл ескі құрылғылармен үйлесімді болмады. JVC VHS, Sony Betamax және Philips Video 2000 арасындағы аналогтық бейне таспа форматтары үшін күрес. Бәсекелестік 1976 жылы басталды және 1980 жылға қарай VHS Солтүстік Америка нарығының 70% құрады. VHS-тің басты артықшылығы – жазу уақытының ұзақтығы. Тұтынушылар үшін VHS бос медиасы көбірек сағаттық материалды сақтауға мүмкіндік берді, демек, ол арзанға түсті. Алғашқы кішкентай форматты бейнежазу құрылғылары – ашық катушкалы 1/2" "көшпелі" EIAJ 1 жазғыштар болды, олардың көпшілігі теледидар хабарларын жазу үшін теледидар тюнерлерімен бірге келді. Бұл құрылғылар тұтынушылар нарығында кеңінен таралмады, бірақ білім беру теледидарларында қолданылып, алғашқы қоғамдық теледидар станцияларының негізгі құралы болды. EIAJ 1 форматының біркелкілігі Sony мен Panasonic арасындағы форматтық соғыстың нәтижесі болды, екеуі де осы нарықты бағыттап, өнімдерін жетілдіруге тырысты. Жапонияның Электрондық өнеркәсіп қауымдастығы (EIAJ) жапондық электроника өнеркәсібінің кейбір форматтық соғыстарға жауабы болды. Сыйымдылық электрондық дискі (CED), лазерлік дискі (LD) және VHD (Видео жоғары тығыздық) – жазбаға жарамсыз бейне дискі форматтары. Бәрі де кеңінен қабылдануға қол жеткізе алмады, бірақ LD жоғары сапалы бейнесі, тарауларды таңдау мүмкіндігі және кең экранды көрсетуін бағалаған үлкен видеофильдер нарығын тапты. Лазерлік дискі DVD пайда болғанға дейін қолжетімді болды. Көптеген тұтынушылар теледидар хабарларын жазу және үй бейнефильмдерін түсіру үшін жазбаға жарамды бейне таспаны артық көрді, соның нәтижесінде VHS шамамен 20 жыл бойы (1982-2002 жылдар аралығында) стандартты бейне форматқа айналды.

1980 жылдар

Үй компьютерлерінде жиі джойстик, принтер немесе деректерді сақтау (таспа немесе дискі) сияқты үйлесімсіз сыртқы құрылғылар болды. Мысалы, егер Commodore 64 пайдаланушысы принтер алғысы келсе, Commodore-ға сәйкес келетін құрылғыны сатып алуы керек еді, әйтпесе принтерді компьютерге қосу мүмкін болмайтын еді. Сол сияқты, дискі форматтары үшінші тараптың бағдарламалық қамтамасыздылығы болмаса, бір-бірімен алмастырылмайтын еді, себебі әр өндіруші (Atari, IBM, Apple және т.б.) өздерінің жеке форматтарын қолданды. Бірте-бірте компьютерлер мен ойын жүйелері джойстиктер мен тышқандар үшін Atari джойстик портына (1980-ші жылдар ішінде), принтерлер үшін параллель портқа (1980-ші жылдардың ортасында), MS DOS жүйесінен туындаған FAT12 форматқа (1990-шы жылдардың ортасында) және т.б. стандарттануға көшті. AM стерео FM-мен салыстырылатын сапаға ие болды, бірақ 1980-ші жылдары АҚШ-та Motorola-ның C QUAM форматы Magnavox, Kahn/Hazeltine және Harris сияқты үш басқа үйлесімсіз форматпен күшті бәсекелестікке түсіп, сәтсіздікке ұшырады. Ол әлі де Жапонияда кеңінен қолданылады және тұтынушылық жабдықтардың жетіспеуіне қарамастан, АҚШ-тағы хабар тарату станцияларында сирек қолданылады. Video8 пен VHS C және кейінірек Hi8 пен S VHS C таспа форматтары (видеокамераны қараңыз). Бұл VHS пен Betamax форматтары арасындағы соғыстың жалғасы, бірақ бұл жағдайда ешбір формат кеңінен қабылданалмады. Video8 жазу уақыты жағынан артықшылыққа ие болды (максимум 4 сағатқа қарсы 2 сағат), бірақ тұтынушылар VHS C-ді де ұнатып, оны өз үйлеріндегі VCR-де оңай ойната алды, сондықтан екі формат та видеокамера нарығын тең бөлісті. 