Польшалық коммунист саяхатшы және революционер Джулиан Мархлевский
Julian Marchlewski
Юлиан Мархлевский – польский коммунист, революционер, публицист и председатель Временного польского революционного комитета. Биография и политическая деятельность.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша саясаткері және қоғамдық белсенді
Polish politician and activist
Юлиан Балтазар Йозеф Марчлевский (17 мамыр 1866 – 22 наурыз 1925) – польшалық коммунист саясаткер, революциялық белсенді және публицист, Уақытша Польша революциялық комитетінің төрағасы қызметін атқарған. Ол Карски және Куявиак аттарымен де белгілі болған.
Julian Baltazar Józef Marchlewski (17 May 1866 – 22 March 1925) was a Polish communist politician, revolutionary activist and publicist who served as chairman of the Provisional Polish Revolutionary Committee. He was also known under the aliases Karski and Kujawiak.
Өмір және мансап
Джулиан Марчлевский Ресей үкімдігінде болған Влоцлавек қаласында, католик поляк әкесі мен протестант анасының отбасында дүниеге келді. Оның отбасында саяси қарсылыққа жол бермеу дәстүрі қалыптасқан. Варшавада студент кезінде ол «Пролетариат» деген марксистік топқа қосылды. 1885 жылы жоғары білімін аяқтағаннан кейін Польша мен Германиядағы фабрикаларда тоқымашы немесе бояушы болып жұмыс істеді. Ол Польшаға оралды және 1889 жылы Адольф Варски мен Бронислав Весоловскиймен бірге Польша жұмысшыларының одағын құрды. Бұл одақ поляк жұмысшыларының жалақысы және еңбек жағдайлары сияқты шұғыл қажеттіліктеріне баса назар аударды. 1891 жылы Польша жұмысшыларының ереуіл толқынын тоқтату үшін үкімет шара қолданғаннан кейін, ол Варшавада бір жыл түрмеде отырды. 1892 жылы босатылғаннан кейін Швейцарияға эмиграциялап, Роза Люксембург пен Лео Йогическе қосылып, Польша Корольдігінің Социал-демократиялық партиясын (СДКП) құруға қатысты.
Julian Marchlewski was born in Włocławek, which was then under Russian rule, to a Polish Catholic father and a German Protestant mother, both of whom were of noble origin. There was no tradition of political dissent in his family. As a student in Warsaw he joined a Marxist group called The Proletariat. After completing high education in 1885, he sought employment as a weaver or dyer, in factories in Poland and Germany. He returned to Poland, and in 1889, he co founded the Polish Workers' Union, with Adolf Warski and Bronislaw Wesolowski, which focused on the immediate needs of Polish workers, such as pay and working conditions. Arrested in 1891, after the government moved in to end a wave of strikes by Polish workers, he spent a year in prison, in Warsaw. After his release in 1892, he emigrated to Switzerland and joined Rosa Luxemburg and Leo Jogiches in co founding the Social Democratic Party of the Kingdom of Poland (SDKP)
Марчлевский 13 жыл шет елде болғаннан кейін, 1905 жылғы революция кезінде Польша территориясында, Ресей басып алған Польшаға оралды. 1906 жылдың басында СДПКИЛ оны қару-жарақ сатып алу үшін Бельгияға жіберді. Маусым айында ол Дзержинскиймен бірге Закопанеде өткен V СДПКИЛ съезіне қатысты, онда большевиктер мен меньшевиктерге бөлінген Ресейдің Социал-демократиялық жұмысшы партиясына (РСДРП) қосылып, Владимир Ленин мен большевиктермен бірігу туралы шешім қабылданды. 1906 жылдың соңында тұтқындалды, бірақ полиция оның кім екенін анықтамады, сондықтан ол 1907 жылдың басында босатылды. 1907 жылдың мамырында ол РСДРП Лондон конгресінде СДПКЛ делегациясының құрамына кіріп, Орталық комитеттің орынбасар мүшесі болып сайланды. 1914 жылы соғыс басталғанда ол Роза Люксембург пен Карл Либкнехт басқаратын, SDP ішіндегі соғысқа қарсы шағын топқа қосылды. Бұл топ бастапқыда Gruppe Internationale, кейін Spartakusbund деп аталды, ол неміс коммунистік партиясының алдағы құрылысына негіз салды. Марчлевский 1916 жылдың қаңтарында тұтқындалып, Ресей революциясы кезінде неміс түрмесінде болды, бірақ 1918 жылдың маусым айында Брест-Литовск келісімінен кейін тұтқын алмасу аясында босатылды және Ресейге депортацияланды, онда ол большевиктерге қосылды. Ол алдымен Венада кеңес дипломатиялық өкілі болып тағайындалды, ал қазан айында оның есімі Польшадағы алғашқы кеңес елшісі ретінде ұсынылды, бірақ ол ешқайсысының да лауазымын атқармады, өйткені австриялықтар да, поляктар да кеңес режимін мойындамады. Оның орнына ол Ресейде қалып, поляк коммунистерін ұйымдастырумен айналысты. Оның алғашқы келіссөздер жүргізу әрекеті 1919 жылдың шілдесінде сәтсіз аяқталды, оның ішінде шекарада поляк сарбаздары тарапынан ұрып-сапалауға ұшырады. Ол тамыз айында «боуллер шапқышы, қанатты жағасы және Гладстон сөмкесімен» Кеңес Қызыл Кресті миссиясының басшысы ретінде шекарадан қайтадан өтті, бірақ желтоқсанда келіссөздер тағы да тоқтады. 1920 жылдың шілдесінде, Польша-Кеңес соғысы кезінде Марчлевский Беластоктағы Польшаның Уақытша революциялық комитетінің (Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski) төрағасы болып тағайындалды. Бұл Қызыл Армия соғыста жеңіске жеткен жағдайда ол Польша үкіметінің басшысы болар еді, бірақ нақты билікті, мүмкін, оның орынбасары Дзержинский жүзеге асырған болар еді. 1921 жылдың күзінде Марчлевский Қытайға ұзақ мерзімді дипломатиялық миссиямен жіберілді. Ол 1922 жылдың маусым айында оралды. Ол Батыс ұлттық азшылықтарының коммунистік университетінің алғашқы ректоры болды. Оның қызы Соня суретші Генрих Фогелердің екінші әйелі болды, ал кіші інісі химик Леон Марчлевский еді.
