Кіріспе
Касабланка классының эскорт-тасымалдауышы USS Ommaney Bay (CVE–79) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен кеме. Ол Аляска штатындағы Бараноф аралының оңтүстік жағында орналасқан Оммани шығанағының құрметіне аталған. 1943 жылдың соңында суға түсіріліп, 1944 жылдың басында қолданысқа берілді. Кеме Мариана және Палау аралдары шайқасына қатысып, содан кейін 1944 және 1945 жылдың басында Филиппин шайқасында бірнеше шайқаста болды. 1945 жылдың 4 қаңтарында камикадзе шабуылынан ауыр зақымданып, суға батырылды, нәтижесінде 95 теңізші қаза тапты, оның ішінде «Эйхенбергер» эскорттық эсминецінде болған екі адам да ұшып келген сынықтардан қаза тапты. Қызмет еткен кезеңінде 2 шайқас жұлдызына ие болды. 2023 жылы Әскери-теңіз тарихы және мұражайы командасы, «Sea Scan Survey» және «DPT Scuba» атты екі австралиялық су асты зерттеу компаниялары ұсынған су асты зерттеулері мен бейнематериалдарының арқасында кеменің қалдықтары анықталғанын хабарлады.
USS Ommaney Bay (CVE–79) was a of the United States Navy, which served during World War II. It was named after Ommaney Bay, located at the south end of Baranof Island, Alaska. Launched in late 1943 and commissioned in early 1944, the ship took part in the Mariana and Palau Islands campaign followed by several battles during the Philippines campaign in 1944 and early 1945. She was heavily damaged in a kamikaze attack and subsequently scuttled on 4 January 1945, with the loss of 95 men, including two men on board the destroyer escort Eichenberger who were killed by flying debris. She earned 2 battle stars whilst in service. In 2023, the Navy History and Heritage command announced that the wreck was located by "a combination of underwater survey and video information provided by Sea Scan Survey and DPT Scuba, two Australian diving firms, to positively identify the wreck."
Дизайн және сипаттама
Оммэни Бей – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол соғыстың басындағы ауыр шығындарды толықтыру үшін, алдын ала дайындалған бөліктерді пайдаланып, жаппай өндірілу үшін арнайы жобаланған. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 метр), ені 65 фут (20 метр), суға бату тереңдігі 20 фут (6 метр) болған. Ол стандартты түрде , толық жүктемемен ауыстырды. Оның 257 фут (78 метр) ұзындығындағы ұшақ ангары және 477 фут (145 метр) ұзындығындағы ұшу палубасы болған. Ол екі Uniflow поршеньді бу машинасымен қозғалған, ол екі валға күш беріп, оның жылдамдығына мүмкіндік берді. Кеменің круиздік қашықтығы , тұрақты жылдамдықпен қозғалғанда болған. Кеменің ықшамдығы оның мұртында ұшақ катапультін орнатуды талап етті, ал ұшу және ангар палубалары арасында ұшақтарды жылжытуды жеңілдету үшін екі ұшақ лифті болған: біреу алдыңғы, екіншісі артқы жағында. Артында /38 калибрлі екі мақсатты зениттік қару орнатылған, сондай-ақ 16 Бофорс 40 мм (1,57 дюйм) ұшаққа қарсы зениттік қаруы және 12 Оерликон 20 мм зениттік пушкасы болған. Соғыс аяқталған кезде Касабланка класындағы тасымалдауыштар камикадзе шабуылдарынан туындаған шығындардың өсуіне жауап ретінде 30 20 мм зениттік қаруды тасымалдауға бейімделген. Зениттік қарулар палуба периметрі бойынша орнатылған. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 ұшақты тасымалдауға арналған, бірақ кейде бұл саннан асып түсетін немесе кем түсетін. Мысалы, Мариан және Палау аралдары кампаниясы және Самар шайқасы кезінде ол 16 FM 2 истребителі мен 11 TBM 1C торпедалық бомбалаушыны, барлығы 27 ұшақты тасымалдаған. Миндоро шайқасында ол 24 FM 2 истребителі мен 9 TBM 1C торпедалық бомбалаушыны, барлығы 33 ұшақты тасымалдаған. Лингэйн шығанағына шабуылды қолдау үшін транзитте жүргенде және ақырында батып кеткен кезде ол 19 FM 2 истребителі, 10 TBM 1C торпедалық бомбалаушы, TBM 3 модификациялы торпедалық бомбалаушы және TBM 1CP бақылау ұшағын, барлығы 31 ұшақты тасымалдаған.