2011 жылға дейін екі форматтың орнын цифрлық жүйелер басты. Деректерді сақтық көшірмелеу үшін қолданылатын Quarter Inch картриджінің бірнеше түрі болды. Микроарна архитектурасы (MCA) және кеңейтілген өнеркәсіптік стандарттық архитектура (EISA). MCA пайда болғанға дейін жеке компьютерлер кейіннен «Өнеркәсіптік стандарттық архитектура» (ISA) деп аталған 16 биттік кеңейту жүйесіне сүйенді. IBM 32 биттік кеңейту жүйесі бар жаңа жеке компьютерлерді ұсынды, оны MCA деп атады. Осы кезде жеке компьютер индустриясының қалған бөлігі қолданыстағы кеңейту жүйесін ISA деп атады. IBM MCA жүйесін қабылдағысы келетін әр өндірушіден айтарлықтай роялти талап етті (көптеп көшірме жасалған түпнұсқалық «PC» үшін жоғалған роялтині өтеу әрекеті, дизайнның «жабдықтан» алынғандығына байланысты бұл міндет жеңілдетілді). IBM-нің бәсекелестері бірлесіп EISA кеңейту жүйесін ұсынды, ол MCA-дан айырмашылығы, қолданыстағы ISA карталарымен толық үйлесімді болды. Ақырында, MCA немесе EISA кеңінен таралмады, оның орнына PCI стандарты қабылданды. Үй компьютерлері үшін дыбыс карталары: Ad Lib vs. Roland MT 32 vs. Sound Blaster.

1990 жылдар

Philips Digital Compact Cassette (DCC) және Sony MiniDisc (MD): екеуі де 1992 жылы таныстырылды. CD R қолжетімділігі шамамен 1996 жылға дейін болмағандықтан, DCC және MD CD сапасында жаздыру мүмкіндігін үй тұтынушыларына жеткізуге бағытталған әрекет болды. Бұрынғы цифрлық жүйе (DAT) жақсырақ цифрлық көшірмелерден қорқушы жазба компанияларының шектеулерінен кәсіби пайдаланумен ғана шектелген. Жауап ретінде Sony MiniDisc форматын ұсынды, ол жазба компанияларының алаңдаушылығын басатын көшірмелерді бақылау жүйесімен жабдықталған. Philips сол уақытта DCC жүйесін ұсынды, көшірмелерді бақылаудың сол жүйесін қолданды. Philips DCC 1996 жылы тоқтатылды, бірақ MD Азия-Тынық мұхит аймағында (мысалы, Жапония, Гонконг, Сингапур және т.б.) сәтті орнықты және бастапқыда Еуропаның кейбір бөліктерінде жақсы нәтижелер көрсетті. Әлемнің басқа бөліктеріндегі тұтынушылар ешқайсысын таңдамады, үй аудио жазу үшін аналогты компакт-кассеталарды таңдады және ақырында қолжетімді CD-R дискілері мен MP3 форматтарына көшті. MiniDisc жүйелерін шығару 2013 жылы тоқтатылды, бірақ Sony бүгінгі күнге дейін Жапонияда бос дискілерді өндіруді жалғастыруда. Rockwell X2 vs K56flex – сол кездегі стандартты 9.6 кбит/с телефондық модемнің жылдамдығын арттыру үшін көптеген компаниялар V.32 Turbo (19.2 кбит/с), TurboPEP (23.0 кбит/с) немесе V. FAST (28.8 кбит/с) сияқты эксклюзивті форматтарды жасады, бәсекелестерден озуға үміттене отырып. X2 және K56flex форматтары 1999 жылы V.90 стандарты әзірленгенге дейін нарықта үстемдік үшін күрестің жалғасы болды. Бірнеше уақыт бойы онлайн-провайдерлер екі технологияға қолдау көрсету үшін екі модем банкін ұстауға мәжбүр болды. (Толық тарих үшін "модем" бөлімін қараңыз.) Орташа сыйымдылығы