Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айгио, сондай-ақ Аэгион, Аегион, Агио, Эгио (Αίγιο, ; Aegium) деп те жазылады, Ахея облысының, Батыс Грекияның, Пелопоннес түбегіндегі қала және бұрынғы муниципалитет. 2011 жылғы жергілікті басқару реформасынан бері ол Аигалея муниципалитетінің құрамына кіреді, оның орталығы және муниципалдық бөлімшесі болып табылады. Айгио – Патрадан кейін Ахеядағы екінші ірі қала. Муниципалдық бөлімшенің ауданы 151,101 км². Оның халқы шамамен 26 000 адамды құрайды, ал муниципалитетте 49 000-ға жуық тұрғын бар. Айгио – Коринф шығанағындағы порты бар қала, және оның аты ежелгі Эгиум қаласынан шыққан.
Aigio, also written as Aeghion, Aegion, Aegio, Egio (Αίγιο, ; Aegium), is a town and a former municipality in Achaea, West Greece, on the Peloponnese. Since the 2011 local government reform, it is part of the municipality Aigialeia, of which it is the seat and a municipal unit. Aigio is the second largest city in Achaea after Patras. The municipal unit has an area of 151.101 km2. It has a population of around 26,000 while the municipality has about 49,000 inhabitants. Aigio is a port town on the Gulf of Corinth, and takes its name from the ancient city of Aegium.
География
Муниципалитеттің оңтүстік-батыс бөлігі Паначайко тауының алдындағы төбелерден құралған. Селинунтас өзені Валимитикада, Аигио қаласының орталығынан шығысқа қарай 5 шақырым жерде Коринф шығанағына құяды.
The southwestern part of the municipality consists of the foothills of Panachaiko mountain. The river Selinountas flows into the Gulf of Corinth in Valimitika, 5 km east of Aigio town centre.
Ежелгі дәуір
Қала құрылғанға дейін бұл аймақта неолиттік қоныс болған. Айгион қаласы Гомер дәуірінде құрылды және шамамен б.з.д. 800 жылдан бері бірінші Ахай лигасының құрамына кірді. Қалада Ксенофонт, Ладас (стадионда жүгіру), Афинодор (Αθηνόδωρος, стадионда жүгіру), Стратон (Στράτων, панкратион және күрес) сияқты бірнеше Олимпиада жеңімпаздары болды. 373 жылы жер сілкінісінен қирап, цунамиге ұшыраған Хелике апатынан кейін Айгион көрші қаланың жерін иеленді. Хелике қаласының қирандылары 2000 жылы Коринф шығанағының жағалауынан табылды. Олар кейде Платонның Атлантида туралы мифімен байланыстырылады. Археологтар қазба жұмыстарын жүргізіп жатыр. Б.з.д. 330 жылдан бастап Айгион елу жыл бойы Македония патшалығының билігінде болды. Шамамен б.з.д. 275 жылы тұрғындар македониялық гарнизонды қуды да, қала жаңа Ахай лигасына қосылды. Зевс Омариосқа арналған танымал ғибадатханасымен Айгион Ахай жиналысының орталығына айналды. Олар 146 жылы римдіктер басып алғанға дейін олардың астанасы болып қалды. Ахаяны римдіктер басып алғаннан кейін, римдіктер қала қабырғасын бұзды және Эгиум маңыздылығын жоғалтты.
Before the founding of the city, the area had a Neolithic settlement. The city of Aigion was founded during Homeric times and became part of the first Achaean League since around 800 BC. The city had several Olympic winners, including Xenophon, Ladas (stadion race), Athenodorus (Αθηνόδωρος, stadion race), Straton (Στράτων, pancration and wrestling). After the disaster of Helike, which was destroyed by an earthquake and buried by a tsunami in 373 BC, Aigion took the territory of the neighbouring city. The ruins of Helike were discovered in 2000 off the coast in the Corinthian Gulf. They are sometimes associated with Plato's Atlantis myth. Archeologists are excavating the site. From 330 BC, Aigion was for fifty years under the Kingdom of Macedon. Around the year 275 BC, the people expelled the Macedonian garrison and the city joined the new Achaean League. With the famous temple of Zeus Homarios, Aigion became the Achaean assembly place. It remained their capital until the Roman conquest in 146 BC. After the annexation of Achaia, the Romans removed the wall of the city and Aegium lost its importance.
