Кіріспе

Колумбияның Киндио департаменті (kinˈdi. o) – Колумбияның департаменттерінің бірі. Ол елдің батыс-орталық бөлігінде, әсіресе Анд аймағында орналасқан. Оның орталығы Армения қаласы. Бұл департамент кофе егістіктерінің жоғары сапасымен, әдемі сәулетімен, қолайлы климатымен, әртүрлі қонақүйлермен және туристік орындармен танымал. Киндио стратегиялық маңызға ие аймақта, елдің үш ірі қаласы – Богота, Медельин және Кали қалыптастырған үшбұрыштың ортасында жатыр. Киндио Колумбияның екінші кіші департаменті болып табылады (елдің жалпы аумағының 0,2%-ын құрайды) және 12 муниципалитеттен тұрады. Этнографиялық және мәдени жағынан ол Пайса аймағына жатады.

Тарих

Испандықтар басып алғанға дейін бүкіл аймақта 10 ғасырға дейін Кимбай өркениетінің халықтары мекендеген. Испандықтар басып алған кезде бұл аймақта Пиджао тайпалары деп аталатын Кариб тегінен тараған жергілікті халықтар өмір сүрген. Жергілікті халық құлдыққа сату, қарулы қақтығыстар және резеңке бумы кезіндегі жаппай қырғындар салдарынан біртіндеп азайып, келесі ғасырларда аумақтың көп бөлігінде адам қоныстанбайтын болып қалды. Қазіргі уақытта Ла-Тейбаида маңындағы үндістердің қорығында 2000-ға жуық америкалықтардың шағын тобы ғана қалды. Бұл аймақта алғашқы елді мекен 1842 жылы Саленто қаласы болып табылады. 19 ғасырда Антиокиядан келген солтүстік шаруалар осы аймаққа қоныстанды, олардың мақсаты – Colonización antioqueña (Антиокиялық отарлау) деп аталатын үдеріс арқылы мұнда тұрақты қоныстану еді. Аумақтың қиын өткелді болуы және жолдардың жетіспеуіне байланысты сауда мен байланыс қашарлар (арриерья) немесе силерос сияқты жүк тасушылар арқылы жүзеге асырылды. 1905 жылы Антиокия департаменті екіге бөлініп, жаңа Кальдас департаменті құрылды, оның құрамына қазіргі Ризаралда департаменті де кірді. 1908 жылы Киндио аумағы, сол кезде Каука департаментінің қарауында болған, Кальдас департаментіне қосылды. Сондай-ақ, Quindío департаментінің губернаторларының тізімін қараңыз.

География

Оның бетінің басым бөлігі Кордильера Центральдың батыс бетін құрайды. Ең биік тауы: (Nevado del Quindío) биік. Ең төменгі аймақ – Ла-Вьежа өзенінің аңғары, биік. Бұл департамент толығымен тропикалық жаңбыр ормандары мен Гуадуа бамбукі ормандарымен жабылған таулы ландшафттардан тұрады. Жер ежелгі жанартау шығуларының арқасында қоректік заттарға толы, бұл оның құнарлылығын арттырады. Кокора аңғарынан бастау алатын Киндио өзені сияқты көптеген өзендер мен арналар да бар. Ауа райы кең ауқымда өзгереді, екі жаңбырлы маусым (сәуір және қараша) екі құрғақ маусыммен алмасады. Жылдық жауын-шашын шамамен және Тынық мұхитынан келген ылғалды желдің Анд тауларына көтерілгенде салқындауынан пайда болады. Орташа температура Ла-Вьежа өзенінің аңғарында және Салентода.

Квиндио шамы пальмасы

1985 жылғы 61-заңмен Колумбия Конгресі биік таулы аймақтарға бейімделген, жергілікті құрып бара жатқан Ceroxylon quindiuense түлінің Киндио шамы пальмасын ұлттық ағаш деп қабылдады. 1985 жылдың 16 қыркүйегінде Колумбия президенті Белисарио Бетанкур ратификациялаған заңда мынадай делінген: "Жергілікті жерде Киндио шамы пальмасы деп белгілі, ғылыми атауы Ceroxylon quindiuense болатын түр, біздің отанымыздың ұлттық ағашы және символы деп жарияланады. Ұлттық үкімет осы ұлттық нышанды және оның табиғи ортасын сақтау мақсатында жабайы табиғат резерваттарын құру үшін қажетті жерді сатып алуға уәкілді. Киндио шамы пальмасын кесуге тыйым салынады. Мұндай әрекет үшін айыппұл салынып, түрмеге қамау жазасы беріледі". Киндио шамы пальмасы одан шығатын шайырлы затты алу арқасында құрып кетуге жақын болған. Сонымен қатар, оның жапырақтары Киелі апта шерулерінде, әсіресе Пальма жексенбісінде кеңінен қолданылған.

Экономика

Квиндио экономикасы негізінен кофе өнімдеріне негізделген. Бұл Колумбия кофесінің ең маңызды өндірушілерінің бірі. Аймақ Колумбия кофе өсірушілер осіне жатады, ол Колумбиядағы ең жоғары сапалы кофе өндірісі мен экспортының орталығы болып табылады. Банан, маниок, Салентуния картобы және қант қамысы да өсіріледі, көбінесе жергілікті нарықтарда сатылады.

Квимбайдағы Рождестволық пантера

Квинбаяндық Рождестволық пантера – Колумбияның Киндио департаментіндегі жергілікті және метис қауымдастықтары мойындаған, туған жердің қасиетті жануары. Рождестволық пантераға (el puma de navidad) сенім Кимбая халқының тарихында Альмубрадо де Навидад мерекесімен бірге қалыптасты (7 желтоқсанда Рим католиктерінің Мәсіхтің мінсіз тұжырымдалуына сенуінің құрметіне тойланады). Пуманың маңыздылығы 1850 жылдары Антиокиядан келген испан отаршылдарының аймаққа қоныстануымен байланысты деп есептеледі. Отаршылдардың Мәсіхтің мінсіз тұжырымдалуын шам жағып тойлау дәстүлі жергілікті Кимбая тайпасының оттың (luces de fogota) пантера шабуылдарынан қорғайтынына сенуімен үйлесті. Пумалар мен басқа да аймақтық жануарлар оттан қорқады деп саналды. Осылайша, діни синкретизмнің нәтижесінде Альмубрадо де Навидас пен пума символизмі жергілікті халықтар үшін байланысты болды. Бүгінгі күнге дейін пантераның символын (терракоттадан, матадан, пластиктен жасалған мүсіндер түрінде) 7 желтоқсан күні кешке шамдар жағумен бірге көрсету кең таралған. Мұндай діни синкретизм Киндионың ауылдық елді мекендерінде ерекше байқалады, онда көптеген тұрғындар өзінің Кимбая тайпасынан толық немесе ішінара тегін шығарғанын айтады. (Квинбаяндық Рождестволық пантера сары құйрығымен көк түсті болады).