Босниялық жазушы Миленко Йергович және оның туындылары
Miljenko Jergović
Босниялық жазушы Миленко Йерговичтің өмірі мен шығармалары. Әдебиет магистрі, журналист және тарих тақырыбындағы мақалалар авторы. Жазылған кітаптары отбасы тарихымен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босниялық жазушы Мильженко Ергович (1966 жылдың 28 мамырында туған) – көрнекті босниялық жазушы.
Bosnian writer
Miljenko Jergović (born 28 May 1966) is a prominent Bosnian writer.
Өмірбаян
Сараево қаласында, SR Босния және Герцеговина, SFR Югославияда хорват ата-аналарына дүниеге келген Ергović, Сараево университетінде әдебиет саласы бойынша магистр дәрежесін алды. Орта мектеп оқушысы кезінде ол баспа және электрондық БАҚ-та журналист ретінде жұмыс істеді, әдеби және жастар журналдарына материалдар жазды, ал көп ұзамай Сараеводан Хорватия БАҚ-сының тілшісі ретінде танылды.
Born in Sarajevo, SR Bosnia and Herzegovina, SFR Yugoslavia to Croatian parents, Jergović received his M. A. in literature from the Sarajevo University. While at high school, he started working as a journalist in printed and electronic media, as a contributor to literary and youth magazines, and was soon recognized as Croatia's media correspondent from Sarajevo.
Жазу
Ерговичтің романдары оның отбасы мүшелері мен олардың тарихына арналған. Ол сонымен қатар журналист және "Historijska čitanka" (Тарих оқулығы, 1996) атты мақалалар жинағын жариялаған. Ергович Сербияның "Политика" күнделікті газетіне, "Время" журналына және Хорватияның "Jutarnji list" газетінде "Sumnjivo lice" (аудармасы – "күдікті тұлға", сөзбе-сөз – "күдікті бет") деген тұрақты бағана жазады.
Jergović's novels treat his family members and their histories. He is also a journalist and has published a collection of his articles in Historijska čitanka (A Reader in History, 1996). Jergović writes a column in the Serbian daily Politika, for Vreme magazine and a regular column in the Croatian daily Jutarnji list entitled Sumnjivo lice (trans. "suspicious character", lit. "suspicious face").
Шығармалары
Оның "Бьюик Ривьера" романы 2008 жылы режиссер Горан Рушиновичпен фильмге бейімделді, ал екеуі де "Ең үздік сценарий" үшін "Алтын арена" сыйлығымен марапатталды. Автордың өзі айтқанынша, бұл Солтүстік Америка ауылдық жерінде өтетін "новелла", онда Босниядан келген серб босқын, мүмкін соғыс қылмыскері, және Америка Құрама Штаттарында жиырма жыл өткізген мұсылман босқын арасындағы қақтығыс суреттеледі. Оның кейіпкерлері, өздерімен бірге туған өнерін, дінін және менталитетін алып жүреді, басқаларға деген махаббат пен түсініктік сезімдеріне қарамастан, өз ұлттық тамырынан, ескі аждаһаларынан және тарихи қақтығыстардың салмағынан арыла алмай, олардың құрбанына айналады. Мильженко Ергович тағы бір роман немесе "құжатталған күнделік" – "Волга, Волга" жазды, бұл кітап көлік пен оның жүргізушісі туралы. Бұл кінә мен өлім, Югославия соғысы және ішкі қайшылықтар туралы күрделі оқиға. Ергович керемет әңгімеші болғандықтан, ол сыртқы жағынан бастайды: Волга қара ғана емес, пианинодай жылтыр қара. Оқырман әңгіме айтудың маңызды әсерін түсінеді: соғыс қиратады, ал әңгімелер өмірді сақтап, жалғастырады. Кітаптың ерекше белгілері – құштарлық пен жаттық, қайғы мен ашу. Ерговичтің машинасы – "документальдық фантазия", ал оқиға өтірік өмір сүрген бір буын туралы. Ерговичтің Югославиясы актерлік армандарда жоғалып, ақиқатқа деген құштарлық иллюзиялар мен армандарға, өтірік пен аңыздарға қарсы келеді. Меланхолия шебері Ергович жүргізуді өткенге саяхат ретінде бейнелейді, серіктердің, қайғы мен жалғыздық кезеңдерінің естеліктерін оятады. Романның орталық тұлғасы – тәжірибелі жүргізуші, мұсылман, оның діні алкоголь ішуге тыйым салады, ол мас күйінде болғандықтан апатқа ұшырауы мүмкін. Оқырман құпия оқиғаның кілтін тапқанмен, екінші әсер күшті: факт, фактілер, аңыздар, армандар мен өтірік арасындағы шекараның қайда екендігіне қатысты белгісіздік. Шындық, ойыншылдық баяндаудың қарама-қарсы көзқарасын көрсетеді, бұл тек жеке тұтастық пен сәйкестік мәселесі ғана емес. Осылайша автор бұрынғы Югославия тарихын қысқаша таныстырады. Бұрынғы көпұлтты федерациядағы діни, этникалық және саяси қатынастар мен қақтығыстар оқиғаның бағытын анықтайды, мысалы, айыпталушы Плжевляк, ол бірдей хорват және мұсылман. 1990-жылдар соғысының аяқталуымен зиялы қауым мен сары баспасөз арасында соғысқа дейінгі қылмыстардың кінәсін азайту және оны ұмытуға жіберу кең таралды. Сондықтан Плжевляк ісі оқырман үшін бүкіл елдің тағдырының метафорасы болып табылады.