Marchlewski returned to Russian occupied Poland, after 13 years abroad, during the Russian Revolution of 1905 in the Polish territories. Early in 1906, the SDPKiL sent him to Belgium to buy weapons. In June, he and Dzerzhinsky presided over the Fifth SDPKiL congress, in Zakopane, where they decided to affiliate with the Russian Social Democratic Labour Party (RSDLP), which was split between Bolsheviks and Mensheviks, and to align with Vladimir Lenin and the Bolsheviks. Late in 1906, he was arrested, but the police could not establish who he was, and he was released early in 1907. In May 1907, he part of the SDPKiL delegation at the London Congress of the RSDLP, and was elected an alternate member of the Central Committee. On the outbreak of war in 1914, he joined the small anti war group within the SDP, led by Rosa Luxemburg and Karl Liebknecht, originally known as Gruppe Internationale, later as Spartakusbund, the forerunner of the German Communist Party. Marchlewski was arrested in January 1916, and was in a German prison during the Russian Revolution, but was released in June 1918 as part of a prisoner exchange that followed the Treaty of Brest Litovsk and was deported to Russia, where he joined the Bolsheviks. He was named as a Soviet diplomatic representative first in Vienna, and in October his name was put forward as the first soviet ambassador in Poland, but never took up either post, because neither the Austrians nor the Poles recognsied the soviet regime, and instead stayed in Russia organising Polish communists. His first attempt to conduct negotiations, in July 1919, was a failure, and included his being roughed by Polish soldiers at the border. He crossed the border again in August, as head of a Soviet Red Cross mission, with "bowler hat, wing collar and a Gladstone bag", but again the talks broke down in December. In July 1920, during the Polish Soviet War, Marchlewski was appointed Chairman of the Polish Provisional Revolutionary Committee (Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski) in Białystok, implying that he would have been head of the Polish government had the Red Army won the war, though real power would probably have bene exercised by Dzerzhinsky, nominally his deputy. In autumn 1921, Marchlewski was sent on a long diplomatic mission to China. He returned in June 1922. He was the first rector of the Communist University of the National Minorities of the West. His daughter Sonja was the second wife of the artist Heinrich Vogeler and his younger brother was the chemist Leon Marchlewski.
Мұра
1926 жылы Украинадағы Польша ұлттық ауданы (Марчлевшчизна) оның атымен аталды, астанасы Марчлевск (бұрын және кейін Довбыш және Шчорск деп аталды; Феликс Дзержинскийдің есімімен аталған Дзержинщина сияқты поляк ауданы Белоруссияда болған). Варшавадағы Ян Павел II көшесі бұрын Марчлевский көшесі деп аталған. Ұлттық халық армиясының құрлық әскерлерінің 9-шы танк дивизиясының құрамындағы 23-ші «Юлиан Марчлевский» танк полкі оның құрметіне аталды. Полк 1990 жылы Германияның қайта бірігуімен бірге, барлық Ұлттық халық армиясымен бірге таратылды.
In 1926, he was the namesake for the Polish National Raion in Ukraine (Marchlewszczyzna), with the capital at Marchlewsk (known before and after as Dovbysh and Shchorsk; a similar Polish district of Dzierżyńszczyzna, named after Felix Dzerzhinsky, was in Belarus). Warsaw's Jan Paweł II Street was formerly called Marchlewski Street. Panzerregiment 23 "Julian Marchlewski", part of the 9th Panzer Division of the Land Forces of the National People's Army, was named in his honor. The regiment disbanded along with the entire National People's Army when Germany reunified in 1990.