Кіріспе

Шекті баға (немесе шекті бағалау) – бұл баға немесе баға белгілеу стратегиясы, онда өнім беруші өнімдерді басқа ойыншылардың нарыққа кіруіне тиімсіз ететіндей төмен бағамен сатады. Оны монополистер нарыққа кіруді ұстап тұру үшін пайдаланады және көптеген елдерде заңсыз саналады. Нарыққа кіруді тежеу үшін қалыптасқан фирманың өндіретін өнім мөлшері әдетте монополист үшін оңтайлы мөлшерден көп болады, бірақ бәсекелестік ортадағы табысқа қарағанда жоғары экономикалық пайда әкелуі мүмкін. Шекті бағалауды стратегиялық мінез-құлық ретінде қарастырудағы мәселе – нарыққа кіргеннен кейін, кіруді тежеу үшін қауіп ретінде қолданылған мөлшер енді қалыптасқан фирма үшін ең жақсы жауап болмайды. Бұл, шекті бағалау кіруді тежеу үшін тиімді болуы үшін, қауіптің сенімді болуы керек екенін білдіреді. Мұны іске асырудың бір жолы – қалыптасқан фирманың кіру болсын болмасын, белгілі бір мөлшерде өнім өндіруге өзін шектеуі. Мысалы, фирма белгілі бір (жоғары) деңгейдегі еңбек күшін жұмысқа алу үшін ұзақ мерзімді кәсіподақ келісімшартына қол қойса. Тағы бір мысал – міндеттеме құралы ретінде артық өндіріс қуатын салу. Өндірістегі шығындардың көбінесе екіұшты болуына байланысты, фирма мұндай әрекеттерді жасағанда заңдық қиындықтарды оңай болдыруы мүмкін. Осы екіұштылыққа байланысты, шекті бағалау тіпті қазіргі экономикаларда да жиі қолданылатын стратегия болуы мүмкін. Дегенмен, оны реттеу өте қиын, себебі шекті бағалау көбінесе нарықтық монополиямен бірдей болып келеді. Монополия болған жағдайда, шекті бағалау жүзеге асырылып жатыр деген талаптарды растау үшін басқа, ұқсас фирмалармен балама бағаларды салыстыру өте қиын.