Құрылыс
Кеме тасымалдаушы 1943 жылдың 6 қазанында, Кеме құрылысы комиссиясының шарты бойынша, MC корпус 1116 нөмірімен Kaiser Shipbuilding Company, Ванкувер, Вашингтон компаниясында салынды. Ол 1943 жылдың 29 желтоқсанында суға түсірілді; П. К. Роботтм ханымның қолдауымен; АҚШ Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды және 1944 жылдың 11 ақпанында капитан Говард Л. Янг басқаруымен қызметке кірісті.
Қызмет тарихы
Астория қаласында (Орегон штаты) іске қосылып, жабдықталғаннан кейін, Пьюгет сауынында сынақтан өткеннен соң, «Оммани Бей» 1944 жылдың 19 наурызында Оклендтен (Калифорния) Австралияның Брисбен қаласына жол тартты, кемеде жолаушылар, сондай-ақ жабдықтар мен ұшақтар болды. 27 сәуірге дейін ол өзінің міндетін орындап, Сан-Диегоға қайтып келді. Содан кейін, он күн бойы жүргізілген қатаң сынақтардан – ұшу-қону жаттығулары мен тексерулерден өтті. Ұсақ жөндеулер мен түзетулерден кейін, кеме 10 маусымда Перл-Харборға бет бұрды. 12 тамызға дейін әуе топтары мен эскадрильяларын даярлады, сосын Палау аралдарына шабуылға дайындалу үшін Тулагиге аттанды. 11 қыркүйектен қазан айының басына дейін «Оммани Бей» Пелелиу мен Ангаур жағалауларында болып, флотты әуеден қорғады және жағалаудағы күштерге тікелей қолдау көрсетті. 1944 жылдың 18 қыркүйегінде «Оммани Бейден» отыны таусылған TBM 1C Пелелиу әуежайына қонған алғашқы ұшақ болды. «Оммани Бей» отын мен оқ-дәрілерін толықтыру үшін Манус аралына барды, сосын контр-адмирал Феликс Стамптың «Таффи 2» (TU 77.4.2) тобына қосылып, Лейтеге шабуылға қатысты, 22 қазанда жетті. Самар шайқасы басталғанда, эскорт кемелері жаудың күштерін барынша жою мақсатымен әуе шабуылын бастады. 25 қазанда сағат 01:55-те адмирал Томас К. Кинкейд таңертең үш рет іздеу жұмыстарын жүргізуге бұйрық берді. «Оммани Бейге» сағат 05:09-да 340° және 30° аралығындағы секторды қамту тапсырылды. Бірақ кешігулерге байланысты, бес истребитель мен жеті торпеда тасушыдан құралған іздеу тобын ұшыруға екі сағат кетті. Егер патруль ертерек ұшқанда, вице-адмирал Такео Куританың күштерін тоқтатып, «Таффи 3» тобына алдын ала ескерту беріп, Самар шайқасының барысына әсер ете алатын еді. Жағдайды сезген іздеу тобы «Таффи 3» тобына көмекке келді. Кейбір дереккөздер оның авиациялық тобының бомбалауының осы шайқастың кезеңінде «Чокай» ауыр крейсеріне елеулі зиян келтіргенін хабарлайды. «Хагурос» крейсерінің есебі оның эскадрильялық серігіне зиян келтіргеннің әуе шабуылы болғанын растайды. Сағат 08:20 шамасында «Оммани Бейден» бес «Уайлдкэт» және алты «Авенджер» ұшағы жапон крейсері «Могамиге» шабуыл жасады, ол Суригао бұғазынан оңтүстік-батысқа қарай келген жапон күштерінің бір бөлігі болды, соның салдарынан крейсерге біршама зиян келді. 