Кіріспе

Шығыс Еуропадағы бұрынғы ауылдық өзін-өзі тану. "Тутежский" (поляк тілінде: tutejszy, украин тілінде: тутешній, орыс тілінде: туземный) – нақты ұлттық санасы қалыптаспаған Шығыс Еуропаның ауылдық халқының өзін-өзі анықтауы. Бұл термин "осы жердің", "жергілікті" немесе "туған ортаның" адамы деген мағынаны білдіреді. Бұл көбінесе Польша, Украина, Беларусь, Литва және Латвия сияқты Шығыс Еуропаның көптілді аймақтарында, әсіресе Полесье және Подлахияда кездесетін еді. Өзін-өзі анықтау ретінде ол Литваның Вильнюс аймағында 20-шы ғасырдың соңына дейін сақталды. Мысалы, 1989 жылы паспорттарында поляк деп тіркелген адамдардың арасында жүргізілген сауалнама нәтижесінде олардың 4%-ы өздерін "тутейшия" (tuteišiai), 10%-ы литвалықтар, ал 84%-ы поляктар деп есептегені анықталды.

Польшада

Термин алғаш рет 1922 жылы Польшаның 1921 жылғы халық санағының алдын ала нәтижелерінде ресми жарияланған (Miesięcznik Statystyczny, vol. V). 38 943 адам өздерін жергілікті ұлттық (; Narodowość tutejsza) деп жариялаған, олардың көп бөлігі православие дінін ұстанатын (38 135) және ауылдық жерлерден (36 729) келген адамдар еді. Халық санағында бұл санат "өз этникалық тегін басқаша анықтай алмайтын адамдарға" арналғаны айтылған. Бұл санақ Вильнюс аймағын қамтымаған. Литвалық зерттеушілер этнографиялық Литвадағы тутейскийлердің көп бөлігі славяндықтанған литвалықтар болғанын мәлімдейді. de болса, аймақтың славяндыққа өтуіне русь (белорус) шаруаларының көптеп қоныстануының, әсіресе оба салдарынан халық санының күрт азаюынан кейін үлкен үлес қосқанын айтады.

Тіл

Топтың сөйлеуі (język tutejszy, "жергілікті тіл") де "кодификацияланбаған және көбінесе сипатталмаған белорус диалектісі" деп сипатталды. Польша профессоры Ян Отребскийдің 1931 жылы жарияланған мақаласына сәйкес, Вильнюс аймағындағы және жалпы солтүстік-шығыс аймақтарындағы поляк диалектілері – поляк тілінің өте қызықты түрі, себебі бұл диалект көбінесе белорусландырылған (көбінесе) немесе полякландырылған литвалықтар тұратын шетелдік аумақта қалыптасқан. Отребский мұны дәлелдеу үшін Тутейский тіліндегі литвалық тілінен алынған сөздердің мысалдары келтірді. 2015 жылы поляк тіл білімі маманы pl Вильнюс облысының поляк ұлтын жариялаған көптеген тұрғындары "жауапты сөйлеу" деп аталатын белорус диалектісінде сөйлейтінін растады.