Византия дәуірі
395 жылы Рим империясы бөлінгеннен кейін, Агиум Шығыс Рим империясының, кейіннен Византия империясының құрамына кірді. 805 жылы славян тайпалары оны басып алды. 9-13 ғасырлар аралығында Востица (Βοστίτσα) деп аталды. Мореяның хроникасында (14 ғасыр) бұл қала алғаш рет осы жаңа атпен еске алынады. Келесі ғасырларда бұл атау әртүрлі құжаттарда Bostizza, Ligustizza, Bostitza, Bostiza, Vostizza сияқты әртүрлі жазылым түрлерінде кездеседі. Кейбір ғалымдар бұл есімнің славян тілінен шыққандығын жоққа шығармайды. Неміс тіл білімі маманы және славист Макс Васмер екі мүмкін түсіндірме ұсынады: біреуі Voščica (Voštane, көне славян тілінде Vošče) сөзінен, екіншісі – "фруктус" немесе "бақша" деген мағына беретін ovoštь сөзінен. Византияны зерттеген грек ғалымы Дионисий Закитинос осыған ұқсас түсінік береді, атаудың мағынасын "жеміс беретін жер" деп түсіндіреді. Кристос Корилл өзінің егжей-тегжейлі "Грекия сипаттамасы" еңбегінде басқаша пікір білдіреді. Оның сөзіне қарағанда, оба эпидемиясынан кейін көптеген аварлар немесе славян малшылары осы аймаққа қоныс аударған. Олардың басшыларының бірі Востицас аталған, және қала кейіннен оның атымен аталып кеткен. 19 ғасырдың неміс жазушысы Джозеф Барон Оу 1846 жылы жарық көрген "Грекияның тегі және доктор Ф. Фалмерэйердің қателіктері мен жаңылыстары" атты кітабында мүлдем басқаша түсіндірме береді. Ол Бостиза атауының грек тіліндегі сөздерге кішілік қосымшасы қосылған түрі (типикалық ерекшелік) екенін, ал түбі француз тіліндегі Bastion (орта француз тілінде Bastillon) сөзіне жететінін жазады. Βosta сөзінен грек және түрік тілдерінде кең таралған Бостан/Бостани сөзі шыққан, ол "бақ" дегенді білдіреді (кейбір тіл білімі мамандары Боста сөзінің парсы текті екенін санайды).
After the division of the Roman Empire in 395 AD, Aegium became a part of the Eastern Roman Empire and later the Byzantine Empire. In 805 it was captured by Slavic tribes during the Slavic invasions. Probably between 9th and 13th century it was renamed to Vostitsa (Βοστίτσα). In the Chronicle of the Morea (14th century), it is first mentioned with this new name. During the following centuries, the name is found in various documents having different spelling forms such as Bostizza, Ligustizza, Bostitza, Bostiza, Vostizza. Some scholars interpret the name as having a Slavic origin. The German linguist and Slavicist Max Vasmer gives two possible interpretations, one from the word Voščica (Voštane, slaven. Vošče) and one from the word ovoštь, meaning "fructus" or "garden". Dionysios Zakythinos, a Greek scholar of Byzantium, gives a similar interpretation, explaining the name as meaning "fruit bearing place". Christos Coryllos, in his detailed "Description of Greece", had given another interpretation. He writes that after the plague epidemic, numerous Avar or Slav shepherds migrated to this area. One of their leaders had the name "Vostitzas", from whom the town later took its name. 19th century German writer Joseph Baron Ow, in his book Die Abstammung der Griechen und die Irrthümer und Täuschungen des Dr. Ph. Fallmerayer, written in 1846, gives a completely different interpretation. He writes that the name Bostiza is a diminutive form (typical in Greek language) of the word Bosta, which comes from the French word Bastion (middle French Bastillon). From Βosta was derived the word Bostan/Bostani, which is common in the Greek and Turkish languages, and means garden (other linguists believe that Bosta is of Persian origin).