His novel Buick Riviera was made into a movie in 2008 by filmmaker Goran Rušinović, and the two were in turn awarded the Golden Arena for Best Screenplay. According to the author himself, it is a "novella" set in North American countryside, dealing with the conflict of a Serbian refugee from Bosnia, probably a war criminal, and a Muslim refugee who had spent twenty years in the United States. Its heroes, who always carry with them their native lore, their religion and their mentality, though they have numerous reasons for feelings of love and understanding of others, become victims of their own inability to rise above their national background, above their old hatreds and the burden of historical conflicts. Miljenko Jergovic wrote another novel or "documented diary" – "Volga, Volga", a book about a car and his driver. This is a complicated story about guilt and death, the Yugoslav war and internal conflicts. As Jergovic is a great storyteller, he starts with the outside: Volga is not only black but glossy black like a piano. The reader realizes a main effect of storytelling: that war destroys, while stories nurture and continue life. Focal characteristics of the book are desire and strangeness, sadness and anger. Jergović’s car is a "documentary fantasy" and the story is about a generation living a lie. Jergović’s Yugoslavia lost in dreams of acting, the desire for truth is opposed illusions and dreams, lies and legends. Jergovic the master of melancholy presents driving as a journey into the past, awakens memories of companions, times of sadness and loneliness. A central figure in the novel is Jalal Pljevljak, who is the experienced driver and a Muslim believer, whose faith prohibits the consumption of alcohol, drunk, and so risked disaster. Although the reader gets the key to a mysterious accident, the second impression prevails: the uncertainty about where the boundaries between fact, facts, legends, dreams and lies are. The truth about things, it shows the contrasting perspectives of game storytelling, not just a matter of personal integrity and identity. Thus, the author briefly illuminates the history of the former Yugoslavia. As the scene of religious, ethnic and political relations and conflict within the former multinational federation determines the flow and actions, so, for example, accused Pljevljak, both Croat and Muslim. At the end of the wars in the nineties it was very popular among intellectuals and yellow press to relativize the guilt of the pre war crime and surrender it to forgetfulness. So, the case Pljevljak for a reader is a metaphor of the fate of the whole country.
Әдеби орта
Әдеби ортадағы бірқатар жеке дау-жанжалдар белгілі жазушылар арасындағы келіспеушіліктерге қоғамның назарын аударды. Атап айтқанда, Хорватия жазушылар қоғамындағы (ХЖҚ) мәселелер жарылысқа алып келді және жазушылардың саяси себептермен әділетсіз дисквалификацияланғаны туралы айыптаулар тудырды. Өз мансабының барысында Ергeвич, басқа да көптеген көрнекті жазушылар сияқты, осы мәселелерге қатысты. 2002 жылдың қазан айында Ергeвич ХЖҚ директорлар кеңесінің мүшесі болып сайланды. 2003 жылы ХЖҚ-ның негізін қалаушылардың бірі Велимир Висковичтің ХЖҚ мүшелерін саяси көзқарастары бойынша бағалап отыр деген сындар айтылды. Бұл Драго Штамбук Висковичтің ХДЗ үкіметімен бұрынғы байланысын көрсеткен кезде анықталды. 2006 жылдың сәуірінде Ергeвич, оның Хуэллебек туралы мәтініне байланысты Дражен Катунаричпен әдеби дауға түсті, оны Құранға негізделгендігі үшін шарлатандық деп есептеді. Катунарич мұндай Сараево және исламдық негіздегі мәтіндер Загребте қабылдамайтынын мәлімдеді. Сөйтіп Ергeвич оған "басыңа тапанша тікелей бағытта" деп жауап берді. Бұл оқиға Здравко Зиманы ХЖҚ-дан шығуға итермеледі, өйткені ол басшылықтың Катунаричке жасалған шабуылдардан бас тартпай отыр деп ойлады. 