Кіріспе

Материалдың ұсақ мөлшерін алып тастауға арналған құрал, сызықтық пішінді жұмыс құралы.

Файл – бұл жұмыс дайындамасынан ұсақ мөлшерде материалды алып тастауға қолданылатын құрал. Ол ағаш өңдеу, металл өңдеу және басқа да ұқсас кәсіби және хоббилік тапсырмаларда жиі қолданылады. Көбінесе бұл төртбұрышты, шаршы, үшбұрышты немесе дөңгелек көлденең қимасы бар, қаптамасы қатайтылған болаттан жасалған қол құралы, оның бір немесе бірнеше беттері өткір, әдетте параллель тістермен кесілген. Бір жағында тар, үшкір тістік болады, оған тұтқа бекітілуі мүмкін. Распа – бұл ірі көлемдегі материалды қабылдауға арналған, ерекше, жеке кесілген тістері бар файлдың бір түрі. Сонымен қатар, табиғи немесе синтетикалық алмаз ұсақтары немесе кремний карбиді сияқты абразивті беттері бар файлдар да жасалды, бұл керамика сияқты болат файлдарды тоқырататын немесе қарсылық көрсететін материалдарды алып тастауға мүмкіндік береді.

Алмаз файлдар

Файлдың жұмыс бетінде тістер кесудің орнына, алмаздық файлдардың бетінде (немесе файлдың негізгі бетіне жабысқан жұмсақ материалға) өнеркәсіптік алмастың кішкентай бөлшектері орналасады. Алмазды осылай пайдалану, файлды тас, шыны сияқты өте қатты материалдарға, сондай-ақ қатайтылған болат немесе карбид сияқты қатты металдарға тиімді қолдануға мүмкіндік береді, ал стандартты болат файл мұндай материалдарға тиімді келмейді. Алмаздық файлдарды файлды зақымдамай, алға-артқа қозғалыспен пайдалануға болатын жалғыз тип. Бұларды алмаз айналма деп те атайды, себебі "тістері" файлдағыдай тұрақты проекциялар емес, көбінесе формасы мен орналасуы кездейсоқ бөлшектер болып келеді және жұмсақ (кез келген басқа) материалмен бекітіледі.

Иіншіндер

Сол жақтағы суретте әртүрлі көлденең қима пішіндері бар инелік араларының таңдамасы көрсетілген. Инелік аралар – бұл металл алып тастау жылдамдығынан гөрі беттік өңдеуге басымдық берілетін қолданыстарда қолданылатын кішкентай аралар, бірақ олар көбінесе кіші жұмыс дайындамалары үшін жақсырақ жарайды. Олар көбінесе әртүрлі пішіндері бар жиынтықтарда сатылады.

Riffler файлдары

Риффлер файлдары – көлденең қимасы мен пішіні әртүрлі болатын шағын және орташа өлшемді файлдар. Олардың әртүрлі пішіндері мен қималары қол жеткізу қиын немесе ерекше пішінді жерлерде пайдалануға мүмкіндік береді. Олар көбінесе пластикалық инъекциялық қалыптау немесе үлпек құю сияқты, қуыс үлпектің бетін жақсарту қажет болғанда, үлпек жасау процесіндегі аралық кезең ретінде қолданылады.

Машина файлдары

Файлдар арнайы пішу машинасы үшін жасалады, ол орама пішуге ұқсас, үстелдің ортасына тік қозғалатын файл орнатылған. Жұмыс дайындамасы пішінге қарай файлдың бетімен манипуляцияланады. Конус тәрізді ұшы (сол жақтағы жоғарғы және төменгі файлдарда көрсетілгендей) файлдың тірегінде орталануына мүмкіндік береді. Жазық тіреу беттері бар файлдар бекіту бұрандаларымен бекітілуі керек. Қазіргі заманғы өндірісте файлдарды өңдеу машиналары сирек кездеседі, бірақ оларды ескі құралдық бөлмелерде немесе қалып жасау шеберханаларында арнайы құралдар жасауда көмекші құрал ретінде табуға болады.

Құтылу файлдары

Эскапмент файлдары, сонымен қатар сағатшы файлдары деп те аталады, қысқа, (өте) жұқа файлдардың бір түрі. Олардың тісшелері (орташа қалыңдығы) немесе кіріктірілген алмаз жабыны болады, пішіні мен қызметі бойынша ине файлдарына ұқсас, бірақ одан кішкентай. Көбінесе олардың ұзындығы шамамен 100–140 мм (4–51/2 дюйм), ал ені 3–5 мм (1/8–3/16 дюйм) болады. Эскапмент файлдары ұсақ бөлшектерде немесе механизмдерде (мысалы, эскапменттерде) нәзік, күрделі жұмыстар үшін өте қолайлы. Сағат және сағат жасаушылар, сондай-ақ зергерлер оларды жиі қолданады.

Тіс дәрігерінің файлдары

Тамыр каналдарының емделуі кезінде тістің ішкі жағындағы тар каналдарды тегістеу үшін әртүрлі диаметрлі дөңгелек файлдар қолданылады, соның арқасында ішкі беттің дезинфекциясы жеңілдеді. Әдетте, файлдар тот баспайтын болаттан немесе никель-титаннан (NiTi) жасалады және түрлі үлгілерде келеді. Механикалық файлдар, сондай-ақ ротациялық файлдар деп те аталады, жиі қолданылады. Бұл файлдар белгілі бір тербелісті немесе айналмалы бұрғының басына бекітіледі.

Қолдану

Файлдардың алдыңғы жағына қарай бағытталған кесу тістері болады және олар жұмыс дайындамасының үстінен итерілгенде ең тиімді кесіледі. Кесу әрекетін тұрақтандыру және әртүрлі нәтиже алу үшін әртүрлі соққылар қолданылады. Тарту арқылы өңдеу – бұл файлды екі басынан ұстап, жұмыс дайындамасының үстінен тік бағыттағы қысыммен кезектесіп тарту және итеру операциясы.