Кіріспе

Артур Конан Дойлдың қысқа әңгімелер жинағы, кітап сериясы

"Шерлок Холмс естеліктері" – британ жазушысы Артур Конан Дойлдың қысқа әңгімелер жинағы, алғаш рет 1893 жылдың соңында, 1894 жылғы басылыммен жарық көрген. Бұл кеңесші детектив Шерлок Холмс туралы "Шерлок Холмс оқиғаларынан" кейін жарық көрген екінші жинақ. Алғашқысы сияқты, оны Сидни Пейдж суреттеген. Он екі әңгіме алғаш рет 1892 жылдың желтоқсанынан 1893 жылдың желтоқсанына дейін "The Strand Magazine" журналында "The Adventures" саны 13-24 ретімен жарияланды. Мысалы, "Соңғы мәселе" "XXIV.—Соңғы мәселенің оқиғасы" деген тақырыпшамен жарық көрді. АҚШ-та әңгімелер алғаш рет "Harper's Weekly" журналында жарияланды, "Соңғы мәселе" ғана "McClure's Magazine" журналында жарық көрді. Дойл осы әңгімелер Холмс туралы соңғы жазбалар болатынын және "Соңғы мәселеде" кейіпкерді өлтіруді жоспарлағанын мәлімдеді. Оқырманның үлкен сұранысы оны 1901–1902 жылдары "Соңғы мәселеден" бұрын "Баскервиллдің иті" атты тағы бір Холмс романын жазуға итермеледі. Келесі жылы "Соңғы мәселенің" оқиғасынан кейін "Шерлок Холмс қайтып келді" атты жаңа серия басталды, онда Холмс тірі қалғаны белгілі болды.

"Картон қораптың оқиғасы" кітабының үзінділері

1894 жылы Лондондағы «Естеліктер» кітабының алғашқы басылымында «Картон қораптың оқиғасы» кірмеген, бірақ барлық он екі әңгіме «Strand Magazine» журналында жарияланған болатын. АҚШ-тың алғашқы басылымында бұл әңгіме болды, бірақ ол тез арада оны алып тастаған, қайта қарастырылған басылыммен ауыстырылды. Бұл тыйым салудың себебі белгісіз. Ұлыбританияда Дойлдің өтініші бойынша әңгіме алынып тасталды, себебі ол адалдыққа қиянат жасауды қамтиды және жас оқырмандарға қолайсыз болды. Бұл оқиғаның АҚШ басылымынан жылдам алынуына себеп болған болуы мүмкін, ал кейбір дереккөздер басылымдардың бұл әңгімені американдық қоғам үшін тым жанжалды деп санайтынын айтады. Осының салдарынан, бұл әңгіме көп жылдардан кейін ғана қайта жарияланды, ол «Соңғы садағына» қосылды. Бүгінде канонның көптеген американдық басылымдары оны «His Last Bow» (Соңғы садағы) кітабымен бірге шығарады, ал көптеген британдық басылымдар әңгімені «Шерлок Холмс естеліктері» кітабындағы бастапқы орнында қалдырады. Сонымен қатар, әңгіме «Естеліктерден» алынып тасталған кезде, Холмс Дюпинді еліктейтін оның алғашқы беттері «Тұрғын пациенттің оқиғасы» басына көшірілді. Кейбір кейінгі АҚШ басылымдарында, «Естеліктерде» әлі де «Картон қораптың оқиғасы» алынып тасталса, бұл көшірме әлі де кездеседі.

Бейімделулер

Бірнеше телесериялар "Шерлок Холмс естеліктерінің" барлық немесе дерлік барлық әңгімелерін бейімдеуді қамтыды. Жинақтағы барлық әңгімелер Шерлок Холмс Столл фильмдер сериясы (1921–1923) үшін және "Шерлок Холмс оқиғалары" (1930–1936) радио сериясының бөлігі ретінде қысқаметражды фильмдер түрінде бейімделді. "Сары бет" және "Соңғы мәселе" әңгімелерінен басқасы "Шерлок Холмс жаңа оқиғалары" (1939–1950) радио сериясында қойылымдар ретінде көрсетілді, ал "Сары бет" және "Глория Скотт" әңгімелерінен басқасы BBC радиосы үшін "Шерлок Холмс" (1952–1969) радио сериясында бейімделді. Гранада телесериясының (1984–1994) сегіз эпизоды осы әңгімелер негізінде түсірілді. Тек бір әңгіме, "Картон қорап", "Шерлок Холмс естеліктері" деп аталған серияның соңғы бөліміне бейімделді. Жинақтағы барлық әңгімелер BBC Radio 4 үшін "Шерлок Холмс" (1989–1998) радио сериясының бөлігі ретінде бейімделді, сондай-ақ "Шерлок Холмстың классикалық оқиғалары" (2005–2016) радио сериясы үшін де бейімделді. Жинаққа енген жекелеген әңгімелер де түрлі өндірістерде бейімделді.