Кіріспе
Шығысы тек өткен және қазіргі кірістерге байланысты жүйе. Басқару теориясында, себептік жүйе (физикалық немесе алдын ала болмайтын жүйе деп те аталады) – шығысы өткен және қазіргі кірістерге ғана байланысты, ал болашақ кірістерге емес. Функцияның кез келген уақыттағы шығысы тек өткен және қазіргі кіріс мәндеріне байланысты деген идеяны, әдетте себептілік деп аталатын қасиет анықтайды. Егер жүйенің шығысы болашақ кіріс мәндеріне де (өткен немесе қазіргі кіріс мәндерімен қатар) тәуелді болса, онда ол себепсіз немесе антикаузалды жүйе деп аталады, ал шығысы тек болашақ кіріс мәндеріне ғана тәуелді болса, онда ол антикаузалды жүйе болып табылады. Кейбір авторлар антикаузалды жүйені тек болашақ және қазіргі кіріс мәндеріне байланысты, немесе тікелей айтқанда, өткен кіріс мәндеріне байланысты емес жүйе ретінде қарастырады. Классикалық тұрғыдан, табиғат немесе физикалық шындық себептік жүйе болып есептеледі. Арнайы салыстырмалылық немесе жалпы салыстырмалылық теориясын қолданатын физика, себептіліктің мұқият анықтамасын қажет етеді, бұл «Себептілік (физика)» бөлімінде егжей-тегжейлі сипатталған. Жүйелердің себептілігі цифрлық сигналдарды өңдеуде де маңызды рөл атқарады, онда сүзгілер себептік болу үшін құрастырылады, кейде себепті емес формулаларды өзгерту арқылы себептіліктің жоқтығын жойып, оларды іске асыруға мүмкіндік береді. Толығырақ ақпарат алу үшін «Себептік сүзгі» бөлімін қараңыз. Себептік жүйе үшін, жүйенің импульстік жауабы шығысты анықтау үшін тек кірістің қазіргі және өткен мәндерін пайдалануы керек. Бұл талап, жүйенің сызықтылығына қарамастан, себептік болуы үшін қажетті және жеткілікті шарт болып табылады. Осыған ұқсас ережелер дискретті немесе үздіксіз жағдайларға да қолданылады. Осы анықтама бойынша, болашақ кіріс мәндерін қажет етпейтін жүйелер, сигналды нақты уақытта өңдеу үшін себептік болуы керек.
In control theory, a causal system (also known as a physical or nonanticipative system) is a system where the output depends on past and
current inputs but not future inputs—i. e., the output depends only on the input for values of
The idea that the output of a function at any time depends only on past and present values of input is defined by the property commonly referred to as causality. A system that has some dependence on input values from the future (in addition to possible dependence on past or current input values) is termed a non causal or acausal system, and a system that depends solely on future input values is an anticausal system. Note that some authors have defined an anticausal system as one that depends solely on future and present input values or, more simply, as a system that does not depend on past input values. Classically, nature or physical reality has been considered to be a causal system. Physics involving special relativity or general relativity require more careful definitions of causality, as described elaborately in Causality (physics). The causality of systems also plays an important role in digital signal processing, where filters are constructed so that they are causal, sometimes by altering a non causal formulation to remove the lack of causality so that it is realizable. For more information, see causal filter. For a causal system, the impulse response of the system must use only the present and past values of the input to determine the output. This requirement is a necessary and sufficient condition for a system to be causal, regardless of linearity. Note that similar rules apply to either discrete or continuous cases. By this definition of requiring no future input values, systems must be causal to process signals in real time.
Мысалдар
Келесі мысалдар кірісі мен шығысы бар жүйелер үшін келтірілген.