Кіріспе

Мексиканың ұлттық мерекесі – Fiestas Patrias XIX ғасырда басталып, қазір бес мемлекеттік мереке ретінде тойланады.

Конституцияның жылдығы

Бұл күн 1917 жылғы Конституцияны еске түсіреді, ол Мексика революциясынан кейін 5 ақпанда жарияланды. Мексиканың федералды еңбек заңының (Ley Federal del Trabajo) 74-бабына сәйкес, ақпанның бірінші дүйсенбісі (күніне қарамастан) Мексикада осы оқиғаны белгілейтін ресми мереке күні болып табылады. Бұл өзгеріс 2005 жылы жасалып, 2006 жылдан бастап күшіне енді; одан бұрын, бұл мереке апта күніне қарамастан, 5 ақпанда тойланды.

Наталисио де Бенито Хуарес

Бұл күн 1806 жылғы 21 наурызда туған президент Бенито Хуарес еске алу күні. Хуарес Мексиканың ең ұлы президенті ретінде кеңінен танылған, ол «Ла Реформа» (Мексиканың либералдық реформасы) кезеңінде шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін жүзеге асырды. Хуарес Еуропаның қайта жаулап алуына қарсы тұрғаны үшін Америка құрлығындағы елдерде батыр ретінде құрметтеледі. Мексиканың Еңбек заңының (Ley Federal del Trabajo) 74-бабына сәйкес, наурыз айының үшінші дүйсенбісі (күніне қарамастан) Мексикада ресми мереке күні болып белгіленген. Конституция күні сияқты, бұл мереке бастапқыда әр жыл сайын 21 наурызда тойланды, бірақ 2005 жылы Федералды еңбек заңына түзету енгізілді, содан бері мереке әрдайым дүйсенбі күні тойланады.

Еңбек күні

Día del Trabajo мексикалық жұмысшылардың кәсіподақ қозғалыстарын 1 мамырда еске алады, әсіресе 1906 жылғы Кананея, Сонора, және 1907 жылғы Рио-Бланко, Веракрус еңбек даулары мен оған жасалған репрессияны. Мексикадағы Еңбек күнінің тамыры 1886 жылғы Чикагодағы Хеймаркет оқиғасына дейін жетеді, бірақ Мексикадағы алғашқы Еңбек күні 1913 жылы 20 000 жұмысшының президент Викториано Уэртаға қарсы әділ еңбек жағдайларын талап етіп шеру өткізген кезде болды. 1923 жылы президент Альваро Обрегон 1 мамырды Мексикадағы Día del Trabajo деп жариялады, ал бұл күн 1925 жылы Плутарко Элиас Каллес тарапынан ресми түрде бекітілді.

Грито де Долорес және Тәуелсіздіктің жылдығы

Грито-де-Долорес (15 қыркүйек күні кешке) және Аниверсарио-де-ла-Индепенсиа (16 қыркүйек) Мигель Идальго и Костильяның Грито-де-Долорес шақыруын еске алады – 1810 жылғы 16 қыркүйекте Гуанахуато маңындағы Долорес ауылында. Идальго Мексикада испан үкімшілігін тоқтатуға шақырды. 1825 жылғы 18 қазанда Мексика Республикасы 16 қыркүйекті өздерінің Ұлттық Тәуелсіздік күні (Dia de la Independencia) деп ресми түрде жариялады. Мексика Тәуелсіздік күні, сондай-ақ Dieciséis de septiembre деп те аталады, 15 қыркүйектің кешінен бастап барлық атқарушы органдардың басшылары (Республика Президентінен бастап муниципалитет президенттеріне дейін) Грито-де-Долорес шақыруын қайта жасайды және түн бойы жалғасады.

Революцияның жылдығы

Бұл күн 1910 жылғы 20 қарашада Франсиско И. Мадероның диктатор Порфирио Диас билігіне қарсы көтеріліс жоспарлаған күнінен бастау алған Мексика революциясын еске түсіреді. Мексиканың Еңбек заңының 74-бабына (Ley Federal del Trabajo) сәйкес, қараша айының үшінші дүйсенбісі (күніне қарамастан) Мексикада ресми мереке күні болып белгіленген. Бұл өзгеріс 2005 жылы қабылданды және 2006 жылдан бастап күшіне енді; одан бұрын, 20 қараша күні мерекелік болып есептелген, ал егер ол сейсенбі немесе бейсенбіге орай келсе, барлық мектептер ұзартылған демалыс берген. 20 қараша ресми күні болғанымен, көтеріліс елдің әртүрлі аймақтарында әртүрлі күндері басталды.

Cinco de mayo туралы түсініксіздік

АҚШ-тағы кең таралған қате түсінікке қарамастан, Cinco de mayo Мексиканың "Тәуелсіздік күні" емес, ал 1862 жылғы 5 мамырда мексикалық республикалық күштерінің француз күштеріне қарсы өткен алғашқы Пуэбла шайқасындағы жеңісін еске түсіреді. Келесі жылы сол жерде болған шайқаста француз әскерлері жеңіске жетті. Жоғарыда сипатталған Тәуелсіздік күнінен өзгеше, Cinco de mayo көбінесе Пуэбла штатында жергілікті деңгейде тойланады және Мексиканың қалған бөлігінде шағын банк мейрамы болып саналады. Бірақ, көптеген кәсіби одақтар оны демалыс күні деп мойындады, себебі оның Еңбек күніне (1 мамыр) жақындығы бес күндік демалыс немесе екі үш күндік демалысқа мүмкіндік береді. Cinco de Mayo мерекесі алғаш рет 1863 жылы Калифорния штатындағы Лос-Анджелесте өткізілді. Мерекенің мақсаты – Америка Азамат соғысы мен франко-мексикалық соғыстың қиын кезеңінде американдықтар мен мексикалықтардың рухын көтеру болды. Пуэбла француздар қаладан қуылғаннан кейін бірнеше жылдан соң ғана өз мерекелерін өткізе бастады. Сілтеме: Хейс Баутиста, доктор Дэвид Е. El Cinco de Mayo: An American Tradition. Беркли, Калифорния университетінің баспасы, 2012. ISBN 978 0 520 27212 5.