Франк және Осман дәуірі
Қала 13 ғасырдың басында крестшілер басып алып, Ахая княздығының барондық орталығына айналды. 15 ғасырдың басында Морея деспоты оны жаулап алды. 1459 жылы Осман империясы қаланы басып алды және грек Тәуелсіздік соғысы басталарға дейін оған билік етті, бірақ 1463 жылдан 1470 жылға дейін және 1685 жылдан 1715 жылға дейін венециялықтармен болған қысқа үзілістер болды. Қала 1821 жылдың 26 наурызында грек көтерілісшілері тарапынан басып алынды және Осман билігінен азат болған алғашқы қалалардың бірі болды. 1822 жылдың шілдесінде Акратада, қаланың жанында, Лондос, Займис және Петимеза басшылығындағы грек әскерлері Дервенакия шайқасында жеңілгеннен кейін Патрасқа бет алған 4000 түрік сарбазын қоршап алып, шабуыл жасады. Жүсіп паша оларды Патрасқа жеткізу үшін кемелер жібергенде, тек аз ғана түрік сарбазы құтыла алды. Грекия тәуелсіздік алғаннан кейін қала ресми түрде ежелгі атауымен қайта аталды.
The city was captured by the Crusaders in the early 13th century and became the seat of a barony of the Principality of Achaea. In the early 15th century, it was conquered by the Despotate of the Morea. In 1459 it was conquered by the Ottoman Empire, which ruled it until the outbreak of the Greek War of Independence, except for brief interruptions by the Venetians from 1463 until 1470, and from 1685 until 1715. The city was captured by Greek rebels on 26 March 1821, and was one of the first towns to be liberated from Ottoman rule. In July 1822, at Akrata, near the town, a force of Greek fighters under Londos, Zaimis and Petimezas surrounded and attacked a group of 4000 Turks marching to Patras, after their defeat at the Battle of Dervenakia. Only a few Turks were lucky to escape when Yusuf Pasha sent ships to take them to Patras. After Greek Independence, the town was officially renamed to its ancient name.
Қазіргі заман
1995 жылы 15 маусымда болған күшті жер сілкінісі қаланың орталық және оңтүстік-батыс бөліктерінде көптеген ғимараттарды қиратты, жолдарға зиян келтірді және көптеген адамдар қаза тапты. Жер сілкінісі Айгио қаласын қиратты: қаланың түкпір-түкпірінде құрбандарды еске алу үшін күндіз-түні жанып тұратын шағын ескерткіштер орнатылған. Құрғақшылықтың салдарынан өрт қаупі күшейгендіктен, Айгио маңындағы таулы аймақ 2007 жылғы Грекиядағы орман өрттерінен ауыр зардап шекті. Климаттың өзгеруі температураның ең жоғары және ең төменгі шектерінің өзгеруіне және соңғы жылдары өрттердің жиілеуіне себеп болды.
On June 15, 1995, a serious earthquake destroyed many buildings and damaged roads in the downtown and southwestern sections, with a number of casualties. The earthquake shattered Aigio: small memorials are found throughout the city, with candles aglow day and night to remember the victims. With drought heightening risk, the mountainous countryside near Aigio was severely damaged by the 2007 Greek forest fires. Climate change has increased temperature extremes and other fires have broken out in years since.
Көлік
2011 жылдың мамырына дейін Айгио портын солтүстік-шығыс материктегі Агиос-Николаос қаласына (осы атауды Крит қаласымен шатастырмау керек) жалғаған паром қызмет етті. Паром қатынасы шектеулі болды, күніне үш рейс болды. Сапар 45 минутқа созылды. 2011 жылдың мамыр айында паромды басқарған компания қаржылық себептермен паром қызметін тоқтататынын хабарлады. 2019 жылы электрлі паром құру жоспары жарияланды. Портта теміржол жолдары да бар, бірақ Грекия теміржолдары ұйымы (OSE) 2011 жылдың қаңтарында Айгиода және Пелопоннес аймағындағы қызметті тоқтатқанын мәлімдеді. 2020 жылдан бастап Айгио қаласын Киато және Афинамен байланыстыратын екі рельстік теміржол желісі салынды. Жаңа Айгио теміржол станциясы қаланың шығыс жағында салынды. Ол 22 маусымда 2020 жылы ашылды, ал бірнеше күннен кейін Грекияның көлік министрі салтанатты түрде ашты. Қалаға қызмет ететін жолдар: 8 (Грекия) (Афина – Коринф – Патра) және 31 (Айгио – Калаврита) тас жолдары.