бар алмалы-салмалы магниттік дискілер, бірнеше үйлесімсіз форматтар, қорғаушы пластикалық қаптаманы қажет ететін бір рет жазылатын оптикалық дискілердің шағын нарығы және бірнеше сәтті, бірақ сондай-ақ үйлесімсіз магниттік оқу-жазу кассеталық дискілер. Iomega Zip форматы 100 және 250 мегабайт сыйымдылығымен, сондай-ақ 750 МБ жүйесімен еңсесін көтерді, бірақ бұл медиа және олардың дискілері тез арада CD-R дискілерімен алмастырылды (алғашқы модельдер дұрыс сәйкестікті қамтамасыз ету және дискіні қорғау үшін кадиді пайдаланды). CD-R кең индустриялық стандарттарды қолдаудың артықшылығына ие (аудио дискілер үшін Red Book CD DA стандарты және тек оқуға арналған деректер үшін Yellow Book CD стандарты), аудио және деректер үшін қолданылатын тек оқуға арналған компакт-дискіге негізделген төмен деңгейдегі жазба форматы бар. Sony "MD Data" дискілерін екі компьютерлік перифериялық құрылғымен: MDH 10 және MDM 111 негізінде "MiniDisc R&D" зерттеулеріне негізделген балама ретінде орнатуға тырысты. Сыртқы шиналық беру протоколдары: IEEE 1394 (FireWire) және USB. Екі стандарттың да кең таралуы көптеген компьютерлерде артық аппараттық адаптерлерді орнатуға, сыртқы жабдықтың қажетсіз нұсқаларын жасауға және т.б. әкелді. FireWire жоғары өнімділік медиа құрылғыларына (мысалы, жоғары сапалы бейнекамералар) және ескі жабдықтарға шектелді. 3D графикалық API: DirectX, OpenGL және Glide API. 1990 жылдардың екінші жартысында 3D графика кеңінен таралғандықтан және танымал болғандықтан, әртүрлі сатушылар бірнеше бейне форматтарын насихаттады. Стандарттардың көбеюі (әрқайсысының жиі және маңызды өзгерістері бар көптеген нұсқалары) үлкен күрделілікке, артықшылыққа және аппараттық және бағдарламалық үйлесімділік мәселелеріне әкелді. 3D графикалық қолданбалар (ойындар сияқты) әртүрлі нәтижелермен әртүрлі API-лерді қолдауға тырысты немесе тек бір API-ді ғана қолдады. Сонымен қатар, жаңа графикалық құбырдың күрделілігі (дисплей адаптері > дисплей адаптері драйвері > 3D графикалық API > қосымша) көптеген үйлесімсіздіктерге әкелді, нәтижесінде тұрақсыз, нашар өнімді немесе жұмыс істемейтін бағдарламалық қамтамасыз ету пайда болды. Glide соңы соғыстан шықты, өйткені оны қолдаған жалғыз өндіруші – 3dfx – бейне карталарын шығаруды тоқтатты. Видеодискілер форматтары: MMCD және SD. 1990 жылдардың басында екі жоғары тығыздықты оптикалық сақтау стандарттары жасалды: бірі Philips және Sony қолдаған MultiMedia Compact Disc (MMCD), екіншісі Toshiba, Matsushita және басқалар қолдаған Super Density disc (SD). MMCD екі қабатты, ал SD екі жақты болды. Киностудиялардың қолдауы екіге бөлінді. Бұл формат соғысы нарыққа шыққанға дейін екі форматты біріктіру арқылы шешілді. IBM-ның қысымынан кейін Philips және Sony өздерінің MMCD форматынан бас тартып, SD форматына MMCD технологиясына негізделген бір өзгертумен келісті, атап айтқанда EFMPlus. Бірлескен дискі форматтары, екі қабатты және екі жақты опцияларды қамтитын, DVD деп аталды және 1996 жылы Жапонияда, ал 1997 жылы әлемнің қалған бөлігінде таныстырылды. Тағы да видеодискілер форматтары: Video CD және