Кіріспе

Американдық Қызыл Крест медбикелік қызметінің негізін қалаушы (1862–1919)

Джейн Арминда Делано (12 наурыз 1862, Монтур-Фолс, Нью-Йорк штаты – 15 сәуір 1919, Савеней, Лоир-Атлантик, Франция) – медбике және Американдық Қызыл Крест медбикелік қызметінің негізін қалаушы.

Жеке өмір

Америкаға алғашқы қоныс аударушылардың бірі Филипп де ла Нойдің (Делано) (1602–1681) ұрпағы Джейн Делано өз туған қаласындағы баптист мектеп-интернаты – Кук академиясын бітіріп, содан кейін Нью-Йорктегі Беллвью ауруханасының медбикелік мектебінде медбикелікке оқыды. Ол 1886 жылы дипломын алды.

Кәсіби өмір

Делано 1888 жылы Флорида штатының Джексонвилл қаласында сары қызылша эпидемиясының құрбандарын емдеуге арналған ауруханада жұмыс істей бастады. Ол өзінің жоғары басқару және әкімшілік қабілеттерін көрсетіп, қарауындағы науқастар үшін жаңа емдеу әдістерін әзірледі. Флоридадан кеткен соң Джейн Делано үш жыл бойы Аризона штатының Бисби қаласындағы мыс кенішінде тифпен ауырған науқастарға көмек көрсетті, одан кейін Филадельфия, Пенсильвания штатындағы Университет ауруханасының медбикелер бастығы лауазымына тағайындалды. 1898 жылы, испан-американ соғысы кезінде Джейн Делано Америка Қызыл Крестінің Нью-Йорк бөлімшесіне мүше болып кірді және медбикелерді тіркеу жөніндегі хатшы болып қызмет етті. 1902 жылы ол Нью-Йорктегі Беллвью ауруханасына медбикелерді даярлайтын мектеп директоры болып қайта оралды және 1909 жылға дейін сол қызметте болды, содан кейін АҚШ Армиясының медбикелер корпусының бастығы болып тағайындалды. Осы кезеңде ол өз мамандығына жасаған құнды үлесі үшін Америка медбикелер қауымдастығының президенті және Ұлттық Қызыл Крест медбикелер қызметі комитетінің төрағасы аталды. Қазіргі заманғы медбикелік мамандығының алға қойған жетекшісі Делано Америка Қызыл Крестінің медбикелік қызметін құруға елеулі үлес қосты, ол Америка медбикелер қауымдастығының, Армия медбикелер корпусының және Америка Қызыл Крестінің жұмысын біріктірді. Оның тыраны арқасында төтенше жағдайларға жауап беретін топтар құрылды және АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде 8000-нан астам тіркелген медбике даярланып, қызметке жіберілді. Соғыс барысында оның 20 000-нан астам медбикесі АҚШ әскері үшін маңызды рөл атқарды. Соғыстағы еңбегі үшін ол Армия хатшысынан "Ерен қызмет медалімен" марапатталды.

Өлім

Джейн Делано Францияда Қызыл Крест миссиясымен болған кезде қайтыс болды, Лоар-Инферьердегі Савенейдегі 8-ші базалық госпитальде дүниеден өтті және Лоар аңғарындағы зиратқа жерленді. Миссияның мақсаты Канн қаласында өтетін әлемдік Қызыл Крест қызметкерлері мен денсаулық сақтау сарапшыларының алдын ала конференциясына қатысып, Америка Қызыл Крестін өкілдік ету болды. 1919 жылы қайтыс болғаннан кейін, Армияның жабдықтау корпусы оның мәйітін АҚШ-қа әкеліп, Арлингтон ұлттық зиратына қайта жерледі. Медбикелер бөлімін қарап тұратын төбеде Джейн Делано мен Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан 296 медбикеге арналған қоладан жасалған ескерткіш орнатылған. Әскери жерлеу рәсімі 1920 жылдың 18 қыркүйегінде өтті. Американдық Қызыл Крест өкілдері, Армия медициналық корпусының офицерлері және форма киген медбикелер делегациясы жерлеу рәсіміне қатысты. Арлингтон зиратындағы мазардан қабірге мәйіт апарылғанда, Форт-Майерстен келген Армия әскерлері мен әскери оркестр сүйемелдеуші болып қызмет етті. Деланоның қабірі үстінде «тәпс» орындалғанда, барлығы үнсіз тұрды. Делано адамзатқа адалдығы үшін көп рет құрметпен еске алынды. Ол Америка медбикелер қауымдастығының Даңқ залына енгізілді, ал Нью-Йорк штатының Дикс қаласындағы Скайлер округі ауруханасында оның жеке заттары, соның ішінде көптеген наградалары мен медальдары бар Джейн Делано ескерткіші бар. 1990 жылы Ұлттық медбикелік кеңес комитеті Қызыл Кресттің барлық деңгейлерінде медбикелердің белсенді қатысуын қамтамасыз ету және Қызыл Крест медбикелігінің тарихын көрсететін артефакттарды сақтау мақсатында «Джейн Делано қоғамын» құрды.