Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексикадағы коммуналдық шаруашылық бірлігі
Communal farming unit in Mexico
Эхидо (eˈxiðo, латынша exitum) – ауыл шаруашылығына пайдаланылатын коммуналдық жердің аумағы, онда қауымдастық мүшелері жерге меншік құқығына емес, пайдалану құқығына ие, ал бұл жер Мексика мемлекетінің меншігінде болады. Қазіргі заманда эхидо алғандар оларды жеке-жеке участаларда өңдейді және мемлекеттік бақылау астында коммуналдық жерлерді бірлесіп күтіп ұстайды. Эхидо жүйесі ацтектердің испан басқыншылығына дейінгі кальпулли және ортағасырлық испан эхидосы түсінігіне негізделгенімен, 20-шы ғасырдан бері эхидолар үкімет тарапынан басқарылып, бақыланады. Мексика революциясынан кейін Мексика мемлекеті шаруалар қауымдастықтарына жер беру арқылы әлеуметтік толқуларды тоқтату мақсатында эхидоларды құрды. Мексика 1991 жылы Солтүстік Америка еркін сауда аймағына кіруге дайындалып жатқанда, президент Карлос Салинас де Гортари эхидо беруді тоқтатып, қолданыстағы эхидоларды жалға беруге немесе сатуға рұқсат берді, соның нәтижесінде Мексиканың жер реформасы аяқталды.
An ejido (eˈxiðo, from Latin exitum) is an area of communal land used for agriculture in which community members have usufruct rights rather than ownership rights to land, which in Mexico is held by the Mexican state. People awarded ejidos in the modern era farm them individually in parcels and collectively maintain communal holdings with government oversight. Although the system of ejidos was based on an understanding of the preconquest Aztec calpulli and the medieval Spanish ejido, since the 20th century ejidos have been managed and controlled by the government. After the Mexican Revolution, ejidos were created by the Mexican state to grant lands to peasant communities as a means to stem social unrest. As Mexico prepared to enter the North American Free Trade Agreement in 1991, President Carlos Salinas de Gortari declared the end of awarding ejidos and allowed existing ejidos to be rented or sold, ending land reform in Mexico.
Колониялық дәуірдегі жергілікті қоғамдастықтардың жер иеліктері
Мексиканың орталық бөлігінде испандықтар ацтек империясын (1519-1521) жаулап алғаннан кейін жергілікті қауымдар көбінесе сақталып қалды, оның ішінде олардың жер иелену жүйесі де сақталды. Испания коронасы жергілікті қауымдардың жерін өзінің бақылауында ұстауына кепілдік берді, бұл заңды fundo. Сондай-ақ, жеке тума адамдар мен жергілікті қауымдар испандықтардың араласуына қарсы өз құқықтарын қорғау үшін Жалпы үнді сотын құрды. Испандықтар жергілікті қауымдардың жерлеріне өз терминологиясын қолданды және отарлық дәуірдің басында оларды эхидос деп атай бастады.
In central Mexico following the Spanish conquest of the Aztec empire (1519 1521), indigenous communities remained largely intact, including their system of land tenure. The Spanish crown guaranteed that indigenous communities had land under its control, the fundo legal. It also established the General Indian Court so that individual natives and indigenous communities could defend their rights against Spanish encroachment. Spaniards applied their own terminology to indigenous community lands, and early in the colonial era began calling them ejidos.