DVD. MMCD және SD соғысы жүріп жатқанда, Philips өздерінің Video CD форматын жасады. Формат АҚШ-та тез сәтсіздікке ұшырады, бірақ Еуропа мен Жапонияда күрес қызыл қанды болды, өйткені VideoCD-нің төмен өндіріс құны (және осылайша сату бағасы) DVD-нің жоғары сапалы аудиовизуалды және мультимедиялық тәжірибесімен салыстырылды, нәтижесінде бөлінген нарық пайда болды, бірі төмен сапаға және мультимедиялық байлыққа мән бермейтін арзан медианы қалады, ал екіншісі DVD ұсынған жақсырақ тәжірибе үшін төлеуге дайын болды. Соңғы шешімді киноиндустрия шешті, CD жазғыштар қолжетімді болғаннан кейін VCD дискілерін шығаруды тоқтатты. DVD-ден айырмасы, VCD форматында ешқандай көшірмелерді қорғау механизмі болған жоқ. Цифрлық бейне форматтары: DVD және DIVX (DivX-тен шатастырмаңыз). DIVX жалға алу схемасы болды, онда соңғы тұтынушы DVD-ге ұқсас 2-3 долларлық дискіні сатып алатын, бірақ оны алғашқы пайдаланғаннан кейін 48 сағатқа дейін ғана көре алатын, басқа бір жалға алу схемасы Flexplay сияқты. Келесі көру үшін телефон желісіне қосылып, тағы 2-3 долларлық жалға алу кезеңін сатып алу қажет болды. Disney, 20th Century Fox және Paramount Pictures сияқты бірнеше Голливуд студиялары бастапқыда өздерінің фильмдерін DIVX форматында ғана шығарды. Алайда, бейне жалға алу қызметтері көп рет қолданылатын DVD-ні көбірек тартты, ал фильмдерді жинақтайтын бейнефилдер төлемді көру дискісі туралы идеяны қабылдамады. Жады карталары, бірнеше нұсқалары бар: CompactFlash, Memory Stick, MultiMediaCard (MMC), Secure Digital (SD), SmartMedia, Miniature Card. Формат соғысы келесі онжылдықта xD Picture Card, XQD card және CFast енгізілуімен одан да күрделі болды. Бұл үздіксіз бәсекелестік әртүрлі форматтардың көптеген нұсқаларының болуымен күрделенеді. Олардың кейбіреулері, мысалы miniSD / microSD, аталық форматтарымен үйлесімді, ал кейінгі Memory Stick бастапқы форматпен үйлесімділікті бұзады. 1999 жылы SD енгізілгеннен кейін, 2000 жылдардың басында Fujifilm, Olympus және Sony сияқты бұрын басқа форматтарды қолдаған компаниялар өнімдерінде SD картасын қолдана бастағанда соғысты жеңді. CF ұялары жоғары сапалы камералар үшін таңдаулы болып қала берді, бірақ SD карталарын оларда пайдалануға болатын адаптерлер бар. Жоғары сапалы цифрлық аудио дискілері: DVD Audio және SACD. Бұл дискілер CD-нің барлық артықшылықтарын ұсынды, бірақ жоғары аудио сапасымен. Ойнатқыштар мен дискілер кері үйлесімді болды (жаңа жоғары сапалы ойнатқыштар көптеген 12 см оптикалық дискі форматтарын ойната алатын), бірақ жаңа форматтарды тыңдау үшін жабдықты жаңарту қажет болды. SACD Sony маркетологтары жаңа PDM "биттік ағыны" жүйесі арқылы сәл жақсы техникалық сапаны және SACD аталымдарының көбірек санын ұсынды деп мақтанды. Алайда, екі формат "гибридті" ойнатқыштардың болуына байланысты қатар өмір сүре береді, екі форматты да бірдей оңай ойнатады. DVD Audio және SACD жазылған аудио нарығының айтарлықтай бөлігін жеңіп алмады. Маңызды себебі – тұтынушылардың MP3 және AAC сияқты оңай тасымалданатын қысылған форматтарға басымдық беруі. 2013 жылы музыка компаниялары бастады...