Until May 2011, a ferry served the port of Aigio, connecting it to the north eastern mainland city of Agios Nikolaos (not to be confused with the Cretan city of the same name). The ferry service was limited, with three ferries daily. The trip was 45 minutes long. In May 2011, the shipping company that operated the ferry announced that it was suspending the ferry because of financial reasons. In 2019 plans for an electric ferry were announced. The port also has railroad tracks, but the Hellenic Railways Organisation (OSE) announced suspension of service in Aigio and across the Peloponnese in January 2011. As of 2020, a new double standard gauge railway line connects Aigio with Kiato and Athens. The new Aigio railway station was built at the east outskirts of the city. It opened in 22 June 2020, and a few days later it was inaugurated by the minister of transportation of Greece. Roads serving the city are Motorway 8 (Greece) (Athens Corinth Patras) and Greek National Road 31 (Aigio Kalavryta).
Инфрақұрылым мен экономика
Айгио, Патрас және Пиреймен бірге 19 ғасырдан бері Коринф шарап жүзімінің негізгі экспорт орталықтарының бірі болып келді. Христоc Кориллос жазған "Грекия географиясы Ахая" (1903) кітабында Айгио аймағында жылына 7,5-10 миллион кг шарап жүзімі және 600 мың кг зәйтүн майы өндірілетіні айтылған. Бүгінде бұл порт Chiquita Brands International компаниясы үшін жеміс импорттау орталығы ретінде қолданылады, негізінен банан импорттау үшін. 2013 жылдың 7 тамызында қолданыстағы порттың солтүстік-батысында 256 метрлік жаңа пирс салтанатты түрде ашылды. Жобаның жалпы құны 8,6 миллион еуроны құрайды және қаланың сауда және туризм мүмкіндіктерін жақсартуға бағытталған. Айгиода Патрас Технологиялық білім беру институтының екі бөлімшесі орналасқан: физиотерапия және оптика мен оптометрия бөлімдері. Айгио қалалық ауруханасы қаладан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан және 100 төсекке ие. Бұл аурухана Грекиядағы лапароскопиялық операциялардың ең көп санын жүргізеді, сондай-ақ жыл сайын 50 мыңнан астам адам қаралады.
Aigio, along with Patras and Piraeus, has been one of the main export hubs for Corinthian raisins since the 19th century. In the book Geography of Greece Achaia (1903) by Christos Coryllos, it is mentioned that the area of Aigio produced 7.5 10 million Kgs of raisins and 600 thousand kgs of olive oil annually. Today the port is used as a fruit import hub for Chiquita Brands International, mainly for the importation of bananas. A new 256 m long pier northwest of the existing port was inaugurated on 7 August 2013. The whole project cost 8.6 million Euros and is intended to enhance trade and tourism opportunities for the city. Aigio houses two branch departments of the Technological Educational Institute of Patras, the department of Physiotherapy and the Optics and Optometry department. The Aigio General Hospital is situated a few kilometres out of the town and has a capacity of 100 beds. The Hospital performs the greatest number of laparoscopic surgeries in Greece, while more than 50,000 people are examined on a yearly basis.
Спорт
Айгиода "Айгион қалалық стадионы" деп аталатын футбол стадионы бар, оның сыйымдылығы шамамен 7,000 (4,500 орын). Ол 1951 жылы салынған және соңғы рет 1999 жылы жөнделген. Ұзақ жылдар бойы Айгиода жүзу немесе су полосы сияқты су спорты түрлері үшін қажетті жабдықтар болмады. 2018 жылдың қаңтар айында жаңа ашық бассейн құрылысы аяқталды.
Aigio has a football stadium called "Municipal Stadium of Aigion", which has a capacity of ~7,000 (4,500 seats). It was built in 1951 and was last renovated in 1999. For many years Aigio lacked basic facilities for water sports such as swimming or water polo. A new outdoor swimming pool was completed in January 2018.