Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1821 жылы Мексиканың Испаниядан тәуелсіздігін жариялау
1821 proclamation of Mexican independence from Spain
Игуала жоспары, сондай-ақ "Тригарант жоспары" немесе Солтүстік Американың тәуелсіздік актісі деп белгілі, 1821 жылғы 24 ақпанда Испаниядан Мексиканың тәуелсіздік соғысының соңғы кезеңінде жарияланған революциялық үндеу болды. Жоспарда Мексика конституциялық монархияға айналуы, оның жалғыз ресми діні – Рим католиктік діні болуы, ал Мексиканың жарым аралдықтары мен креолдары тең саяси және әлеуметтік құқықтарға ие болуы көзделген. Ол қазіргі Герреро штатындағы Игуала қаласының атымен аталады. Жоспардың бастамашылары – Агустин де Итурбиде (кейін Мексика императоры) және Висенте Герреро, революциялық көтерілісші және болашақ Мексика президенті. Игуала жоспарының идеалдарын қорғау үшін Итурбиде мен Герреро біріктіріп, Үш кепілдіктің армиясын құрды. 1821 жылғы 24 тамызда Итурбиде мен испан вице-королі Хуан О’Донаху Кордобадағы Кордоба шартына қол қойып, Игуала жоспарын бекітті, осылайша Мексиканың тәуелсіздігін ресми түрде жариялады. Бұл жоспар жаңа идеяларды енгізіп, ескілерін сақтап қалды. Мысалы, жаңа әскер құрылды, бірақ 1812 жылғы Конституцияда бекітілген және жоспар қабылданған кезде күшінде болған, тегіне, нәсіліне немесе экономикалық жағдайына қарамастан, барлық ер адамдардың сайлау құқығы сақталды.
The Plan of Iguala, also known as The Plan of the Three Guarantees ("Plan Trigarante") or Act of Independence of North America, was a revolutionary proclamation promulgated on 24 February 1821, in the final stage of the Mexican War of Independence from Spain. The Plan stated that Mexico was to become a constitutional monarchy, whose sole official religion would be Roman Catholicism, in which the Peninsulares and Creoles of Mexico would enjoy equal political and social rights. It took its name from the city of Iguala in the modern day state of Guerrero. The two main figures behind the Plan were Agustín de Iturbide (who would become Emperor of Mexico) and Vicente Guerrero, revolutionary rebel leader and later President of Mexico. The Army of the Three Guarantees was formed by the unified forces Iturbide and Guerrero to defend the ideals of the Plan of Iguala. On 24 August 1821, Iturbide and Spanish Viceroy Juan O'Donojú signed the Treaty of Córdoba in Córdoba, Veracruz, ratifying the Plan of Iguala, and thus confirming Mexico's independence. The Plan, a compromise, introduced new ideas and preserved others. For example, it established a new army, but it preserved the constitutional right of all males to vote regardless of origin, race, or economic condition, which had been enshrined in the Constitution of 1812 and which was in force at the time of the Plan.
Үш кепілдік
Игуала жоспары Мексиканың жаңадан құрылған мемлекеті үшін үш негізгі принципті орнатып берді: Рим католик дінінің басымдығы, Мексиканың толыққанды саяси тәуелсіздігі және жаңа елдегі барлық әлеуметтік және этникалық топтар үшін толық теңдік. Бұл принциптер "Үш кепілдік" деп белгілі, олар "Дін, тәуелсіздік және бірлік" ("Religión, Independencia y Unión") деп қорытындыланады. Үш кепілдік армиясының үш түсті туы – осы үш кепілдіктің символдық бейнесі, және ол тәуелсіздік алғаннан кейінгі қызыл, жасыл және ақ түстердегі Мексика туының түс схемасы болып табылады. Құжат Мексиканың географиялық аумағында тұратын барлық адамдарды өз азаматтары деп жариялайды: кіріспеде "америкалықтар, осы терминге Америкада туғандар ғана емес, сонымен қатар Еуропа, Африка және Азияда тұратын адамдар да кіреді" делінген, ал 12-бапта былай делінеді: "Мексика империясының барлық тұрғындары, қасиеттері мен ізгіліктерінен басқа ешқандай айырмашылықсыз, кез келген лауазымға үміткер болуға лайықты азаматтар болып табылады" немесе "Жаңа Испанияның барлық тұрғындары, еуропалықтар, африкалықтар немесе үндістер арасындағы ешқандай айырмашылықсыз, осы монархияның азаматтары болып табылады және олардың қасиеттері мен ізгіліктеріне байланысты барлық лауазымдарға қол жеткізе алады", – деп көрсетілген.
The Plan of Iguala established three central principles for the nascent Mexican state: the primacy of Roman Catholicism, the absolute political independence of Mexico, and full social equality for all social and ethnic groups in the new country. These are the "Three Guarantees" by which the Plan is sometimes known, summarized as "Religion, Independence and Unity" ("Religión, Independencia y Unión"). The tricolor flag of the Army of Three Guarantees is a symbolic representation of the three guarantees, and is the color scheme for the post independence red, green, and white Mexican flag. The document explicitly includes all residents of Mexico's geographic territory among its citizens: the preamble refers to "Americans, under which term are included not only those born in America, but Europeans, Africans and Asians who reside in it," and Article 12 states: "All the inhabitants of the Mexican Empire, without any other distinction besides merit and virtue, are suitable citizens to apply for any employment," or "All the inhabitants of New Spain, without any distinction between Europeans, Africans, nor Indians, are citizens of this Monarchy with option to all employment depending on their merit and virtues," depending on the copy.
Салдары
Испанияның вице-королі Кордоба шартын ратификациялағанмен, Испанияның Мадридте 1822 жылғы 13 ақпанда өткен конгресі шартты "заңсыз, күшін жойған және жарамсыз" деп жариялады. Бірақ Мексика үкіметі О’Донахудың жоспарды елдің тәуелсіздігі мен егемендігін заңды түрде орнатушы құжат ретінде қабылдауын талап етті. Испания келесі он жыл бойы Мексиканы қайта жаулауға бірнеше әрекет жасады. Соңында, 1836 жылғы 28 желтоқсанда Мексика комиссары Мигель Санта-Мария мен испан мемлекеттік министрі Хосе Мария Калатрава Мадридте қол қойған Санта-Мария – Калатрава шарты арқылы Мексиканың тәуелсіздігін мойындады. Итурбид империясы құлағаннан кейін Мексика Конгресі 1823 жылғы 8 сәуірде Игуала жоспары мен Кордоба шартын үкіметтің негізі ретінде күштен шығарды. Оның орнына, 1824 жылғы 4 қазанда Мексиканың 1824 жылғы Конституциясын қабылдауға әкелген жаңа конституциялық конвенция шақырылды.
Although the Spanish Viceroy had ratified the Treaty of Córdoba, the Spanish Congress meeting in Madrid on 13 February 1822 repudiated the Treaty as "illegal, null, and void." The Mexican government, however, insisted upon O'Donojú's acceptance of the Plan as legally establishing the country's independence and sovereignty. Spain responded with a series of efforts to reconquer Mexico over the following decade. It eventually recognized Mexico's independence on 28 December 1836 by the Santa María–Calatrava Treaty, signed in Madrid by the Mexican Commissioner, Miguel Santa Maria, and the Spanish state minister, Jose Maria Calatrava. Following the fall of Iturbide's empire, the Mexican Congress abrogated both the Plan of Iguala and the Treaty of Córdoba as the basis for the government on 8 April 1823. Instead, a new constitutional convention was called which led to the adoption of the 1824 Constitution of Mexico on 4 October 1824.