Кіріспе

Француз мемлекет қайраткері Матье Жан Фелисити де Монморенси, Монморенси Лаваль герцогі (10 шілде 1767 – 24 наурыз 1826) – Француз революциясы және Бурбон монархиясының қайта орнату кезеңіндегі француз мемлекет қайраткері. 1789 жылы Ұлттық Ассамблеяның ең жас мүшесі болып сайланды. Ол әскери саладағы білімімен және мадам де Стаэльмен болған қарым-қатынасымен де белгілі. Франция республикаға айналғаннан кейін Монморенси ультрароялистке айналды. Наполеон оны католик оппозициясының өкілі деп есептеді. Қайта орнату кезеңінде ол Сыртқы істер министрі болды.

Алғашқы жылдар

Матье де Монтоморенси 1767 жылдың 10 шілдесінде Парижде дүниеге келді. Ол Матье Пол Луи де Монморенси, Лаваль виконты (1748–1809) және Катерина Жанна Тавернье де Булоннье (1838 ж. қайтыс болды) ұлы болды. Монморенсидің әкесі Францияның ең көне аристократиялық отбасыларының бірінен шыққан, ал анасы Гваделупадағы аристократ француз плантаторының қызы еді. Монморенси жоғары білім алу үшін Плесси колледжіне барып, онда философияға және ағартушылық идеяларына деген құштарлығы қалыптасты. 1780 жылы оның әкесі, Овернь полкінің полковнигі, Франция королі Людовик XVI-ның кіші ағасы, Прованс графының жеке кеңесшісі (premier gentilhomme de la chambre) болып тағайындалды. Алайда, Екатерина ханзаданың әйелі Мари Жозефинаға сәйкес «дәм» (dame pour accompagner) шенінен төмен туғандығына байланысты мүше болмағандықтан, Лаваль Прованс үйі қызметінен кетіп қалды. Монморенси өте зиялы адам болды. Ол дипломат және көрнекті жазушы еді. Соңында ол Карл X-тің немересі, Бордо герцогі Генрихтің тәрбиешісі болды. 1788 жылы Матье де Монтоморенси өзінің туысы Хортенс де Луйнге үйленді. Үйленгеніне қарамастан, ол әйеліне көп көңіл бөлмеді. Некеге қатысты шектеулердің жоқтығынан ол көбінесе әйелімен бірге көрінбейтін. Шындығында, Монморенси Маркиза де Лаваль есімді тағы бір туысына бейбақ болды. 1790 жылдың жазында Лаваль қайтыс болғанда, Монморенси үлкен депрессияға түсті. Мадам де Сталь Монморенсиді хат алмасып, депрессиядан шығарды.