40 минуттан кейін оның «Авенджерлері» 17 басқа торпеда тасушы ұшаққа қосылып «Могамиді» қиратты. Крейсер үш сағаттан кейін жапондық «Акебоно» эсминцымен суға батырылды. «Оммани Бей» сол күні алты рет шабуыл жасады және 77.4.1 операциялық тобының қалған бөлігімен бірге жеңіліске жол бермей, жеңіске жетті. «Таффи 2» құрамында ол басқа операциялық топтардан зақымдалған немесе отыны таусылған ұшақтарды қабылдауға міндетті болды. Ұшу палубасының жұмысын сақтау үшін бірнеше ұшақты палубадан лақтыруға мәжбүр болды. 30 қазанда оның операциялық тобы Лейте шығанағынан Манусқа қайтып келді. Тасымалдаушы қараша айының барлық күнін Манус пен Коссол асуында жабдықтау және жөндеу жұмыстарында өткізді. 10 қарашада ол Seeadler Harbor-да, боеприпастар кемесі «Маунт Худтан» шамамен 1,5 миль (2 км) қашықтықта орналасқанда, кенеттен күшті жарылыс болды. «Оммани Бей» тіпті алыстан да металл сынықтарымен жабылып, толқыннан зардап шекті. 12 желтоқсаннан 17 желтоқсанға дейін эскорт-тасымалдаушы Минданао және Сулу теңіздерінде Миндаро аралындағы операцияларды қолдады. 15 желтоқсанның таңертеңінде қырық жапондық ұшақ, камикадзелер мен эскорттар тең бөлініп, Кларк Филд пен Даваодан Миндароның шығысындағы соғыс кемелері мен тасымалдаушыларға ұшып кетті. Алғашқы байқаулар сағат 7:00-де хабарланды, ал таңертеңгі қалған уақытта камикадзе шабуылдары операциялық топты мазалады. Сағат 09:40-да жапондық ұшақтар тобы тасымалдаушыларға қарай құлай бастады. Бір ұшақ бомбамен өткенімен, шайқастан бас тартып, екеуі Манила шығанағы мен эскорттық эсминецтердің қарсылық отымен атып түсірілді. Алайда, Йокосука P1Y камикадзесі тікелей «Оммани Бейге» қарай, сол жақ қанатынан жақындады. Барлық операциялық топтың қарсылық отымен ұшақ өртеніп, ұшу палубасынан өтіп, мұхитқа құлады. 19 желтоқсанда ол Коссол асуына оралды. 27 желтоқсанда Филиппинге Лингаен шығанағында 6-шы армияның қонуын қолдау үшін аттанды. Сан-Педро шығанағында тоқтағаннан кейін, порттан шығып, 3 қаңтарда Сулу теңізіне кірді.
Суға бату
1945 жылғы 4 қаңтарда ол Филиппиннің батысында Сулу теңізінен өтіп бара жатқан еді. 17:00-де радарлар 15 жапон ұшағын анықтады, олар жедел топтың батысына қарай жылдам жақындап келе жатыр. Бұл ұшақтар екі топқа бөлінді, бірі топтың артқы жағына, ал екіншісі ортасына қарай бағытталды. Ұшақ тасымалдаушы тобынан ұшақтар көтерілді, бірақ қате радарлық сигналдар олардың ұстауын қиындатты. Тек бір рет P-47 истребительдері екі жау ұшағын ұстап, біреуін атып түсірді. Екінші ұшақ қашып кетті, және ол Оммани шығанағына шабуыл жасайтын камикадзе болған деп есептеледі. Бұл сәтті ұстау туралы командалыққа хабарланбады, сондай-ақ қашып кеткен ұшақтың тасымалдаушы топқа қарай бағытталғаны туралы да хабарланбады. 