Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес Одағындағы поляк азшылығы – Кеңес Одағы тарағанға дейін оның шекараларында немесе жанында тұрған поляк диаспорасы. Олардың бір бөлігі Кеңес Одағы тарағаннан кейінгі мемлекеттерде, ең әйгілісі Литва, Беларусь және Украинада, тарихи түрде Польша-Литва одағымен байланысты аймақтарда, сондай-ақ Қазақстан және Әзірбайжан сияқты елдерде де өмір сүруін жалғастырды.
The Polish minority in the Soviet Union are Polish diaspora who used to reside near or within the borders of the Soviet Union before its dissolution. Some of them continued to live in the post Soviet states, most notably in Lithuania, Belarus, and Ukraine, the areas historically associated with the Polish–Lithuanian Commonwealth, as well as in Kazakhstan and Azerbaijan among others.
1917-1920 жылдар
[[Файл:Автопортрет (1908 немесе 1910-1911).jpg|thumb|right|Суретші Казимир Малевич (Kazimierz Malewicz) – кеңестік Одақта белсенді болған, польша тегіндес көрнекті суретші. 1927 жылы Варшаваға қоныстану әрекеті сәтсіз аяқталды. Польша жазушысы және философы Станислав Игнатий Виткевич Санкт-Петербургте жүргенде Ресей революциясын бастан өткізді. Оның көргендері оның шығармаларына терең әсер етті, олардың көптегені ол куә болған Азамат соғысының қасіреттерін бейнелейді. Революцияның көптеген польшалық құрбандарының арасында поляк композиторы Витольд Лутославскийдің әкесі Мариан Лутославский және оның інісі Йозеф 1918 жылы Мәскеуде «контрреволюционерлер» деп айыпталып өлтірілді. Сонымен қатар, коммунистік қозғалысқа қатысқан поляктар (немесе жартылай польша тегі бар адамдар) да болды. Белгілі революционерлерге Константин Рокоссовский, Вячеслав Менжинский, Юлиан Марчлевский, Станислав Косьор, Карол Свиерчевский және Феликс Дзержинский, кейіннен НКВД-ға айналған «Чека» құпия полициясының негізін қалаушы кірді. Кеңес Одағы сонымен қатар Қызыл Армияда польша бөлімшелерін және эмиграциядағы польшалық коммунистік үкіметті ұйымдастырды, бірақ біріншісі Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін қудаланды және көрсеткіс соттарға ұшырады, ал екіншісі Лондонға негізделген заңды үкіметке қарсы, кеңес режимімен тағайындалып орнатылды. 1920 жылы Уақытша польша революциялық комитеті құрылды, бірақ Польшаны бақылауға ала алмады.
[[File:Self Portrait (1908 or 1910 1911). jpg|thumb|right|Painter Kazimir Malevich (Kazimierz Malewicz) was a prominent artist of Polish descent active in the Soviet Union. His attempt at settling in Warsaw in 1927 failed. Polish writer and philosopher Stanisław Ignacy Witkiewicz lived through the Russian Revolution while in St. Petersburg. What he saw, had a profound effect on his works, many of which display themes of the horrors of the Civil War he witnessed. Among the many Polish victims of the revolution was the father of Polish eminent composer Witold Lutosławski, Marian Lutosławski and his brother Józef, murdered in Moscow in 1918 as alleged "counter revolutionaries". There were also some Poles (or those of partial Polish descent) associated with the communist movement. Famous revolutionaries include Konstantin Rokossovsky, Vyacheslav Menzhinsky, Julian Marchlewski, Stanislaw Kosior, Karol Świerczewski and Felix Dzerzhinsky, founder of the Cheka secret police which would later turn into the NKVD. The Soviet Union also organized Polish units in the Red Army and a Polish Communist government in exile, however the former were persecuted and subject to mock trials following the end of the Second World War and the latter being appointed and installed by the Soviet regime as opposed to the legitimate government in exile based in London. Provisional Polish Revolutionary Committee was created in 1920 but failed to control Poland.
Демография
Кеңес Одағындағы поляк халқының саны 1959 жылы ең жоғары шарына жетті, 1970 жылға қарай шамамен 20%-ға төмендеді, ал 1970 мен 1989 жылдар аралығында өте баяу түрде азайды.
The Polish population in the Soviet Union peaked in 1959, decreased by about 20% by 1970, and then decreased extremely slowly between 1970 and 1989.