Мархлевщина: Украинский польский национальный район (1925-1935)
Marchlewszczyzna
Мархлевский польский национальный район: эксперимент УССР 1925г., польская автономия, Довбыш/Мархлевск, политические деятели, история Украины, репрессии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мархлевщизна (Мархлевский польский национальный район) – Украина Кеңес Социалистік Республикасындағы польшалық Ұлттық аудан, 1925 жылғы 21 шілдеде эксперимент ретінде құрылған. Оның астанасы Довбыш қаласы 1926 жылы Мархлевск деп өзгертілді. Аудан сол кезеңде (1924-1939 жж.) Украина КСР-інде құрылған 32 ұлттық ауданның бірі болды. Польша ауданының қызметі оның саяси құрамын айқын көрсетті. Олардың ішінде 20 жыл жер аударылуда өткізген Халинаның (Гелена) әкесі Ян Трибель болды. Халина Трибель Юрий Ехануровтың анасы еді. Польша жұмысшыларын, болашақ Польша Кеңес Республикасының азаматтарын дайындауды көздеген Кеңес билігі бірнеше зауыттар, сондай-ақ электр станциялары мен телефон желілерін салды. Бұл тұрғындардың өмір сапасын жақсартты, бірақ барлық күш-жігер 1930-жылдардың басында, Кеңес Одағында ұжымдастыру басталған кезде жойылды. Польша шаруалары оған қарсы күресті, ал мыңдаған адам Голодоморда қаза тапты. Бастапқыда аудан халқының шамамен 70% поляктарды құрады, 1926 жылы олардың саны 41 000-ға жетті. Басқа тұрғындары – украиндықтар (20%), немістер (7%) және еврейлер. 1930 жылы Мархлевщизнаға бірнеше көршілес ауылдар қосылғаннан кейін халық саны 52 000-ға дейін өсті, ал поляктар әлі де 70% құрады. Ауданның 100-ге жуық ауыл, елді мекен және шағын қалалардан тұратыны болжанып отыр. 1935 жылы Кеңес Одағының Орталық Атқару Комитетінің қаулысымен (Григорий Петровский қол қойған) польшалық Ұлттық аудан таратылып, жаңадан құрылған Червоноармейский ауданы мен Баранивка ауданы, Киев облысы арасында бөлінді, ал кейбір қауымдастықтар Новоград-Волынский немесе Житомир қалалық әкімдіктеріне берілді. Житомир облысында бұрынғы Мархлевщизна облыс құрылғаннан кейін 1938 жылы пайда болды. Кеңес Одағы тарағаннан кейін, 1996 жылдан бастап жергілікті қала мектебінде Иоанн Павел II атындағы Польша қоғамының күш-жігерімен польша тілі қайтадан оқытылуда. Ал 1990 жылы Довбышта жергілікті католик шіркеуі қайта жандандырылды.
Marchlewszczyzna (Мархлевский польский национальный район) was a Polish National District in the Ukrainian Soviet Socialist Republic created as an experiment on 21 July 1925 by resolution of the Little Presidium of the All Ukrainian Central Executive Committee. Its capital, the town of Dovbysh, was renamed later in 1926 as Marchlewsk. The district was one of 32 other national districts that were created in the Ukrainian SSR during that period (1924 1939). The function of the Polish District had boldly expressed its political composition, Among such was Jan Trybel, the father of Halyna (Helena) Trybel, who spent 20 years in exile. Halyna Trybel happened to be a mother of Yuriy Yekhanurov. The Soviet authorities, who wanted to create Polish laborers, future citizens of the Polish Soviet Republic, built several factories as well as power plants and telephone lines. This also brought about improvement in the quality of life, but all efforts were destroyed in the early 1930s, when the collectivization in the Soviet Union began. Polish peasants opposed it fiercely, and thousands of them perished in the Holodomor. Initially, ethnic Poles constituted around 70% of district's population, which in 1926 totalled around 41,000. Other inhabitants were Ukrainians (20%), Germans (7%) and Jews. In 1930, after several adjacent villages were added to Marchlewszczyzna, the population grew to 52,000, with Poles still constituting 70%. It has been estimated that the district consisted of around 100 villages, settlements and smaller towns. In 1935 by resolution of the Central Executive Committee of the Soviet Union (signed by Grigoriy Petrovskiy) the Polish national raion was abolished and split between the newly formed Chervonoarmiyskyi Raion and Baranivka Raion, Kyiv Oblast, while some communities were also transferred to either Novohrad Volynskyi or Zhytomyr municipalities. In Zhytomyr Oblast the former Marchlewszczyzna appeared upon creation of the oblast in 1938. Soon after the dissolution of the Soviet Union, since 1996 in the local town school the Polish language is being taught once again by the efforts of the local Polish Society of Jan Paul II. Already in 1990 in Dovbysh the local Catholic parish was revived.