2000 жылдар

Жазылатын DVD форматтары: DVD+R, DVD R және DVD RAM. DVD RAM көбінесе нарықтың тар саласына қана шектелді, бірақ қалған екі жазылатын DVD форматы да қолжетімді. Көптеген компьютерлік DVD дискілері мен жаңа DVD жазғыштар екі форматты да қолдайды (DVD±R жазғыштар деп белгіленеді), сондықтан «соғыс» мәнсіз. Цифрлық аудио деректерін сығымдау форматтары: MP3, Ogg Vorbis, MPEG4 Advanced Audio Coding, HE AAC/AACplus, Windows Media Audio кодектері және Free Lossless Audio Codec (FLAC). Әр формат өзінің арнайы нишасын тапты. MPEG1 аудио қабаты 3, немесе MP3, DVD аудиосын кодтау үшін жасалған және аудио кодтаудың де-факто стандарты болып қала береді. Техникалық тұрғыдан жақсырақ сығымдау әдісі – MPEG4 (көбінесе AAC деп танылады) кейіннен жасалды және көптеген коммерциялық музыка дистрибьюторларының қолдауын тапты. Спектрлік жолақ көшірмесін (AACplus немесе HE AAC) қосу, форматқа басқа сығымдалған музыкадан жоғалған жоғары жиілікті компоненттерді/гармоникаларды қайта құруға мүмкіндік береді. Vorbis көбінесе ойын әзірлеушілер қолдайды, оларға жоғары сапалы аудио қажет, басқа кодектерге байланысты лицензиялық төлемдерді төлегісі келмейді және MP3-тің қалыптасқан үйлесімділігі мен танылуы қажет емес. Flac, жоғалтусыз формат, кейінірек пайда болды және аудиофилдер арасында қабылданды. Бағдарламалық үйлесімсіздікке қарсы тұтынушылардың наразылығы Apple және Creative сияқты портативті музыка ойнатқыштарын өндірушілерді бірнеше форматтарды қолдауға итермеледі. Жоғары ажыратымды оптикалық дискі форматтары: Blu-ray Disc және HD DVD. DVD-нің өнімділігін жақсартуға бағытталған бірнеше дискі форматтары жасалды, оның ішінде Sony-дің Blu-ray және Toshiba-ның HD DVD, сондай-ақ HVD, FVD және VMD. HD DVD ойнатқышының бірінші нұсқасы 2006 жылдың наурыз айында, ал Blu-ray ойнатқышы 2006 жылдың маусым айында шықты. Әр форматқа арналған жеке үй бейне ойнатқыштардан басқа, Sony-дің PlayStation 3 ойын консолі Blu-ray Disc ойнатқышын ұсынады және оның ойындары да осы форматты пайдаланады. HD DVD-ні қолдайтын ең ірі киностудия Warner Bros. 2008 жылдың қаңтарында HD DVD-де фильмдер шығарудан бас тартқаннан кейін формат соғысы көбінесе Blu-ray пайдасына шешілді. 2008 жылы Toshiba да форматтан бас тартты. Содан кейін Netflix, Best Buy, Walmart және т.б. сияқты Солтүстік Американың ірі жалға беру қызметтері мен бөлшек саудагерлері, сондай-ақ CMC Magnetics, Ritek, Anwell және басқалар сияқты дискіні өндірушілер Blu-ray өнімдерін ғана қолдайтындарын жариялады, осылайша формат соғысын аяқтады. Өте кең жолақты желілік технология: 2006 жылдың басында IEEE стандарттар тобы екі топтың Wi-Fi-ның ізбасары үшін бір стандартқа келісе алмауына байланысты таратылды. (WiMedia Alliance, IEEE 802.15, WirelessHD)
Автомобильде мобильді құрылғыларды зарядтау интерфейстері: автомобильдегі темекі тұтатқыштары 12 вольт тұрақты ток және USB 5 вольт береді. 5 вольт жүйесі компьютерлік деректер шиналарынан, ал 12 вольт жүйесі автомобильдің электр жүйесінен алынған. Ұялы телефондарды зарядтау үшін темекі тұтатқыштан USB адаптерлерінің танымалдылығы осы тенденцияға әкелді, ал кейінірек автомобильдер екеуімен де жабдықталды (кейде автомобиль радиосының панелінде USB портымен).