17:12-де Йокосука P1Y радардан жасырынып, Оммани шығанағына қарай кеме басына қарай жақындады. Кейінірек капитан Янгтың айтуынша, камикадзенің жақындауы күннің қорқынышты шағылысуымен жасырылған. Капитан Янг, камикадзе қаупін жақсы білгендіктен, кеме палубасының бойына көптеген қарауылдарды орналастырды. Шабуыл кезінде он қарауыл тағайындалды, сонымен қатар сигнал платформасында орналасқан қосымша қарауыл, поляризациялық көзілдірікпен жабдықталды. Сонымен қатар, радарлық сигналдардың болмауы жұмыс тобын жапон ұшақтары кері шегінген деп ойлауға мәжбүр етті, ал камикадзе шабуылы қарауылдарды толығымен дабырға түсірді. "Нью-Мексико" тек қана дәл емес зениттік атумен жауап бере алды, ал "Оммани Бэй" мүлдем жауап бере алмады. Ұшақ қанатымен жоғары құрылысты қиып, оны ұшу палубасына құлатты. Содан соң ол алдыңғы оң жақтан ұшу палубасына бұрылды. Екі бомба тасталды; біреуі ұшу палубасын тесіп өтіп, төменде жарылып, No. 1 қазандықтың түтін шығару құбырының жанында ангар палубасының алдыңғы үштен бірін жарылысқа ұшыратты. Екінші бомба ангар палубасынан өтіп, екінші палубадағы өрт сөндіру желісін жарып, оң жақтан жарылды. Камикадзенің сынықтары ТБМ торпедалық бомбалаушыға тиіп, ұшу палубасының артқы бөлігін жалмап кеткен өрттің шығуына себеп болды. Алдыңғы жақтағы су қысымы бірден жоғалды, сонымен қатар электр қуаты мен көпір байланысы да үзілді. Мұнай бакі жарылып, өртке себеп болған болуы мүмкін, өйткені түтін "майлы" көрінді. Ангар палубасындағы қатты өртпен күресіп жатқан адамдар, жанып жатқан ұшақтар мен жарылып жатқан .50 калибрлі оқ-дәрілерден шыққан қара түтінге байланысты оны тастап кетуге мәжбүр болды. Алып кететін эсминецтер "Оммани Бэйге" көмектесуге тырысты, бірақ ыстық, жарылып жатқан оқ-дәрілер және өрттен апатты жарылыс болуы мүмкін болғандықтан қиындықтар туды. "Белл" эсминеці өртпен күресу үшін маневр жасағанда, кемеге соқтығысып, оның сол жақ көпір қанатына зақым келтірді. 17:45-те жараланған экипаж кемеден эвакуациялана бастады, ал 17:50-ге дейін жоғарғы жақтағы барлық аймақ ұстауға жарамсыз болды. Сонымен қатар, сақталған торпеда оқ-дәрілері кез келген уақытта жарылып кету қаупі бар еді. Кемеден кету бұйрығы берілді. 18:12-де капитан Янг өртеніп жатқан кемеден соңғы болып шықты. 18:18-де кеменің артқы жағында сақталған торпедалар жарылып, ұшу палубасы құлап, тірі қалғандарды құтқарып жатқан эсминецтерге сынықтар ұшып кетті. "Эйхенбергерден" моторлық қайықта болған екі экипаж мүшесі ұшып келген сынықтардан қаза тапты. 19:58-де кеме адмирал Джесси Б. Олдендорфтың бұйрығымен "Бёрнс" эсминецінің торпедасымен батырылды. Барлығы 95 теңізші қаза тапты, ал 65 адам жараланды, соның ішінде "Эйхенбергерден" қаза тапқан екі адам бар. Батқан кеменің орнына "Шамрок Бэй" Лингэен шығанағына қонуға көмектесу үшін жіберілді.
Ауадан табылған кеме
2023 жылдың 10 шілдесінде Вашингтон әскери-теңіз кемелерінің жағалауындағы Теңіз тарихы және мұрасы басқармасы екі австралиялық су астында жұмыс істейтін фирманың Сулу теңізінде кеменің қалдықтарын тапқанын хабарлады. Отставкадағы адмирал Сэмюэл Кокс: "бірнеше жыл бұрын сол жерде қалдықтар көрініп, алдын ала қаралып шықты. Басқа эскорт кемесі сол жерге жақын жерде жоқ, сондықтан біз бұл кеме екеніне және оның орнына сенімді болдық. Содан кейін соңғы топ жетіп, оның қалдықтарын анықтап, ешқандай күмәнді орын қалдырмады" деді.