XIX ғасыр
Мексика 1821 жылы Испаниядан тәуелсіздік алды. Мексиканың тәуелсіздік соғысынан кейін жаңа егеменді мемлекет тума халқы мен жергілікті қауымдастықтарды қорғауға арналған тәжді жойды, оларды испан тәжінің қарауындағы вассалдар емес, заң алдында тең дәрежеге жеткізді. Жалпы үндістер сотының таратылуы – тәуелсіздіктің бір салдары болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін саяси тұрақсыздық пен экономикалық дағдарысқа тап болған жергілікті қауымдар көбінесе жерлерін сақтап қалды, себебі ірі жер иелері өндірісті арттыру үшін кеңейе алмады. XIX ғасыр мексикалық либералдары үшін тума халқы мен жергілікті ауылдардың Мексика ұлтынан бөлек болуы "үндістер мәселесі" деп есептелді, ал жалпы жер иелігін тарату – үндістерді Мексика ұлтына біріктірудің кілті деп саналды. Либералдар 1855 жылы билікке келгеннен кейін, корпоративтік жер иелігін, яғни жергілікті қауымдар мен Рим-католик шіркеуіне тиесілі жерлерді экспроприациялау және сатуды қамтитын ірі реформаға кірісті. Либералдық реформалар алдымен корпоративтік жер иелігін тоқтатуға шақыратын Лердо заңын қабылдады, содан кейін бұл заңды 1857 жылғы Конституцияға енгізді. Осылайша, эхидолар заңды түрде жойылды, бірақ олардың көптегені сақталды. Мексика азаматтық наразылықтарға, азаматтық соғысқа және француз басқыншылығына ұшырады, сондықтан француз әскерлері 1867 жылы қуылғаннан және либералдық үкіметтің Мексика республикасын қайта орнатуынан кейін ғана жер реформасы күшіне енді. 1876 жылы төңкеріс арқылы билікке келген либералдық генерал Порфирио Диас кезінде саяси тұрақтылықты және экономикалық өркендеуді, "тәртіп және прогресс" қағидаларын іске асыру, ірі хасиендалардың кеңеюіне және көптеген ауылдардың жерлерін жоғалтуына, шаруаларды жерсіз қалдыруға әкелді.
Mexico achieved its independence from Spain in 1821, following the Mexican War of Independence, the new sovereign nation abolished crown protections of natives and indigenous communities, making them equal before the law rather than vassals of the Spanish crown. The disappearance of the General Indian Court was one effect of independence. With political instability and economic stagnation following independence, indigenous communities largely maintained their land holdings, since large landed estates were not expanding to increase production. For nineteenth century Mexican liberals, the continuing separateness of natives and indigenous villages from the Mexican nation was deemed "The Indian Problem," and the breakup of communal landholding identified as the key to integrating of Indians into the Mexican nation. When the Liberals came to power in 1855, they embarked on a major reform that included the expropriation and sale of corporate lands, that is, those held by indigenous communities and by the Roman Catholic Church. The Liberal Reform first put in place the Lerdo Law, calling for the end of corporate landholding and then incorporated that law into the Constitution of 1857. Ejidos were thus legally abolished, although many continued to survive. Mexico was plunged into civil unrest, civil war, and a foreign invasion by the French, so not until the expulsion of the French in 1867 and the restoration of the Mexican republic under liberal control did land reform begin to take effect. Under liberal general Porfirio Díaz, who came to power by coup in 1876, policies to promote political stability and economic prosperity, "order and progress", meant that large haciendas began expanding and many villages lost their lands leaving the peasantry landless.
Сын
Ехидо жүйесінің қарсыластары Banco Nacional de Crédito Rural (Banrural) банкіндегі – ехидариоларға несие беруге жауапты басты мекемедегі – кең таралған сыбайлас жемқорлықты, ехидо жерлерін заңсыз сату мен беруді, экологиялық құлдырауды және төмен өнімділікті жүйенің сәтсіздігінің дәлелі ретінде көрсетті. Бұл пікірге қарсы шығушылар Карденас заманынан бері барлық билік ехидоларға салқын қарайтын немесе тікелей қарсы тұрғанын, ехидоларға бөлінген жерлердің көбінесе сапасы нашар және жеке меншіктегі жерлерге қарағанда өнімділігі төмен болғанын айтты. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы саласындағы ғылыми зерттеулер мен қолдау көбінесе ірі коммерциялық кәсіпорындарға бағытталған. Банруралды сынаған саясаткерлердің өзі сыбайлас жемқорлыққа жауапты болды, ал өнімділігіне қарамастан, шаруалардың көптегені үшін күнкөріс шаруашылығы – маңызды тіршілік көзі.
