Кіріспе

Құс түрлері

Жібектей алдыңғы жаңғақ (Sitta frontalis) – жаңғақ тұқымдасына жататын шағын сайрақ құс. Ол Оңтүстік Азияда, Непал, Үндістан, Шри-Ланка және Бангладештен бастап шығысқа қарай Оңтүстік Қытай мен Индонезияға дейін таралған. Басқа жаңғақтар сияқты, бұл құс та ағаштардың қабығындағы жәндіктермен қоректенеді, дің мен бұтақтарда азық іздейді. Оның өткір тырнақты саусақтары ағаш діңдерімен төмен қарай түсуге немесе көлденең бұтақтардың астыңғы жағымен қозғалуға мүмкіндік береді. Олар жақсы жапырақ жамылғысы бар ормандарда кездеседі және көбінесе басқа түрлермен бірге аралас топта азықтанады. Ересек еркектерді көздің артында және үстіндегі қара жолақтан ажыратуға болады. Олардың дауысы жылдам, қысқа үнділерден тұрады. Жұптасу кезеңінде ағаштардың қуыстарында немесе тоңылған жерлерінде көбейеді, мұндай қуыстарды көбінесе тоқылдақтар немесе барбеттер жасап қояды.

Мекендейтін орта және экология

Құмшекерлі жаңғақ – жапырақты ормандардан мәңгі жасыл ормандарға дейінгі барлық орман түрлерінде қоныстанушы және көбейетін құс. Сундарбанда олар Соннератия мангровы ормандарында кездеседі. Олар екінші деңгейлі орманды да мекендейді және Оңтүстік Үндістанның кофе плантацияларындағы көлеңкелі ағаштарды пайдаланады, бұл оларға ағаш діңге тік түсіп, жоғары көтерілуге мүмкіндік береді – бұл, мысалы, тек жоғары қарай жұмыс істейтін кірпішші құстардан өзгеше. Ол ағаш бұтақтары мен діңгектерінің бойымен дірілдеп жоғары-төмен немесе айналып қозғалады. Бұл құс жәндіктер мен өрмекшілермен белсенді қоректенеді, оларды дің мен бұтақтардың қабығынан теріп алады және басқа құспайлармен аралас үйірлерде кездеседі. Шри-Ланкада олар қоздырған жәндіктерді ракетақұйрықты дронго ұстайды. Бұл дауыстап тұратын құс, көбінесе қайталама "отыр, отыра тұрыңыз" деп шақыруы арқылы анықталады. Олардың қанынан плазмодий паразиттері, оның ішінде Haemoproteus табылды. Бұл түрде Neodectes туысына жататын қауырсын кенелері де кездеседі.

Өсіру

Ұялары ағаш қуыстары мен жарықтарында болады, олар мох, жүн, қауырсын немесе шөппен төселген. Солтүстік Үндістанда көбею маусымы жазда, сәуірден маусымға дейін, ал Оңтүстік Үндістан мен Шри-Ланкада қаңтардан мамырға дейін болады. Басқа жаңғақтардан өзгеше, бұл түр шұңқырдың кіреберісін тарылта түсу үшін сазды пайдаланбайды деседі. Үштен алтыға дейін жұмыртқа салады, олар ақ түсті және қызыл дақтармен өрнектелген.

Мәдениетте

Бұл кішкентай орман құсы, сондықтан оны орманды мекендейтін бірнеше тайпа ғана біледі. Лотха-Нага халқы көптеген құстарды тамақ үшін аулайды, бірақ барқыт маңдайлы аққұбаны өлтіруге тыйым салынған, себебі оны өлтіру аңшыға бақытсыздық әкеледі деп сендіреді. Құстар топтап жем іздейді және біреуін өлтірсе, қалғандары жақын маңда қалады деп есептеледі, ал Лотхалардың сөзінше, олар өлтіруді күтеді және аңшы айналасындағы адамдардың бірінен кейін бірі қысқа мерзімде қайтыс болатынын көреді. Солига халқы оны маратотта немесе "ағаш секіргіші" деп атайды.