2007 жылдың сәуірінде Ергeвич өзі ХЖҚ-дан шықты. Ергeвич қоғамның хорват және жалпы әдебиетіне қатысты көзқарасымен келіспейтінін айтты. Осыған ұқсас себептермен бірқатар басқа жазушылар да қауымдастықтан бас тартты, соның ішінде Иван Ловренович, ол Велимир Висковичтің дисквалификациясы 2011 жылы Ергeвичтің нақты және символдық жұмыстан босатылуын талап етеді деп сезінді. 2009 жылы Вискович Сербиядағы четниктерді жаңадан мақұлдап, серб нарығы үшін кітаптарды насихаттауға тырысқаны туралы мәлімдеме жасады. Вискович бұл мәлімдемені Ергeвич берген сұхбатқа жауап ретінде жасады. Кейбіреулер Висковичпен болған даудың себебі оның өмірлік жобасы – Хорватия әдебиетінің энциклопедиясы болды ма деп күмәнданды. ХЖҚ мүшелері Висковичтен кешірім сұрағанда, ол өзіне, отбасына және басқа да көрнекті жазушыларға жылдар бойы келтірілген қорлықтарды айтып, бас тартты.
A number of private conflicts in literary circles drew public attention to disagreement among famous writers. Namely, issues in the Croatian Writers' Society created fragmentation and an alleged unjust disqualification of writers on political grounds. Over the course of his career, Jergović was involved in these issues, as were many other noteworthy writers. In October 2002, Jergović was elected to the Croatian Writers' Society board of directors. In 2003, there was criticism that one of CWS founders, Velimir Visković, was judging CWS members on political grounds. This was revealed when Drago Štambuk pointed out Visković's former association with the HDZ government. In April 2006, Jergović became involved in a literary dispute with Dražen Katunarić over Jergović's text on Houellebecqu, which Jergović's considered charlatan for being based on the Qur'an. Katunarić said that such texts with a Sarajevan and Islamic basis are not accepted in Zagreb. To which Jergović responded for him to put a gun to his head. This controversy encouraged Zdravko Zima to resign his membership in the Croatian Writers' Society because he felt the leadership wasn't distancing themselves from the attacks on Katunarić. In April 2007, Jergović himself withdrew from CWS. Jergović said that the society contrasted his attitude to Croatian literature and literature in general. A number of other writers cut ties with the association in a similar fashion, including Ivan Lovrenović who resigned because he felt Velimir Visković's disqualification called for the real and symbolic dismissal of Jergović in 2011. In 2009, Visković made public claims about Jergović reaffirming Chetniks in Serbia and setting out to market books for a Serbian market. Visković made these claims in response to an interview Jergović gave. Some questioned whether the reason for the conflict with Jergović was Visković's life project – the Encyclopedia of Croatian Literature. When CWS members asked Visković to apologize, he refused, citing years of insults to him, his family and other prominent writers.
Жеке өмір
1966 жылы Сараевода туған Ергeвич өмірінің жартысын туған қаласында өткізді. Ол сондай-ақ Босния соғысының бірінші жылын, дәлірек айтқанда Сараево қамалын 1993 жылы Загребке көшкенге дейін өткізді. Ергeвич Сараево футбол клубы «Железничардың» белсенді жанкүйері ретінде танымал, ол бала кезінен бері клубтың жанкүйері болып келеді және 2019 жылдың шілдесінде жаңартқан клуб мүшелік картасын да иеленеді.
Born in Sarajevo in 1966, Jergović spent half of his life in his hometown. He also spent the first year of the Bosnian War, more precisely the Siege of Sarajevo there, before moving to Zagreb in 1993. Jergović has been known as an avid supporter of Sarajevo football club FK Željezničar, whose fan he has been since he was a kid, having a membership card of the club as well, renewing it in July 2019.
Марапаттар
2012 жылы «Срда пьева, у сумрак, на духове» («Срда Пенекосте кешкі кезде ән салады») кітабы үшін Angelus Орталық Еуропа әдебиет сыйлығына ие болды, ал 2018 жылы Георг Дехио кітап сыйлығын жеңіп алды.
In 2012, he received the Angelus Central European Literature Award for his book Srda pjeva, u sumrak, na Duhove ("Srda Sings at Dusk On Pentecost") and in 2018 he won the Georg Dehio Book Prize.