Opponents of the ejido system pointed to widespread corruption within the Banco Nacional de Crédito Rural (Banrural)—the primary institution responsible for providing loans to ejidatarios—illegal sales and transfers of ejido lands, ecological degradation, and low productivity as evidence of the system's failure. Proponents countered these arguments by pointing out that every administration since that of Cárdenas had been either indifferent or openly hostile to ejidos, that the land assigned to ejidos was often of lower quality and inherently less productive than privately held land. Also, the majority of agricultural research and support was biased towards large scale commercial enterprises. The politicians complaining about Banrural were the people responsible for the corruption, and regardless of its productivity, subsistence production is an important survival strategy for many peasants.
Өзгерістер
Неолибералды экономикалық қайта құрудың үлкен бағдарламасының бір бөлігі ретінде, ол эжидалдық және басқа да шағын ауыл шаруашылығы түрлерін қолдауды әлсіретіп, Солтүстік Америка еркін сауда келісіміне (НАФТА) келіссөздер жүргізді, президент Карлос Салинас де Гортари 1992 жылы Конгресс арқылы Мексика Конституциясының 27-бабын өзгертіп, эжидалдық жерлерді жекешелендіруге және сатуға рұқсат беретін заң жобасын қабылдады. Бұл Чиапас қақтығысының тікелей себебі болды. Эжидалдық жүйеге енгізілген өзгерістер эжидалдық өнімділікті арттыра алмады және ауылдағы кедейліктің нашарлауына, мәжбүрлі көші-қонға және жүгері өсірудің отаны болған Мексиканың жүгері мен жалпы азық-түліктің таза импорттаушысына айналуына елеулі үлес қосты. Шаруалардың көпшілігі эжидо жүйесінде болды, әдетте үйдің басшысы ер адам болатын. Эжидо жерінде жұмыс орындарының мүмкіндіктері шектеулі болғандықтан, еркектер отбасын және жерді асырау үшін АҚШ-қа көшіп кетуге мәжбүр болды. АҚШ-тағы мексикалық мигранттар үшін жұмыс орындары ауыл шаруашылығы салаларын қамтыды, бұл эжидо жерін одан әрі дамытуға және ауыл шаруашылығы технологиясын жетілдіруге ықпал етті. Эжидо жерінде тұрған, бірақ оған иелік етпегендер де ауылдық жерлерді тастап кетуге бейім болды. Осы еркектер үйді тастап кеткеннен кейін, отбасылар әйелдер мен күйеулерінің туыстарынан құралды, бұл әйелдерге еркектердің қатысуынсыз үй шаруасының шешімдерін қабылдауға қатысу мүмкіндігін берді.
As part of a larger program of neoliberal economic restructuring that had already been weakening support for ejidal and other forms of small scale agriculture and negotiation of the North American Free Trade Agreement (NAFTA), President Carlos Salinas de Gortari in 1992 pushed legislation through Congress that modified article 27 of the Mexican Constitution to permit the privatization and the sale of ejidal land. This was a direct cause of the Chiapas conflict. The changes to the ejidal system have largely failed to improve ejidal productivity, and have been implicated as significant contributing factors to worsening rural poverty, forced migration, and the conversion of Mexico, where the cultivation of maize originated, into a net importer of maize and food in general. The majority of peasants were part of the ejido system with a male figure being the head of the household. On ejido land job opportunities were limited creating a push for the male figures to migrate to the United States in order to support their households and land. US job opportunities for Mexican migrants would include agricultural sectors which contributed to further development of the ejido land and growing agricultural technology. Those who lived on ejido land but did not own the land were more inclined to leave the rural land as well. After these male figures would leave the household the families left behind would consist of the wife and her husband's family, which allowed women increased participation in household decision making in the absence of male figures.