Швеция тәж мұрагері Густав Васаның тағдыры

Кіріспе

Густав Васа ханзадасы, Иттербург графы (Густав, Принц фон Васа; 9 қараша 1799 жылы Стокгольмде дүниеге келген – 4 тамыз/5 тамыз 1877 жылы Пилницте қайтыс болған), Швецияның тәж мұрагері болып туған, Швеция королі Густав IV Адольф пен королева Фредериканың ұлы. Оның австриялық князьдік атағы (1829 жылдан бастап) шын мәнінде Васа деп жазылған.

Өмір және мансап

Туғаннан кейін ол патша тәрбиешілері Хедвиг Ульрика Де ла Гарди мен Шарлотта Штиернельдтің қадағалауында өсті. Он жасқа келгенде, 1809 жылғы төңкеріс кезінде әкесі тақтан түсіріліп, отбасы елден қуылды. Густавтар партиясы 1809 және 1810 жылдары оны тәж мұрагері ретінде қабылдауға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Жаңа патшаның әйелі Шарлотта Густавтар партиясының жетекші тұлғаларының бірі болды және үй қамауындағы бұрынғы патшайым Фредериканы жиі барып көріп, принц Густавтың таққа мұрагер ретінде мойындалуы үшін күш салды. Ол бұл мәселе туралы күнделігінде жазды: бір кешкі ас дастарқанында генерал Георг Адлерспарр оған Жан Батист Бернадоттың қандай да бір мәселесі бар ма деп сұрағанын, ал оның жоқ екенін білгенде қызығушылық танытқанын айтты. Ол тақтан түскен патшаның ұлының мұрагер екенін мәлімдеді. Адлерспарр ашуланып, өз партиясының пікірін білдірді: төңкеріс жасаушылардың ешқайсысы бұған келіспейді, өйткені бала патша болғанда олардан кек алады деп қорқады, тіпті құлатылған патшаның, шын мәнінде, заңсыз туған және королева София Магдалена мен граф Адольф Фредрик Мунктың ұлы екендігі туралы ескі әңгімелерді қайта көтеріп, осыны болдырмақшы еді. Төңкерістен кейін және патша отбасы Швециядан кетер алдында олар үй қамауында ұсталды. Осы кезеңде королева Шарлотта өзінің танымал күнделігінде оны білімге құштар, мойынсұнғыш және міндеттерін орындайтын бала ретінде сипаттады. Ол кіші қарындасы София сияқты мақтанқор емес, қарапайым болды. Керісінше, ол жасына қарағанда тым тыныш және тым сақ болғандай көрінді. Ханшайым София әкесінің неліктен патша болмайтынын сұрағанда, ол бұл туралы әңгімелемегені жөн деп жауап берді. Ол ешқандай сұрақ қоймады және әкесін сағынғандай да көрінбеді. Әкесінің тақтан түсірілгенін естіген соң, ол анасына ұялды. Бірақ оның мұрагерлік құқығынан айырылғанын естігенде, жылап, бір сөз айтпастан анасына құшақтап алды. Бұл жаңалық оған үлкен жеңілдік пен қуаныш сыйлады. Грек тәуелсіздік соғысы (1821–1829) кезінде Густавтың оның бірінші патшасы болуы мүмкіндігі туралы әңгімелер болды, бірақ бұл ешқашан іске аспады. 1836 жылы ол Австрия армиясында фельдмаршал лейтенанты болды.

After his birth, he was raised under the supervision of the royal governesses Hedvig Ulrika De la Gardie and Charlotte Stierneld in succession. When he was ten years old, his father was deposed by the Coup of 1809 and the family was forced into exile. The Gustavian party tried to get him accepted as crown prince in 1809 and 1810, but were unsuccessful. Queen Charlotte, wife of the new king, was one of the leading figures of the Gustavian Party, and often visited ex queen Frederica in her house arrest and worked for prince Gustav to be acknowledged as heir to the throne. She wrote of this issue in her diaries: during a dinner, General Georg Adlersparre told her that Jean Baptiste Bernadotte had asked whether she had any issue, and was interested when he found she had not. She said that the throne already had an heir in the deposed King's son. Adlersparre became upset and expressed the opinion of his party that none of the instigators of the coup would accept this as they feared that the boy would take revenge against them when he became King, and that they would go as far as take up the old rumour that the deposed King was, in fact, illegitimate and the son of Queen Sophia Magdalena and Count Adolf Fredrik Munck af Fulkila to prevent this. Between the time after the coup and before the royal family left Sweden, they were held under house arrest. During that period, Queen Charlotte described him in her famous diary as an obedient and dutiful child with a great ability to learn. He was not haughty as his younger sister Princess Sophie, but humble. Rather, he seemed too quiet and too careful for his age. When Princess Sophie asked him why their father was no longer King, he told her that it was best not to talk about it. He asked no questions and did not appear to miss his father. After he was told that his father had been deposed, he acted embarrassed towards his mother. However, when she told him that he too had lost his position as heir, he cried and embraced her without a word. The announcement gave him much relief and happiness. During the Greek War of Independence (1821–1829) there was some talk of Gustav becoming its first king, but this never materialized. He was made a Field Marshal Lieutenant in the Austrian Army in 1836.

Неке және балалылық

1828 жылы ол Нидерландының ханшайымы Марианнаға құда болды, бірақ саяси қысым кез келген үйлену жоспарларын тоқтатуға мәжбүр етті. 1830 жылдың 9 қарашасында ол Карлсруэде өзінің бірінші туысы Баденнің князесі Луиза Амелиямен (1811 жылдың 5 маусымында Швецингенде дүниеге келген – 1854 жылдың 19 шілдесінде Карлсруэде қайтыс болған) үйленді. Олар 1843 жылы ажырасты. 1832 жылы Луис есімді ұл дүниеге келді, бірақ ол туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Олардың қызы, Кэрола ханшайым, Саксония королі Альбертке тұрмысқа шықты, бірақ олардан бала болмады. Густав 1877 жылдың 5 тамызында қайтыс болды. 1884 жылы оның (және оның нәресте ұлының) мәйіті Стокгольмге көшіріліп, әкесінің қасына жерленді.